Και ξαφνικά θυμήθηκαν τον Marx

Εαν δεν ήταν τόσο τραγική η τρέχουσα ιστορική συγκυρία θα προκαλούσε ειρωνικά χαμόγελα η ξαφνική ανακάλυψη – από μέρους τμήματος των Ορθόδοξων Οικονομικών – του Marx. Ενώ όλο το προηγούμενο διάστημα κορρυβαντυούσαν επάνω στο υποτιθέμενο πτώμα του – με εξαίρεση κάποιους ευφυέστερους που προσπάθησαν να τον αναπαραστήσουν σαν θεωρητικό της καπιταλιστικής «παγκοσμιοποίησης» – τώρα, μέσα στην οικονομική κρίση (που παρά τους στρουθοκαμηλισμούς τους περί ξεπεράσματος της επανέρχεται δριμύτερη), κάποιοι τον «ανακαλύπτουν»  ξανά. Βέβαια πρόκειται για μία καρικατούρα του Marx. Τόσο η οικονομική του ανάλυση γίνεται αντιληπτή μέσα από τους προβληματικούς φακούς των Ορθόδοξων Οικονομικών όσο και ο στόχος της ανάλυσης του διαστρέφεται και γίνεται (αντί της ανατροπής τουκαπιταλισμού) η ανακάλυψη δρόμων για τη σωτηρία του καπιταλιστικού συστήματος.

Η αρχή έγινε με τον Nouriel Roubini (http://online.wsj.com/video/roubini-warns-of-global-recession-risk/C036B113-6D5F-4524-A5AF-DF2F3E2F8735.html) που δήλωσε σε συνέντευξη του στη Wall Street Journal ότι «ο Marx είχε δίκιο,  o Καπιταλισμός ίσως να είναι αυτοκαταστροφικός». Φυσικά κατανοεί την θεωρία οικονομικής κρίσης του Marx σαν υποκαταναλωτισμό. Και εύκολα από εδώ βγάζει τα τετριμμένα συμπεράσματα περί μίας σωτηρίας του συστήματος μέσω ενός «σεμνού» νέου Κεϋνσιανισμού.

Ακολούθησαν άλλοι, όπως ο George Magnus της UBS στο Bloomberg (http://www.bloomberg.com/news/2011-08-29/give-marx-a-chance-to-save-the-world-economy-commentary-by-george-magnus.html) που επίσης ζήτησε «να δοθεί μία ευκαιρία στον Κάρολο Μάρξ να σώσει την παγκόσμια οικονομία». Στο άρθρο του ο Magnus, πολύ πιο συγκροτημένα ομολογουμένως από τον Roubini (ίσως να έχει κάποιο ευκόλως υποτιθέμενο παρελθόν ο εν λόγω αναλυτής), παρουσιάζει μία ανάγνωση του Marx τυπικά υποκαταναλωτική. Καταλήγει δε προτείνοντας μία βεντάλια 5 αξόνων για την σωτηρία του καπιταλισμού. Και το σχέδιο αυτό είναι μία νέα Κεϋνσιανή πρόταση.

Μπορεί να καταλάβει κανείς την προσπάθεια των πιο ευφυών κύκλων του συτήματος να ξεπεράσουν τα όρια καιτης αδυναμίας των δικών τους Οικονομικών για να μπορέσουν να σώσουν το σύστημα που τα τελευταία κατασκευάστηκαν για να δικαιολογήσουν. Για άλλη μία φορά τα τελευταία αποδείχθηκαν καλά για παπαδίστικα ευχολόγια και κοροϊδίες αλλά ανίκανα να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα’ άσε που βάζουν πολλές φορές το χέρι τους για να τα επιδεινώσουν.

Όμως ο Marx δεν χωρά στα καλούπια τους, γι’ αυτό και σπάνια μπορούν να τον κατανοήσουν αποτελεσματικά. Πόσο μάλλον η ανάλυση του δεν είναι φτιαγμένη για να διασώσει το σύστημα τους αλλά για να το εκπαραθυρώσει. Οπότε μάλλον μάταιες οι προσπάθειες τους.

Υ.Γ. (1/9/2011):  Φαίνεται ότι τα φαινόμενα της προαναφερθείσας» καλής συνήθειας» προβληματισμένων αστών αναλυτών συν τω χρόνω (και της διπλής βουτιάς βοηθούσης) πολλαπλασιάζονται. Παραδείγματος χάριν,  ο George Magnus επανέρχεται στους FT με θέμα ‘Capitalism is having a very Marxist crisis’ (και κατά βάση την ίδια επιχειρηματολογία συν μία  ενδιαφέρουσα εκθείαση της Πολιτικής Οικονομίας έναντι της πομφόλυγας της «νέας οικονομίας», που εννοεί το νεοφιλελευθερισμό – http://www.ft.com/intl/cms/s/0/a1cd5b74-cfd7-11e0-a1de-00144feabdc0.html#axzz1Wdw1OXrW).  Μάλιστα αναφέρεται σε ένα αντίστοιχο κείμενο του Samuel Brittan (Mistaken Marxist moments – http://www.ft.com/intl/cms/s/0/8779690c-ce60-11e0-99ec-00144feabdc0.html#axzz1WN36xOff) που προσπαθεί να αντιμετωπίσει αυτή την αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για τον Marx κάνοντας μία ψύχραιμη αποτίμηση της θεωρητικής συνεισφοράς του (πέρα από φθηνούς αντικομμουνισμούς). Βέβαια, η κριτική του Brittan (ιδιαίτερα η απόρριψη της έννοιας της εκμετάλλευσης) είναι το λιγότερο επιπόλαιη.  Όπως επίσης βολική γι’ αυτόν αλλά μη-ρεαλιστική είναι η προτίμηση του στο Hilferding ως ατελή θεωρητικό μιάς έστω ατελούς «χρηματιστικοποίησης». Τα όρια της κριτικής του Brittan είναι μόνο τα golden boys του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι φυσικά ο καπιταλισμός. Όμως και ο George Magnus, αν θέλει (κατά δήλωσητου) να είναι μέλος της Marx-is-relevant school (σχολή ο Μαρξ είναι σχετικός [επίκαιρος]) θα πρέπει να προσπαθήσει περισσότερο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s