Άρθρο του Σόρος που πιέζει – με το καλό – την Κίνα για ανατίμηση

H ηγεσία της Κίνας στα νομίσματα

Δευτέρα, 11 Οκτώβριος 2010 00:47

http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/h——2010101028640/

 

Του Τζορτζ Σόρος-Συμμερίζομαι τις αυξανόμενες ανησυχίες της παγκόσμιας κοινότητας σχετικά με τα τεκταινόμενα στις αγορές νομισμάτων. Ο Υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας μίλησε για λανθάνοντα νομισματικό πόλεμο και υπήρξε εύστοχος: είναι στις αγορές νομισμάτων που οι διαφορετικές οικονομικές πολιτικές και τα διαφορετικά οικονομικά και πολιτικά συστήματα αλληλεπιδρούν και συγκρούονται.

Το σημερινό σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών είναι μονόπλευρο. Η Κίνα έχει συνδέσει  το νόμισμά της με το δολάριο, ενώ τα περισσότερα άλλα νομίσματα έχουν περισσότερο ή λιγότερο ελεύθερη διακύμανση. Η Κίνα έχει ένα σύστημα δύο ταχυτήτων στο οποίο το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών ελέγχεται αυστηρά. Σε ό,τι αφορά τα άλλα νομίσματα, δεν υπάρχει διάκριση μεταξύ του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών και του ισοζυγίου τρεχουσών πληρωμών. Αυτό καθιστά το ρεμνίμπι μονίμως υποτιμημένο και διασφαλίζει στην Κίνα ένα σταθερά μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα.

Το ακόμα πιο σημαντικό είναι πως αυτός ο διακανονισμός επιτρέπει στην κινεζική κυβέρνηση να προσπορίζεται ένα σημαντικό κομμάτι της αξίας των κινεζικών εξαγωγών δίχως να παρεμβαίνει στα ίδια τα κίνητρα που κάνουν τους εργαζόμενους να δουλεύουν τόσο σκληρά και καθιστά την εργασία τους τόσο παραγωγική. Ο διακανονισμός αυτός έχει δηλαδή την ίδια επίπτωση με τη φορολογία, αλλά είναι πολύ πιο αποτελεσματικός.

Αυτό το μυστικό της κινεζικής επιτυχίας δίνει στη χώρα το πάνω χέρι στις συναλλαγές της με τις άλλες χώρες, επειδή η κυβέρνηση έχει τη διακριτική ευχέρεια της χρήσης του πλεονάσματος. Παράλληλα, έχει προστατέψει την Κίνα από την χρηματοπιστωτική κρίση που συντάραξε τον αναπτυγμένο κόσμο ως τον πυρήνα του. Για την Κίνα η κρίση υπήρξε ένα εξωγενές γεγονός που μεταφράστηκε σε προσωρινή κάμψη των εξαγωγών της.

Δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι από την έναρξη της παγκόσμιας κρίσης η Κίνα υπήρξε ο οδηγός της παγκόσμιας οικονομίας. Οι δε κινήσεις του ρεμνίμπι είχαν σημαντική επίπτωση στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.

Τη φετινή άνοιξη, όταν το ευρώ κατέρρεε στις αγορές, η Κίνα κρατούσε στάση αναμονής. Η απουσία της σαν αγοραστή συνέβαλε στην πτώση του ευρώ. Όταν το ευρώ έπεσε στο 1.20 δολάρια η Κίνα άρχισε να αγοράζει ευρώ και το στήριξε σαν διεθνές αποθεματικό νόμισμα. Οι κινεζικές αγορές ήταν που αντέστρεψαν την κάμψη του ευρώ.

Πιο πρόσφατα, όταν το αμερικανικό Κογκρέσο απείλησε με νομοθεσία ενάντια στη χειραγώγηση του κινεζικού νομίσματος από το Πεκίνο, η Κίνα επέτρεψε την ανατίμηση του ρεμνίμπι έναντι του δολαρίου κατά ορισμένες ποσοστιαίες μονάδες. Παρόλα αυτά η ενίσχυση του ευρώ, του γεν και των άλλων νομισμάτων αντιστάθμισε την πτώση του δολαρίου, διατηρώντας το πλεονέκτημα της Κίνας.

Η κυρίαρχη θέση της Κίνας διατρέχει πλέον κίνδυνο εξαιτίας εξωτερικών και εσωτερικών παραγόντων. Η διαφαινόμενη παγκόσμια επιβράδυνση επιτείνει τις προστατευτικές πιέσεις. Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Βραζιλία παρεμβαίνουν μονομερώς στις αγορές νομισμάτων. Και αν αρχίσουν να μιμούνται την Κίνα επιβάλλοντας περιορισμούς στις κεφαλαιακές μεταβιβάσεις, η Κίνα θα χάσει μέρος των παρόντων πλεονεκτημάτων της. Συν τοις άλλοις, όλα αυτά θα οδηγήσουν σε αναταραχή τις παγκόσμιες νομισματικές αγορές και θα επιφέρουν περαιτέρω προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία.

Ο αναλυτής των κινεζικών υποθέσεων Μάικλ Πέτις έχει δείξει πως η κατανάλωση σαν ποσοστό του κινεζικού ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί από το ήδη χαμηλό 46% του 2000 σε 35.6% το 2009. Περαιτέρω επενδύσεις σε κεφαλαιουχικά αγαθά προσφέρουν πια πολύ χαμηλές αποδόσεις. Από εδώ και πέρα στην Κίνα η κατανάλωση πρέπει να αυξάνεται ταχύτερα από το ΑΕΠ.

Αλλά υπάρχουν και λόγοι που σχετίζονται με το διεθνές περιβάλλον που συνηγορούν υπέρ μιας ανατίμησης του ρεμνίμπι. Οι προσαρμογές αυτές πρέπει πάντως να ενταχθούν σε ένα  σχέδιο με διεθνή συντονισμό ώστε να περιοριστούν οι παγκόσμιες ανισορροπίες.

Οι ανισορροπίες στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τον αντίστροφο καθρέφτη των της Κίνας. Αν η Κίνα αντιμετωπίζει την απειλή του πληθωρισμού, η Αμερική αντιμετωπίζει τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού. Η αμερικανική κατανάλωση βρίσκεται στο 70% του ΑΕΠ και είναι υπερβολικά υψηλή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης της οικονομίας που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και όχι την αποκαλούμενη ‘ποσοτική χαλάρωση’ των νομισματικών μέτρων, η οποία ασκεί ανοδικές πιέσεις σε όλα τα άλλα νομίσματα πλην του ρεμνίμπι.

Η Αμερική χρειάζεται επίσης την ανατίμηση του ρεμνίμπι για να μειώσει το εμπορικό της έλλειμμα και να περιορίσει το βάρος του συσσωρευμένου της δημόσιου χρέους. Η Κίνα θα μπορούσε σε αντάλλαγμα να αποδεχτεί μια ανατίμηση του ρεμνίμπι κι έναν χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης όσο θα αυξάνεται το μερίδιο της κατανάλωσης στην οικονομία της και θα συνεχίζεται η βελτίωση των όρων ζωής. Ο κόσμος στην Κίνα θα είναι ευχαριστημένος. Μόνο οι εξαγωγείς θα δυσαρεστηθούν, ενώ το πλεόνασμα που προσπορίζεται η κινεζική κυβέρνηση σαφώς και θα μειωθεί. Μια μεγάλη ανατίμηση του ρεμνίμπι θα ήταν καταστροφική, όπως ορθά παρατηρεί και ο Κινέζος πρωθυπουργός Βεν Ζιαμπάο, αλλά μια ανατίμηση της τάξης του 10% ετησίως θα ήταν ανεκτή.

Από τη στιγμή που η κινέζικη κυβέρνηση είναι ο άμεσος επωφελούμενος του πλεονάσματος θα πρέπει να έχει αξιοσημείωτη προνοητικότητα για να αποδεχτεί μια τέτοια μείωση της ισχύος της και για να αναγνωρίσει τα πλεονεκτήματα του συντονισμού της οικονομικής της πολιτικής με τον υπόλοιπο κόσμο. Η πολιτική ηγεσία της Κίνας πρέπει πάρα ταύτα να αναγνωρίσει ότι η ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να συνεχιστεί με τόσο δυνατούς ρυθμούς  αν δεν αποδίδει μεγαλύτερη προσοχή στα συμφέροντα των εμπορικών της εταίρων.

Μόνο η Κίνα είναι σε θέση να δρομολογήσει μια διαδικασία διεθνούς συνεργασίας γιατί μπορεί να προσφέρει το δέλεαρ της ανατίμησης του ρεμνίμπι. Η Κίνα έχει ήδη αναπτύξει έναν περίτεχνο μηχανισμό για την οικοδόμηση συναίνεσης στο εσωτερικό της. Τώρα πρέπει να κάνει ένα βήμα παραπέρα και να δεσμευτεί για την επίτευξη διεθνούς συναίνεσης. Η ανταμοιβή της θα είναι η αποδοχή της ανόδου της Κίνας από τον υπόλοιπο κόσμο.

Είτε το αναγνωρίζει είτε όχι, η Κίνα καθίσταται παγκόσμιος ηγέτης. Αν δεν καταφέρει να αναλάβει τις ευθύνες αυτής της ηγεσίας, θα έχουμε κατάρρευση του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος, που θα συμπαρασύρει την παγκόσμια οικονομία. Το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα θα μειωθεί έτσι κι αλλιώς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά θα ήταν καλύτερα για την Κίνα αν μια τέτοια εξέλιξη ερχόταν ως συνέπεια της βελτίωσης των όρων ζωής του κινέζικου λαού από ό,τι ως συνέπεια μιας παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης.

Δεν υπάρχουν πολλές πιθανότητες για μια θετική έκβαση, όμως θα πρέπει να προσπαθήσουμε για αυτήν. Γιατί ελλείψει διεθνούς συνεργασίας, ο κόσμος κατευθύνεται προς μια περίοδο μεγάλων αναταραχών και αποδιάρθρωσης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s