Μονόδρομος ΕΕ-ΔΝΤ ή έξοδος από το ευρώ;

Μονόδρομος ΕΕ-ΔΝΤ ή έξοδος από το ευρώ;

Σταύρος Δ. Μαυρουδέας

Μετά και την προσφυγή στον μηχανισμό «βοήθειας» των ΕΕ-ΔΝΤ, η χώρα μας εισήλθε σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο δρόμο. Ξεπερνώντας τον ορυμαγδό προπαγανδιστικών μυθευμάτων είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τα βασικά αίτια αυτής της νεοελληνικής τραγωδίας.

Τα αυξημένα δημοσιονομικά ελλείμματα δεν είναι πρωτοφανή ιστορικά αλλά ούτε και μία ελληνική ιδιοτροπία. Σε αντίθεση με τα νεοφιλελεύθερα θέσφατα, ελλειμματικοί δημοσιονομικοί προϋπολογισμοί, που όμως οδηγούν σε μία αναπτυξιακή πορεία έχουν υπάρξει και στο παρελθόν και μάλιστα με εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα. Επίσης, ακόμη και χωρίς την αναπτυξιακή διάσταση, εξίσου υψηλά με τα σημερινά δημοσιονομικά ελλείμματα – με ή χωρίς εξωτερικό χρέος – αντιμετωπίσθηκαν και από τη χώρα μας στο παρελθόν και από άλλες χώρες χωρίς σοβαρά προβλήματα. Αλλά ακόμη και σήμερα δεν είναι η Ελλάδα που κατέχει τα σκήπτρα στα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα καθώς άλλες πιο ισχυρές οικονομίες έχουν το ίδιο (αν όχι μεγαλύτερο) πρόβλημα σε όρους ελλείμματος προς το ΑΕΠ. Μάλιστα σε όρους απόλυτων μεγεθών το ελληνικό πρόβλημα είναι μία απλή παρωνυχίδα.

Τα δημοσιονομικά ελλείμματα έρχονται στο επίκεντρο γιατί το καπιταλιστικό σύστημα, στην προσπάθεια του να απαλύνει την τρέχουσα οικονομική (και όχι απλά χρηματοπιστωτική) κρίση του προχώρησε – ξεχνώντας εν μία νυκτί τον νεοφιλελευθερισμό – σε σοσιαλφιλελεύθερες συνταγές με ενεργητική νομισματική αλλά και κυρίως δημοσιονομική πολιτική. Τα τεράστια δημοσιονομικά προγράμματα στήριξης της καπιταλιστικής κερδοφορίας (στον χρηματοπιστωτικό αλλά και στον παραγωγικό τομέα της οικονομίας) καλλιεργούν τις πρόσφατες ψευδαισθήσεις περί τέλους της κρίσης. Για τα προγράμματα αυτά όμως προκαταβάλλονται κεφάλαια που πρέπει στο μέλλον να καλυφθούν από αύξηση του παραγόμενου πλούτου. Μάλιστα πρέπει ο ρυθμός αύξησης του πλούτου να υπερβαίνει το ρυθμό αποπληρωμής τους. Αυτό απαιτεί μία αρκετά ισχυρή ανάκαμψη, γεγονός εξαιρετικά αμφίβολο. Άλλωστε τα προγράμματα αυτά τελειώνουν εφέτος και είναι αμφίβολο εάν η θετική επίδραση τους θα επιβιώσει της λήξη τους. Η ανησυχία αυτή έχει μετατρέψει την κρίση σε δημοσιονομική κρίση. Η τελευταία είναι μία ασύμμετρη κρίση. Οι ηγεμονικές οικονομίες (με πρώτη την αμερικανική), ενώ ευθύνονται πρωταρχικά για το πρόβλημα, το μεταθέτουν στις πιο αδύναμες οικονομίες. Έτσι μία αδύνατη οικονομία στοχοποιείται για παραδειγματισμό, πιέζεται από δανειστές με κυριολεκτικά τοκογλυφικούς όρους (ενώ τα κεφάλαια που απομυζούνται ενισχύουν την ανάκαμψη των ηγεμόνων) και τελικά όταν κυριολεκτικά στραγγισθεί οδηγείται στην προκρούστεια κλίνη του ΔΝΤ για να παραμορφωθεί πλέον οριστικά. Η «εσωτερική υποτίμηση» – ο κατ’ ευφημισμό όρος για την δραματική επιδείνωση μισθολογικών και εργασιακών σχέσεων – επιβάλλεται ως μονόδρομος.

Αρκετές οικονομίες έχουν μπει ήδη στο δρόμο αυτό. Η ελληνική όμως απέκτησε την ανεπιθύμητη πρωτιά λόγω της ένταξης της στην ΕΕ και μάλιστα στη ευρωζώνη. Προς παραδειγματισμό άλλων και για να μην κινδυνεύσει η γερμανική αρχιτεκτονική της ένωσης μπήκε στο στόχαστρο. Μάλιστα οι ηγεμονικές ευρωπαϊκές οικονομίες, παρά τα όποια κροκοδείλια δάκρυα περί αλληλεγγύης, την ωθούν στο ΔΝΤ (όπως έγινε ήδη με άλλες χώρες) καθώς με το τελευταίο τις χωρίζουν λιγότερα απ’ ότι τις ενώνουν. Το ευρώ έχει ήδη θίξει δραματικά, πριν την κρίση, τους εργαζομένους με την δραματικά δυσανάλογη προς τους μισθούς άνοδο του επιπέδου τιμών στα βασικά είδη συντήρησης. Με τις διαρθρωτικές και φορολογικές αλλαγές που επιβάλλονται έξωθεν πλέον θίγει και τα μεσαία στρώματα. Πιθανά να θίξει ακόμη και το ελληνικό κεφάλαιο καθώς μετατρέπεται σε καπιταλισμό τρίτης κατηγορίας, «υπό επιτροπεία», που ξεπουλά τα ασημικά του για να κρατηθεί στο κλαμπ των ισχυρών έστω και σαν θυρωρός.

Και όμως υπάρχει άλλος δρόμος. Η έξοδος από την ΕΕ και το ευρώ θα ξαναδώσει στη χώρα εργαλεία οικονομικής πολιτικής που έχουν εκχωρηθεί (εν αγνοία του λαού της) σε υπερεθνικά κέντρα. Η υποτίμηση θα έχει πολύ μικρότερο κόστος για τους εργαζόμενους και τα μεσαία στρώματα απ’ ότι οι αλλαγές των ΕΕ-ΔΝΤ. Η στάση πληρωμών, σε συνδυασμό με ελέγχους στην κίνηση του κεφαλαίου, θα απειλήσει περισσότερο τους πιστωτές παρά την χώρα μας, όπως έδειξε και η περίπτωση της Αργεντινής. Τέλος, όλα τα παραπάνω μπορούν να δώσουν την δυνατότητα μίας παραγωγικής αναδιάρθρωσης και αναγέννησης της οικονομίας προς όφελος της μεγάλης πλειοψηφίας. Τον δρόμο αυτό δεν μπορεί να ακολουθήσει η ελληνική καθεστηκυία τάξη λόγω των εσωτερικών και εξωτερικών δεσμεύσεων της. Μένει να φανεί εάν στην πατρίδα μας υπάρχουν εκείνες οι ζωντανές δυνάμεις που να τον επιβάλλουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s