Δύο ενδιαφέροντα άρθρα για το τρέχον ευρωπαϊκό μπάχαλο

Δύο ενδιαφέροντα άρθρα για πλευρές του χάους και των σκυλοκαβγάδων και παζαριών που γίνονται μέσα στην ΕΕ και δυστυχώς στην πλάτη της χώρας μας.

“Λείπουν” 20 δισ. ευρώ από το PSI, κρίσιμη η εμπλοκή της EΚΤ

Του Γιάννη Αγγέλη

Περί τα 20 δισ. ευρώ, ήτοι 10% περίπου του ΑΕΠ, “χωρίζουν” την Ελλάδα από την τελική συμφωνία για το PSI και τη νέα δανειακή σύμβαση.

Χθες στο Eurogroup φάνηκε ότι αυτά δεν θα βρεθούν εύκολα καθώς κανείς στην Ευρωζώνη, εν όψη επέκτασης της ύφεσης, δεν είναι έτοιμος να βάλει το χέρι στην τσέπη εκ νέου για να τα προσθέσει στο πακέτο των 130% δισ. ευρώ που συμφωνήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο.

Στην συνάντηση του Eurogroup η διελκυστίνδα μεταξύ του ΔΝΤ (με υποστήριξη της Γερμανίας) και της Κομισιόν συνεχίσθηκε καθώς η προσωρινή επικαιροποιημένη έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους ήρθε πάλι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από το ΔΝΤ για να υποδείξει ότι η συμφωνία του Οκτωβρίου με την τελευταία πρόταση του IIF για το ύψος του κουρέματος δεν είναι συμβατές.

Πριν από δέκα περίπου ημέρες στην Επιτροπή Εργασίας του Eurogroup (EWG) είχε επιτευχθεί μία προσωρινή “ανακωχή” με το ΔΝΤ να υπαναχωρεί από την αρχική του θέση για νέα Έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους. Η “ανακωχή” αυτή έληξε χθες καθώς το ΔΝΤ επανήλθε με την προσωρινή Έκθεση (κανονικά θα ολοκληρωθεί και θα δημοσιοποιηθεί τέλη Φεβρουαρίου) για να απορρίψει ως ασύμβατη με την συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου με την πρόταση για του IIF για επιτόκιο 3,5% μέχρι το 2020 και υψηλότερο από 4% από το 2020 μέχρι και το 2030.

Με την πρόταση αυτή όπως υποστήριξε το ΔΝΤ στο Eurogroup το χρέος δεν πέφτει ούτε στο 130% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 όπως έχει ορίσει η συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου… Πράγμα που σημαίνει ότι – κατά το ΔΝΤ – πρέπει να προκύψουν αλλαγές στο PSI οι οποίες να κάνουν την “διαφορά” των 20 περίπου δισ. ευρώ προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του χρέους στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Από τους υπουργούς οικονομικών αποφασίσθηκε να έρθει στη Σύνοδο Κορυφής μια νέα Έκθεση για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και με βάση αυτή να γίνουν οι όποιες νέες προτάσεις.

Οι λύσεις από εδώ και στο εξής είναι τρεις : είτε να μειωθεί ακόμα περισσότερο το επιτόκιο των νέων ομολόγων στο PSI, είτε να μπουν στο κούρεμα και τα ομόλογα των κεντρικών τραπεζών, είτε να αυξηθεί το συνολικό ποσό του δανείου των 130δισ. ευρώ.

Η τελευταία “λύση” δηλαδή η αύξηση του δανείου από το EFSF αποκλείσθηκε χθες ρητά και απομένουν οι δύο άλλες “λύσεις” ή ένας συνδυασμός τους…

Όμως κάπου εκεί αρχίζουν τα καινούργια προβλήματα καθώς το IIF έχει διαμηνύσει ότι η πρόταση που έχει καταθέσει είναι η τελευταία που μπορεί να αποδεχθεί εκ μέρους των ιδιωτών ομολογιούχων και η ΕΚΤ από την πλευρά της έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο “κουρέματος” των ομολόγων που κατέχει.

Βέβαια όπως αποκάλυψε το “Κεφάλαιο” στο τελευταίο συμβούλιο της ΕΚΤ υπήρξε μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση στην οποία αποτυπώθηκε διαφωνία μεταξύ των μελών του συμβουλίου. Η διαφωνία αφορούσε στο πως θα πρέπει να καταγράφονται στον ισολογισμό των κεντρικών τραπεζών τα ομόλογα που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους, στην τιμή κτίσης τους ή στην ονομαστική τους τιμή.

Αν αποφασισθεί να καταγραφούν στην  τιμή κτίσης τους τότε σχεδόν αυτόματα ανοίγει ένα παράθυρο για την χωρίς θεσμικά προβλήματα ένταξη των ομολόγων σε μία ειδική κατηγορία οικειοθελούς  “κουρέματος” η οποία θα μπορούσε με την σειρά της να ανοίξει ένα δρόμο στην συζήτηση για την διεύρυνση του PSI…

Προς το παρόν όμως το πρόβλημα έμεινε ανοικτό και η διελκυστίνδα μεταξύ ΔΝΤ και Κομισιόν για το PSI σε πλήρη εξέλιξη…

Βέβαια όπως έγινε φανερό στην χθεσινή συζήτηση για το PSI στο Eurogroup το μοναδικό πρόβλημα για την εφαρμογή της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου δεν είναι αυτό.

Το ραπόρτο που έδωσε η τρόικα για την πρόοδο στο “προμνημόνιο” (τις περιβόητες Prior Actions) ήταν ανησυχητικό σχεδόν σε όλα τα επίπεδα, με τις διαρθρωτικές αλλαγές και τις ιδιωτικοποιήσεις να είναι η κορυφή του παγόβουνου των προβλημάτων.

Αλλά κατά πως φαίνεται μέχρι το τέλος της εβδομάδας στο επίπεδο αυτό θα έχει υπάρξει μία “οικειοθελής” δέσμευση των πολιτικών κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση όπως είχε ζητηθεί και συζητηθεί από τις 12 Ιανουάριου (στην συνάντηση της EWG). Μόνο που αυτή την φορά οι πληροφορίες λένε ότι αυτό θα γίνει με μία περισσότερο διακριτική διαδικασία…

Πηγή:www.capital.gr

Η ευρωζώνη μπορεί χωρίς άλλο ΔΝΤ

Το 91% των υποχρεώσεων για παροχή οικονομικής ενίσχυσης που έχει αναλάβει το ΔΝΤ αφορά την Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ήδη προτάσεις για σημαντική αύξηση των πόρων αυτών, καθώς δεν κρίνονται επαρκείς.
Θα ήταν, όμως, δικαιολογημένη μια τέτοια αύξηση των κεφαλαίων που διαθέτει το ΔΝΤ για νέα στήριξη της ευρωζώνης; Συγκεκριμένα, το ερώτημα είναι: θα πρέπει χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη να μετέχουν στην εκ νέου συγκέντρωση τέτοιου είδους κεφαλαίων;

Νομίζω πως όχι.

Ασφαλώς και η εκτίμηση του ΔΝΤ ότι η κρίση στην ευρωζώνη είναι ο βασικός κίνδυνος που αντιμετωπίζει τώρα η παγκόσμια οικονομία είναι σωστή. Ο κόσμος έχει ασφαλώς συμφέρον να επιλυθεί η κρίση αυτή. Ωστόσο, μεγαλύτερη ανάμιξη του ΔΝΤ σε συγκεκριμένα προγράμματα της Ε.Ε. δεν είναι απαραίτητη, ενώ επίσης είναι πιθανόν να λειτουργήσει αρνητικά.

Δεν είναι απαραίτητη γιατί η ευρωζώνη έχει την οικονομική δυνατότητα να βοηθήσει τον εαυτό της. Διατηρεί ένα μικρό πλεόνασμα στο ισοζύγιό της με τον υπόλοιπο κόσμο, άρα μπορεί να μην εξαρτάται από εξωτερική χρηματοδότηση. Έχει τη δική της κεντρική τράπεζα, η οποία -θεωρητικά τουλάχιστον- μπορεί να χρησιμεύσει ως δανειστής ύστατης ανάγκης.

Φυσικά, η ευρωζώνη λειτουργεί με πολιτικά και νομικά προσκόμματα, όπως οι κανόνες για τα ελλείμματα του Μάαστριχτ και οι απαγορεύσεις προς την ΕΚΤ να χρηματοδοτεί κυβερνήσεις. Ωστόσο, κάποιος θα είχε δίκιο να επισημάνει ότι οι κανόνες αυτοί επιβλήθηκαν από την ίδια την Ε.Ε., επομένως θα μπορούσαν να πάψουν να ισχύουν. Η ευρωζώνη θα πρέπει να αλλάξει τους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία της πριν ζητιανέψει.

Με δεδομένο ότι δεν αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και είναι από τις πιο πλούσιες περιοχές στον πλανήτη, το αίτημα για ανάμιξη του ΔΝΤ σε μελλοντικές κινήσεις διάσωσης είναι ηθικά αξιοκατάκριτο. Αυτό που συμβαίνει εδώ είναι ότι τα κράτη-μέλη της δυσκολεύονται να δεσμεύσουν περισσότερα κεφάλαια στις επιχειρήσεις διάσωσης και βρίσκουν πολιτικά ορθό να εισρεύσουν πόροι από πηγές του ΔΝΤ, ώστε να προσπεραστούν τα εθνικά κοινοβούλια.

Κατά τη γνώμη μου, όμως, υπάρχει ένα ακόμη πιο σημαντικό επιχείρημα κατά της ανάμιξης του ΔΝΤ: Ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης έχουν αντιμετωπίσει την κρίση έχει αυξήσει τις πιθανότητες για καταστροφικό αποτέλεσμα. Ενδεχόμενη επέκταση των δεσμεύσεων του ΔΝΤ είναι πολύ πιθανό να υποστηρίξει τις πολιτικές αυτές.

Η εν εξελίξει κρίση σε μεγάλο βαθμό είναι το αποτέλεσμα της πρόωρης αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ, της διστακτικής αντιμετώπισης της κρίσης και της αποτυχίας να ανακεφαλαιοποιηθεί ο τραπεζικός κλάδος μετά την κρίση του 2008.

Η νέα ισπανική κυβέρνηση την προηγούμενη εβδομάδα παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχει τρόπος να επιτύχει τον στόχο της για έλλειμμα στο 4,4% του ΑΕΠ – αυτός τέθηκε όταν οι αρχές ήταν ακόμη σε θέση να προσποιούνται ότι η οικονομία θα ανακάμψει. Η Ιταλία έχει ήδη προχωρήσει σε σφίξιμο της δημοσιονομικής της πολιτικής παρά την ύφεση και η Ισπανία σύντομα θα πιεστεί να κάνει το ίδιο. Όλοι ακολουθούν τα χνάρια της Ελλάδας.

Τα σωρευτικά πολιτικά λάθη της ευρωζώνης μετατρέπουν ένα πρόβλημα ρευστότητας σε κρίση φερεγγυότητας. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται και το πραγματικό ρίσκο για το ΔΝΤ. Αν η Ιταλία πρόκειται να παγιδευτεί σε μακρά ύφεση, η πιθανότητα να μην μπορεί να αποπληρώσει το χρέος της, που σήμερα φτάνει στο 120% του ΑΕΠ, μεγαλώνει.

Οι ειδήσεις από την Ιταλία λένε ότι το ΔΝΤ πρόκειται να ανακοινώσει προβλέψεις για διετή ύφεση στη χώρα – αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, στο τέλος αυτής της περιόδου. Η μελλοντική φερεγγυότητα της χώρας εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τα επιτόκια της αγοράς και από την προοπτική της επιστροφής της σε ισχυρή και διαρκή οικονομική ανάπτυξη. Προσπαθώ να σκεφτώ πώς αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς δημοσιονομική ένωση και χωρίς μεγαλύτερο διαμοιρασμό των βαρών.

Εξάλλου, αρκετά τεχνικά θέματα συνηγορούν υπέρ μιας περισσότερο επιφυλακτικής ανάμιξης του ΔΝΤ. Ο Mario Blejer, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αργεντινής, είπε πρόσφατα ότι το status του ΔΝΤ ως προνομιούχου πιστωτή μπορεί να απειληθεί. H κατάσταση ίσως γίνει τόσο κρίσιμη ώστε η προτεραιότητα στην αποπληρωμή (το seniority) του ΔΝΤ πιθανόν υποχωρήσει – αυτό με τη σειρά του θα διακινδύνευε τη δυνατότητα και του ίδιου να δανείζει με χαμηλά επιτόκια.

Υπάρχουν διάφορα σενάρια ώστε να εμπλακεί το ΔΝΤ με έξυπνο τρόπο. Όλα όμως παρουσιάζουν το ίδιο πρόβλημα: οποιαδήποτε εξωτερική βοήθεια ρευστότητας προς την ευρωζώνη είναι πιθανόν να την ενθαρρύνει να προχωρήσει με πολιτικές που επιδεινώνουν την κρίση.

Η καλύτερη βοήθεια που το ΔΝΤ θα μπορούσε να δώσει είναι να αρκεστεί στα προγράμματα ενίσχυσης, στα οποία έχει ήδη δεσμευτεί να μετάσχει. Αν πρέπει τελικά να εμπλακεί περισσότερο, θα πρέπει να το κάνει ζητώντας δομικές αλλαγές στην πολιτική, τόσο σε εθνικό όσο και σε επίπεδο ευρωζώνης. Επί παραδείγματι, το ΔΝΤ θα έπρεπε να επιμείνει σε ένα minimum κοινής δράσης, ώστε να διευθετηθούν ορισμένα από τα τρέχοντα θέματα – συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων του τραπεζικού τομέα και των πολιτικών αλληλεξάρτησης εθνικών τραπεζών και εθνικών κυβερνήσεων.

Δεν θα ήταν σοφό εκ μέρους του ΔΝΤ να αναμιχθεί σε τέτοιες διαμάχες.


ΠΗΓΗ: FT.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s