Aside

Το κείμενο της ομιλίας μου στην εκδήλωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, Αγρίνιο 6-2-2013

Ομιλία στην εκδήλωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

με θέμα «Τέλος οι αφηγήσεις της καταστροφής – Μόνη προτεραιότητα η ανατροπή της – Η Αριστερά απέναντι στη Χούντα ΕΕ-ΔΝΤ-Κεφαλαίου»

Αγρίνιο. 6-2-2013

Ομιλητές: Α.Αλαβάνος, Στ. Μαυρουδέας, Π.Σωτήρης

 Image

Η καταστροφή εμπρός μας και η επιτακτική ανάγκη αλλαγής πορείας

 Στ. Μαυρουδέας

 1.     Η γκαιμπελική προπαγάνδα ότι σωθήκαμε

Μετά την απόφαση της ΕΕ (Νοέμβριος 2012) για εκταμίευση της δόσης των 31.5 δις αλλά και την πρόσφατη (Ιανουάριος 2013) εύκολη έγκριση της επόμενης δόσης των 9.5 δις – τα κυβερνητικά και συστημικά κέντρα έχουν αρχίσει μία γκαιμπελική εκστρατεία να μας πείσουν ότι επιτέλους (μετά από τρία Μνημόνια και αρκετές αναθεωρήσεις τους, σωρευτική μείωση του ΑΕΠ κατά 21% σε τρία χρόνια και ραγδαία καταβαράθρωση του επιπέδου ζωής των εργαζόμενων) η Μνημονιακή στρατηγική δίνει λύση στην ελληνική κρίση. Ιδιαίτερα προβάλλεται ότι μειώνονται (α) περισσότερο από το προβλεπόμενο το δημοσιονομικό έλλειμμα και (β) το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών τρεχουσών συναλλαγών. Πίσω όμως από αυτά κλείνεται το μάτι ότι επιτέλους η κυβέρνηση του Τριωδίου είναι σοβαρή (ενώ ο ΓΑΠ ήταν καραγκιόζης) και ότι οι Δυτικοί το έχουν καταλάβει και πλέον είναι διατεθειμένοι να κάνουν ότι μπορούν (ακόμη και «κούρεμα» των κρατικών δανείων τους) για να μας διασώσουν και να μας διατηρήσουν στη φιλόξενη αγκάλη του ευρώ. Έτσι ζητείται να υπομείνει ο λαός τις θυσίες που έχει κάνει (και να δεχθεί και άλλες που αναγκαστικά θα χρειασθούν όσο και αν διαψεύδονται) γιατί «έχει φανεί φως στην άκρη του τούνελ».

Η γελοιότητα της προπαγάνδας αυτής φαίνεται και μόνο αν συγκρίνει κανείς τα τωρινά λεγόμενα του Γ.Στουρνάρα (δήλωσε ότι η ανάκαμψη θα έρθει από τον Οκτώβρη 2013 και σίγουρα το 2014) με τις ανάλογες ανοησίες του Γ.Παπακωνσταντίνου (περί ανάκαμψης το 2010 και το αργότερο το 2011). Όμως μία πιο προσεκτική τεχνική ανάλυση είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική για τα συστημικά παραμύθια.

Πρώτον, η βελτίωση του δημοσιονομικού ελλείμματος είναι τεχνητή και φυσικά στις πλάτες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Προκύπτει από:

(α) την δραματική μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων-ΠΔΕ: Το ΠΔΕ για το 2012 προϋπολογίσθηκε σε 7,7 δις και μειώθηκε διαδοχικά σε 6,1 δις. Σημειωτέον ότι, καθώς το ΠΔΕ έχει τις ισχυρότερες πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία, επιτείνει υπερπολλαπλάσια την ύφεση (όπως αναγνωρίζει και το υποτιθέμενο πρόσφατα αναγνωρισμένο «λάθος» του ΔΝΤ – βλέπε https://stavrosmavroudeas.wordpress.com/2013/02/05/%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%B5%CE%BE%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%86%CF%89%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF/)

(β) τις διαδοχικές φοροεπιδρομές στα εισοδήματα των μικρομεσαίων και των εργαζομένων: Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δίνουν μείωση του εισοδήματος κατά 10,6% λόγω αύξησης των φόρων κατά 17,7% αλλά και της μείωσης κατά 11,3% των αποδοχών και κατά 10,2% των κοινωνικών παροχών για το 2012). Φυσικά δεν αγγίζεται ουσιαστικά το μεγάλο κεφάλαιο (πέρα από κάποιες θεαματικές συλλήψεις για προσχηματικούς λόγους). Χαρακτηριστικά, οι επιχειρήσεις πληρώνουν σχεδόν τους μισούς φόρους απ’ ότι πέρυσι.

(γ) την εσωτερική στάση πληρωμών του ελληνικού Δημοσίου προς τους πιστωτές του: Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου φθάνουν τα 9,4 δισ. Ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο τέλος Οκτωβρίου ήταν 8,7 δισ. ευρώ. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων (που ανέρχονται σε 755,9 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων 520,4 εκατ. ευρώ έμμεσοι φόροι και 229 εκατ. ευρώ άμεσοι). Είναι χαρακτηριστικό πως από το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου τα μισά ή 4,6 δισ. ευρώ τα χρωστούν τα ασφαλιστικά ταμεία. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι σύμφωνα με την Κομισιόν ένα ποσό της τάξης των 2 δις από τα δάνεια θα έπρεπε να πάει σε πληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών αλλά τελικά μόλις 0,7 δις πληρώθηκε. Με το υπόλοιπο η κυβέρνηση φτιασίδωσε την εικόνα των οικονομικών της.

(δ) την «δημιουργική λογιστική» που κρύβει προβλήματα: Αν συνυπολογισθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του δημοσίου προς ιδιώτες τότε η βελτίωση του πρωτογενούς ελλείμματος πάει περίπατο. Επιπλέον, αποκρύπτεται ότι λόγω των καθυστερήσεων των μνημονιακών δόσεων και της αστοχίας των κανονικών φορολογικών εσόδων (ιδιαίτερα των έμμεσων φόρων που κατέρρευσαν λόγω πτώσης της κατανάλωσης, π.χ. εστίαση, θέρμανση) το ελληνικό δημόσιο ξεπέρασε – με την συναίνεση της τρόικας – τους περιορισμούς για βραχυχρόνιο δανεισμό (δηλ. με έντοκα γραμμάτια), ο οποίος είναι αφενός πολύ ακριβός και αφετέρου δωράκι στις ελληνικές τράπεζες (που κυρίως αγοράζουν τους τίτλους αυτούς). Έτσι, τα χρεολύσια για το βραχυπρόθεσμο δανεισμό έφθασαν το 2012 στα 47,11 δις (από 33,4 δις το 2011) και ξεπέρασαν το προϋπολογισμένο όριο των 43,6 δις.

Δεύτερον, η βελτίωση του ισοζυγίου πληρωμών οφείλεται στη ραγδαία μείωση της κατανάλωσης (λόγω μείωσης της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων και των μικρομεσαίων) που οδηγεί σε κάθετη μείωση των εισαγωγών (-8.7% για Ιανουάριο – Σεπτέμβριο 2012 αλλά χωρίς τα πετρελαιοειδή). Όμως οι εξαγωγές δεν βελτιώνονται αισθητά (+6,7% για Ιανουάριο – Σεπτέμβριο 2012) και παραμένουν πάντα εξαιρετικά ευμετάβλητες. Μάλιστα παρά τη δραματική μείωση του μισθολογικού κόστους (της τάξης του 30%) οι εξαγωγές δεν κατορθώνουν να ξεπεράσουν το μέγιστο που πέτυχαν το 2008. Οι λόγοι είναι πολλοί. Κατ’ αρχήν, η υψηλή ισοτιμία του ευρώ δυσκολεύει τις εκτός ΕΕ εξαγωγές. Επιπρόσθετα, οι ελληνικές εξαγωγές είναι πάντα προσανατολισμένες στην ΕΕ (οι εξαγωγές σε Ιταλία και Γερμανία αποτελούν το 20% των εξαγωγών και στις Βαλκανικές χώρες (η Βουλγαρία είναι ο τρίτος και η Ρουμανία ο 7ος εμπορικός εταίρος). Η συμμετοχή στην Κοινή Αγορά ευνοεί δομικά (όχι μόνο με στοιχεία κόστους αλλά και θεσμικά) το ευρω-κέντρο έναντι της ευρω-περιφέρειας και συνεπώς αποκλείουν κάθε βραχυπρόθεσμη δυνατότητα σημαντικής ανόδου των ελληνικών εξαγωγών στην ΕΕ. Επιπλέον, τόσο η ΕΕ όσο και η Βαλκανική πλήττονται από την επιστροφή της οικονομικής κρίσης εφέτος πολύ εντονότερα από άλλες περιοχές με συνέπεια να περιορίζονται οι δυνατότητες για ελληνικές εξαγωγές. Αλλά και οι δυνατότητες για εκτός ΕΕ και Βαλκανικής ελληνικές εξαγωγές πλήττονται από την φετινή επιδείνωση της παγκόσμιας οικονομίας. Άλλωστε η βελτίωση των εξαγωγικών επιδόσεων είναι μία μακρόχρονη διαδικασία που απαιτεί βαθιές δομικές αλλαγές. Η μόνη δομική αλλαγή που γίνεται είναι η βάρβαρη και ραγδαία μείωση του μισθολογικού κόστους, δηλαδή η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Έτσι η αργή βελτίωση της ανταγωνιστικότητας γίνεται προς όφελος του κεφαλαίου και σε βάρος των εργαζόμενων. Τελευταίο, στο σκέλος των εισαγωγών (που κρύβεται στα στοιχεία από την εξαίρεση των πετρελαιοειδών), η ελληνική οικονομία είναι πολύ εξαρτημένη από τις εισαγωγές πετρελαίου και οι μεταβολές της τιμής του διεθνώς εξαρτάται καθοριστικά από το αυξανόμενο κλίμα μεγάλης αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή.

Τα κυβερνητικά και συστημικά κέντρα ψεύδονται ασυστόλως με βάση τη δική τους αστική οικονομική ανάλυση. Η ανάλυση αυτή υποκρίνεται ότι η ελληνική είναι απλά μία κρίση χρέους (σε αντίθεση με τη Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία που ορθά επισημαίνει ότι είναι μία δομική καπιταλιστική κρίση υπερσυσσώρευσης – βλέπε https://stavrosmavroudeas.wordpress.com/2013/01/12/%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%AE%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%BC%CE%B5-%CE%B1%CE%B8%CE%AE%CE%BD%CE%B1-1312013/ ). Συνεπώς, η βιωσιμότητα του δημοσιονομικού χρέους εξαρτάται από: (α) το δεδομένο ποσοστό χρέους προς ΑΕΠ, (β) το ποσοστό του πρωτογενούς πλεονάσματος σε σχέση με το ΑΕΠ, (γ) το πραγματικό επιτόκιο στο οποίο δανείζεται το κράτος και (δ) το ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ. Από αυτά ουσιαστικά μόνο το δεύτερο είναι υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Το πρώτο είναι ιστορικά δεδομένο (ξεκίνησε από 120% στην αρχή της κρίσης), αυξάνει (λόγω των δανείων της τρόικας) και υποτίθεται ότι θα ξαναπεριορισθεί στο 120% το 2020. Φυσικά είναι γνωστό ότι βιώσιμο είναι το χρέος της τάξης 60-80% και ότι το 120% ορίσθηκε αυθαίρετα για πολιτικούς λόγους (για να εμφανισθεί ως μη-προβληματική η Ιταλία). Είναι επίσης γνωστό ότι ακόμη και με το πιο αισιόδοξο σενάριο της τρόικας το χρέος θα είναι 124% του ΑΕΠ το 2020.

Το τρίτο εξαρτάται από την τρόικα των δανειστών και για την διάρκεια των Μνημονίων υπολογίζεται σε περίπου 4.5%.

Το τέταρτο (ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ), που είναι ο πιο σημαντικός καθώς επηρεάζει τους τρεις από τους τέσσερεις παράγοντες, ελέγχεται ελάχιστα πλέον από την κυβέρνηση καθώς βασικά εργαλεία (π.χ. ΠΔΕ) έχουν εκμηδενισθεί. Οι δε προσδοκίες για σχέδια Μάρσαλ κλπ. είναι απλά στρουθοκαμηλισμοί (π.χ. ο προϋπολογισμός της ΕΕ και το ΕΣΠΑ μειώνονται ενώ η απορρόφηση του τελευταίου είναι οικτρή λόγω αδυναμίας εθνικής οικονομικής συμμετοχής και διαδοχικών πετσοκομμάτων του ΠΔΕ). Αντίθετα, η ελληνική οικονομία έχει βυθισθεί, λόγω Μνημονίου, σε ένα καθοδικό υφεσιακό σπιράλ. Άλλωστε, η ίδια η συνταγή του Μνημονίου (δηλαδή η επίλυση του προβλήματος χρέους και ο ταυτόχρονος δομικός μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας από ένα κρατικοδίαιτο σε ένα ιδιωτικο-κεντρικό καπιταλισμό και μάλιστα εν μέσω παγκόσμιας οικονομικής κρίσης) είναι εξ ορισμού μία προ-κυκλική πολιτική: θεωρεί ότι όσο πιο γρήγορα και πιο βαθειά μπει η οικονομία σε κρίση εξίσου γρήγορα και απότομα θα βγει από αυτή. Βέβαια, όπως και η ίδια η τρόικα παραδέχεται όταν λέει ότι υπολόγισε λάθος τους πολλαπλασιαστές, η ύφεση είναι πολύ βαθύτερη της αναμενόμενης. Το 2011 η ύφεση περιορίσθηκε με «δημιουργική λογιστική» στο -6.9% (για να αποφευχθεί πολιτικά το -7%). Το 2012 το πρώτο τρίμηνο ήταν -6,7%, το δεύτερο -6.3% ενώ το τρίτο (που είναι και το σημαντικότερο, λόγω τουρισμού) αρχικά έγραψε -7.2% για να διορθωθεί στη συνέχεια (λίαν υπόπτως) σε -6,9%. Είναι εξαιρετικά περίεργο με τι αλχημείες για το τέταρτο τρίμηνο θα επιτευχθεί ο επανειλημμένα αναθεωρημένος στόχος για -6.5% εφέτος. Τρία είναι τα συνεπακόλουθα αυτού του υφεσιακού σπιραλ. Πρώτον, ότι έχουμε μία δυσαναπλήρωτη σωρευτική απώλεια που υπερβαίνει το 20% του ΑΕΠ. Δεύτερον, ότι ακόμη και αν η ύφεση αρχίσει να αποκλιμακώνεται θα διαρκέσει τουλάχιστον ακόμη μία διετία και θα ξεπεράσει το 25% του ΑΕΠ. Έτσι είναι εντελώς εξωπραγματικός ο στόχος για ύφεση -4,5% το 2013, όπως ήδη διάφορα κέντρα του εξωτερικού επισημαίνουν (και αφήνουμε στην άκρη τελείως «μαύρες» προβλέψεις όπως αυτή της Citibank για ακόμη μεγαλύτερη ύφεση). Αυτό επηρεάζει αρνητικά τις τρεις από τις τέσσερεις παραμέτρους της βιωσιμότητας του χρέους και συνεπώς οδηγεί στη λήψη νέων μέτρων λιτότητας στην πλάτη προφανώς των γνωστών υποζυγίων (καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα είναι η μόνη παράμετρος στην οποία μπορεί να προσφύγει η κυβέρνηση). Τρίτον, γνωρίζουμε εμπειρικά ότι για να είναι βιώσιμο το χρέος πρέπει χονδρικά ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ να ισούται με το επιτόκιο δανεισμού. Είναι προφανές, ότι με αυτό το υφεσιακό σπιραλ κάτι τέτοιο είναι εξωπραγματικό.

Συνεπώς, με βάση τις ίδιες τις αστικές οικονομικές αναλύσεις, μόνο φως στην άκρη του τούνελ δεν διαφαίνεται. Αντίθετα, όπως ήδη προειδοποίησε ο Π.Τόμσεν (εκφράζοντας ιδιαίτερα την αμερικανική πλευρά και το ΔΝΤ στις ενδο-ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις), η επίτευξη του στόχου 120% χρέους προς ΑΕΠ το 2020 είναι ανέφικτη και, χωρίς «κούρεμα» των κρατικών δανείων της ΕΕ (πράγμα στο οποίο η τελευταία αντιδρά σφόδρα), απαιτούνται νέες περικοπές μισθών και συντάξεων. Και βέβαια έρχεται το νέο φορολογικό σύστημα που θα κάνει άλλη μία μεγάλη αφαίμαξη των λαϊκών και μικρομεσαίων εισοδημάτων.

Η κυβέρνηση και η αστική τάξη τα γνωρίζουν όλα αυτά πολύ καλά. Ξέρουν ότι το μόνο που έχουν κερδίσει είναι η παράταση της ελληνικής τραγωδίας μέχρι τις γερμανικές εκλογές καθώς κανείς από τους ηγεμονικούς καπιταλισμούς της ΕΕ δεν θέλει απότομες αναταραχές μέχρι τότε. Γι’ αυτό οι τελευταίοι αποφάσισαν να δώσουν τις δανειακές δόσεις (αφού βεβαιώθηκαν ότι ο Α.Σαμαράς έχει ξεπεράσει εντελώς τις προεκλογικές αντιμνημονιακές κορώνες του και έχει γίνει μνημονιακότερος των μνημονιακών* άλλωστε στην ίδια λογική εντάσσεται και το αμοιβαίο φλερτ τους με τον ΣΥΡΙΖΑ). Γνωρίζει επίσης η κυβέρνηση και η αστική τάξη ότι σύντομα το μνημονιακό πρόγραμμα θα ξαναπαρουσιάσει χρηματοδοτικά κενά και υστερήσεις (άλλωστε προειδοποίησε γι’ αυτά ο Π.Τόμσεν στις πρόσφατες δηλώσεις του) τα οποία, σύμφωνα με το 3ο μνημόνιο, θα οδηγήσουν στην ενεργοποίηση των αυτόματων μηχανισμών περικοπών που συνομολογήθηκαν. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση και η αστική τάξη προσπαθούν και αυτοί να κερδίσουν χρόνο ελπίζοντας σε έναν εξωτερικό από μηχανής θεό: δηλαδή οι ισχυρότεροι ιμπεριαλισμοί για τους δικούς τους λόγους και συμφέροντα να δώσουν ένα νέο «κούρεμα» και των κρατικών ευρωπαϊκών δανείων. Ταυτόχρονα βέβαια η αστική τάξη δίνει την υπέρτατη μάχη για να κρατήσει τις τράπεζες (αλήθεια τι γίνεται με εκείνο τον αναβαλλόμενο φόρο;) και τις ιδιωτικοποιούμενες επιχειρήσεις (βλέπε τον καυγά για τον ΟΠΑΠ).

Το αποτέλεσμα είναι ότι η χώρα οδηγείται στην καταστροφή. Η ύφεση θα διαρκέσει πολύ περισσότερο και θα είναι πολύ πιο καταστροφική. Αν αυτή η καταστροφή ολοκληρωθεί τότε πράγματι θα υπάρξει ανάκαμψη, όπως συμβαίνει σε όλες τις καπιταλιστικές κρίσεις. Όμως θα είναι σε μία χώρα φέουδο ξένων συμφερόντων και με «κινεζοποιημένους» εργαζόμενους.

 2.     Η τριπλή καταστροφή εμπρός μας

Με βάση τις προηγούμενες εκτιμήσεις μία τριπλή καταστροφή βρίσκεται εμπρός μας:

  • Καταστροφή της χώρας
  • Καταστροφή του εργατικού και λαϊκού κινήματος
  • Καταστροφή της Αριστεράς

Η καταστροφή του εργατικού και λαϊκού κινήματος

Η Μνημονιακή στρατηγική έχει σαν οργανικό στοιχείο την καταστροφή του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Η επιτυχία της – είτε σύντομα είτε αργά – προϋποθέτει τη διάλυση των εργατικών και λαϊκών συλλογικοτήτων και αντιστάσεων. Ήδη έχουν γίνει σημαντικά βήματα με την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και «κινεζοποίηση». Η έκρηξη της ανεργίας (ήδη πάνω από 25%) – μια παράμετρος που δεν απασχολεί καθόλου την Μνημονιακή στρατηγική, παρά τα κροκοδείλια δάκρυα, και αντίθετα είναι εξαιρετικά χρήσιμη γιατί συμπιέζει τους μισθούς – συμβάλλει επιπλέον στην αποδυνάμωση των συνδικάτων και των μαζικών οργανώσεων (μάλιστα ένα ζήτημα που πρέπει να δει ουσιαστικά η Αριστερά και το εργατικό κίνημα είναι η οργάνωση των ανέργων). Η εξατομίκευση και φασιστικός κίνδυνος (δηλαδή η δημιουργία αντιδραστικών συλλογικοτήτων) είναι σημάδια αυτής της επερχόμενης καταστροφής.

Η καταστροφή της Αριστεράς

Το ζήτημα της Αριστεράς (και ιδιαίτερα της κομμουνιστικής Αριστεράς) είναι καίριο όχι από μία θρησκοληπτική διάθεση («να βλογήσουμε τα γένια μας») αλλά γιατί – ακόμη και μετά τον μεστό εξελίξεων 20ο αιώνα – παραμένει πάντα η δύναμη που τουλάχιστον οφείλει να προσπαθήσει να δημιουργήσει μία πιο ανθρώπινη κοινωνία.

Η επίσημη Αριστερά (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ) δείχνει για άλλη μία φορά τα πολιτικά της όρια αλλά και η ελληνική Αριστερά συνολικά δείχνει τις ιστορικές ανεπάρκειες και αδυναμίες της. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ πλέον «καθεστωτικοποιείται» με ραγδαίους ρυθμούς. Η πολιτική ραχοκοκαλιά του ΣΥΡΙΖΑ αποδέχεται πλήρως τις εγχώριες και διεθνείς συστημικές δεσμεύσεις. Ειδικότερα, όσον αφορά το οικονομικό πρόγραμμα του, πέρασε πια από τον ετερόκλητο προεκλογικό αριστερο-δεξιό αχταρμά στην εξόφθαλμη αποδοχή της στρατηγικής της αστικής τάξης και της ΕΕ: από το «ευρώ δεν είναι φετίχ» και την άμεση κατάργηση του Μνημονίου έφθασε στο «ευρώ εθνικό νόμισμα» και στη διαπραγμάτευση του Μνημονίου (α-λα Σαμαράς;). Είναι απορίας άξιο τι ελπίζουν να κάνουν μέσα σε αυτόν τον χειροπόδαρα δεμένο πολιτικό χώρο οι υπαρκτές αριστερές συνιστώσες του. Αν τόσο γρήγορα δηλώνονται οι συστημικές δεσμεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ τι θα γίνει αν βρεθεί στα πρόθυρα της κυβερνητικής εξουσίας; Το ίδιο ισχύει και για αριστερές ομαδοποιήσεις που προσανατολίσθηκαν στην κριτική στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ. Σε τι μπορεί να βοηθήσει η εκ των έξω προσπάθεια να πιεσθεί στα αριστερά ένας πολιτικός οργανισμός που ο ίδιος ο γονότυπος του δεν το δέχεται και εξοβελίζει ακόμη και δικά του τμήματα όταν κινηθούν στην κατεύθυνση αυτή;

Από την άλλη το ΚΚΕ, με τη σημερινή ηγεσία και γραμμή του, οχυρώνεται πίσω από ένα φραστικό αντικαπιταλισμό και μία πρακτικά γραμμή παράδοσης στον αντίπαλο: καταγγέλλει σε όλους τους τόνους τον καπιταλισμό, αλλά απέχει από κάθε κρίσιμο αγώνα και συσπείρωση για την ανατροπή του. Συνεχίζει το σεκταριστικό απομονωτισμό του όχι μόνο από την αντικαπιταλιστική Αριστερά αλλά και από τις ίδιες τις εργαζόμενες μάζες και τα καθοριστικά μέτωπα μαζικής πάλης. Όσον αφορά το οικονομικό πρόγραμμα του, αγνοεί όλη τη μακρά κομμουνιστική εμπειρία μεταβατικών προγραμμάτων (ταυτίζοντας την άκριτα με την αδιέξοδη θεωρία των σταδίων που όμως όλη η σημερινή ηγετική ομάδα του είχε υποστηρίξει ασμένως στο άμεσο παρελθόν) και απαιτεί την άμεση μετάβαση στο σοσιαλισμό, την οποία βέβαια δεν θεωρεί εφικτή σήμερα. Αυτό καταδικάζει τον κόσμο του ΚΚΕ στην αφασία και τον απομονώνει από τις λαϊκές μάζες. Βέβαια, όταν η κατάσταση αυτή φθάνει σε οριακά σημεία, η ίδια ηγεσία επιδίδεται σε φθηνά οπορτουνιστικά κόλπα προβάλλοντας κάποια άμεσα αιτήματα και αγώνες που όμως δεν συγκροτούν ένα ενιαίο μεταβατικό πρόγραμμα και που η ίδια θεωρεί ότι δεν έχουν πιθανότητα επιτυχίας.

Όμως και η αντικαπιταλιστική Αριστερά έχει σοβαρά προβλήματα να αντιμετωπίσει και γι’ αυτό δεν έχει κατορθώσει, παρά τα θετικά βήματα, να κεφαλαιοποιήσει μία λαϊκή απήχηση και δυναμική. Έτσι, παρά την καθοριστική πολλές φορές συμβολή της σε μαζικούς αγώνες, δεν έχει συγκροτήσει ούτε ένα επαρκές αντικαπιταλιστικό μεταβατικό πρόγραμμα (και κατά καιρούς τμήματα της παρέπαιαν σε αδιέξοδες συσπειρώσεις π.χ. ΕΛΕ) ούτε μία θαρραλέα πολιτική συμμαχιών.

Η καταστροφή της χώρας και του εργατικού και λαϊκού κινήματος θα έχει άμεση επίπτωση στην Αριστερά. Το ότι θα αποδειχθεί ανίκανη να απαντήσει στην κρίση και να προασπίσει τα λαϊκά συμφέροντα θα κοστίσει την περιθωριοποίηση ή/και την καθεστωτικοποίηση της (όπως έχουμε δει εδώ και δεκαετίες στη Δύση).

Image

 3.     Τι πρέπει να γίνει

Για να αντιμετωπισθεί η τριπλή αυτή καταστροφή πρέπει η Αριστερά (και ιδιαίτερα η κομμουνιστική Αριστερά) να ξυπνήσει από το λήθαργο της και να χαράξει μία νέα πορεία. Πρέπει να συγκροτήσει εκείνη την κρίσιμη μάζα με εκείνο το αναγκαίο και επαρκές πρόγραμμα που απαιτούνται σήμερα για να αποκρουσθεί η αστική στρατηγική.

Οι εργαζόμενοι νοιώθουν στο ίδιο το πετσί τους ότι η Μνημονιακή στρατηγική (που συνομολόγησε η ελληνική αστική τάξη με τα ηγεμονικά ευρωπαϊκά κεφάλαια) τους οδηγεί στην εξαθλίωση. Αυτό όμως που τους παγώνει και τους οδηγεί στην παθητικότητα είναι η απουσία ενός ρεαλιστικού εναλλακτικού προγράμματος. Είναι ευθύνη της Αριστεράς (που σέβεται το όνομα της) να διαμορφώσει αυτό το πρόγραμμα.

Ποια είναι η βάση εκκίνησης αυτού του προγράμματος; Η σημερινή κρίση καταδεικνύει τα ιστορικά όρια του καπιταλιστικού συστήματος. Η απάντηση σ’ αυτό δεν μπορεί να είναι η προσφυγή σε συμμαχίες με χειμαζόμενα τμήματα του συστήματος για μια δήθεν φιλάνθρωπη μεταρρύθμιση του συστήματος (με καρύκευμα λίγο φραστικό αντικαπιταλισμό). Οι αντινεοφιλελεύθερες συμμαχίες που στοιχίζονται πίσω από νεο-κεϋνσιανές προτάσεις και επικλήσεις μίας ουτοπικής φιλολαϊκής ΕΕ είναι είτε βαθύτατα υποκριτικές είτε εθελοτυφλούν. Η πρόταση της Αριστεράς πρέπει να ξεκινά από την αναγκαιότητα του σοσιαλισμού.

Όμως η σοσιαλιστική μετάβαση δεν είναι μία στιγμιαία πράξη, μία ηρωική έφοδος αλλά είναι μία διαδικασία με προϋποθέσεις, βήματα και καμπές. Αυτό απαιτεί ένα μεταβατικό πρόγραμμα, που θα αποτελεί την ενότητα στρατηγικής και τακτικής με βάση τις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες, όπως υποδειγματικά έχει δείξει ο Λένιν (το μίνιμουμ πρόγραμμα για την αναγκαιότητα του οποίου μίλαγε ακόμη και την προηγουμένη της Οκτωβριανής επανάστασης). Φυσικά δεν συνιστά κανένα ενδιάμεσο ιστορικό στάδιο, όπως διάφορες παιδαριώδεις (αριστερίστικες και εκ του Περισσού) κριτικές  υποστηρίζουν. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει να απαντά ρεαλιστικά στα άμεσα και πιεστικά λαϊκά προβλήματα και ταυτόχρονα (και αναγκαστικά, όπως κάνει και το αστικό Μνημονιακό πρόγραμμα) να συνδέει τις απαντήσεις αυτές με την μακροπρόθεσμη προοπτική για τη χώρα και την οικονομία. Φυσικά είναι ανάξιο των κομμουνιστών (όπως έλεγε ο Έγκελς) να κρύβουν τις προθέσεις τους και φυσικά η λογική και η προοπτική ενός τέτοιου προγράμματος δεν θα συγκαλύπτεται. Όμως δεν θα τίθεται σαν προϋπόθεση για συμφωνία δράσης στις μάζες οι οποίες θα καλούνται σε δράση με βάση τα μεταβατικά (μίνιμουμ) αιτήματα και στόχους.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, απαιτείται άμεσα η συγκρότηση, με πρωτοβουλία της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, ενός Αριστερού Ριζοσπαστικού Μετώπου (δηλαδή μίας πλατειάς πολιτικο-κοινωνικής συμμαχίας) στη βάση ενός αντικαπιταλιστικού μεταβατικού προγράμματος. Το τελευταίο είναι ένα πρόγραμμα σοσιαλιστικής προοπτικής που πρέπει να απευθύνεται στις εργαζόμενες μάζες χωρίς όμως να τίθεται σαν προϋπόθεση αποδοχής ο τελικός ορίζοντας του. Το οικονομικό σκέλος αυτού του προγράμματος συζητείται ήδη εκτενώς (βλέπε πρόσφατη οικονομική ημερίδα του Ομίλου Μαρξιστικών Ερευνών – http://www.omilosmarx.gr/). Ο βασικός κόμβος αυτού του προγράμματος είναι η αποδέσμευση από την ΕΕ (χωρίς φλύαρους και περιττούς επιθετικούς προσδιορισμούς που υποδηλώνουν απουσία ισχυρού ουσιαστικού) γιατί συμπυκνώνει στη σημερινή συγκυρία το σύνολο των αντιθέσεων και διαχωρίζει την αστική από την προλεταριακή στρατηγική. Η ελληνική αστική τάξη, παρόλα τα εξόφθαλμα πλέον αδιέξοδα της, είναι δεσμευμένη στην ΕΕ και, παρά και τις δικές της ζημιές, δεν τολμά να αντιπαρατεθεί στους ηγεμόνες της ΕΕ θεωρώντας ότι το κόστος θα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η αποδέσμευση από την ΕΕ είναι προϋπόθεση για την εκκίνηση της διαδικασίας σοσιαλιστικής μετάβασης καθώς στα πλαίσια της ΕΕ όχι σοσιαλισμός αλλά ούτε η πιο απλή απάλυνση των λαϊκών δεινών δεν γίνεται. Η απλή έξοδος από την ΟΝΕ, αλλά όχι από την ΕΕ, είναι ανεπαρκής και ατελέσφορη. Πρώτον, η ΕΕ δεν θα το επιτρέψει στην παρούσα συγκυρία για ευνόητους λόγους. Όμως και από την σοσιαλιστική σκοπιά αυτό δεν είναι σημαντικό καθώς θα συντηρήσει ψευδαισθήσεις. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι για μία σχετικά μικρή ανοικτή οικονομία σαν την Ελλάδα η ανάκτηση της συναλλαγματικής και εν μέρει της νομισματικής πολιτικής ενώ συνεχίζει να δεσμεύεται από την κοινή αγορά δεν λύνει κανένα ουσιαστικό πρόβλημα. Από την άλλη, η προβολή ως κόμβου ενός μεταβατικού προγράμματος της στάσης πληρωμών είναι ακόμη πιο αδιέξοδη γιατί το πρόβλημα του χρέους είναι παράγωγο της οικονομικής κρίσης και όχι η αιτία. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση του χρέους (που ειδική περίπτωση είναι η στάση πληρωμών) αποτελεί ήδη εργαλείο της Μνημονιακής στρατηγικής.

Οι βραχυπρόθεσμοι πυλώνες του μεταβατικού προγράμματος είναι:

(1) Η στάση εξωτερικών πληρωμών

(2) Ο έλεγχος της κίνησης κεφαλαίων

(3) Η κρατικοποίηση του τραπεζικού συστήματος

(4) Η επιβολή συστήματος προοδευτικής φορολογίας

(5) Η εισαγωγή εθνικού νομίσματος και η κατάλληλη διαχείριση του

(6) Ένα σύστημα ελέγχου των τιμών και παροχής βασικών αγαθών

(7) Μία διακριτική εμπορική πολιτική που να οικοδομεί διεθνείς οικονομικές συμμαχίες

Ο καθοριστικός όμως μακροπρόθεσμος πυλώνας του είναι η σχεδιασμένη παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονομίας που μπορεί να γίνει μόνο με κοινωνική ιδιοκτησία και έλεγχο των βασικών οικονομικών κλάδων. Αυτή η σχεδιασμένη παραγωγική αναδιάρθρωση προϋποθέτει αλλά και συνεπάγεται ανάλογη βιομηχανική πολιτική (δημιουργίας, προστασίας και στήριξης συγκεκριμένων κλάδων) και εμπορική πολιτική.

Αυτό τον αγώνα η Αριστερά που είναι άξια του ονόματος της – που είναι επαναστατική όχι στα λόγια αλλά στην πράξη – έπρεπε ήδη χθες να έχει βάλει μπροστά. Μόνο έτσι μπορούν να κερδηθούν οι μεγάλες λαϊκές μάζες και με αυτές να αλλάξει ο ρους της ιστορίας.

One response to “Το κείμενο της ομιλίας μου στην εκδήλωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, Αγρίνιο 6-2-2013

  1. Κοινωνία

    «Η ενίσχυση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έφερε ελπίδα» (φωτο)
    Τετάρτη, 06 Φεβρουάριος 2013 22:55

    http://www.agriniopress.gr/koinonia/18029-alabanosepielitirio-anatrsya

    Σημαντικοί ομιλητές από τον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Aριστεράς και υπερασπιστές της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ ήταν οι καλεσμένοι της ΑΝΤAΡΣΥΑ στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας
    Το ενδιαφέρον ιδιαίτερα προκάλεσε η παρουσία του πρώην προέδρου του Συνασπισμού Αλέκου Αλαβάνου, που όπως είναι γνωστό έχει διαχωρίσει πλήρως την θέση του από την πολιτική που ακολουθεί σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ. Εκτός του κυρίου Αλαβάνου μίλησαν ο Σταύρος Μαυρουδέας, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και ο Παναγιώτης Σωτήρης Πανεπιστημιακός και μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Την εκδήλωση παρακολουθήσαν μέλη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ , συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ κτλ. Κοινή επωδός όλων των ομιλητών ήταν πως η ενίσχυση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έφερε ελπίδα και τονίστηκε την ανάγκη δημιουργίας ενός μετώπου ρήξης και ανατροπής.

    Εμπεριστατωμένη οικονομική ανάλυση έκανε ο κ. Μαυρουδέας που έκανε λόγο για συντονισμένη Γκεμπελική προπαγάνδα ότι η χώρα δήθεν σώθηκε. Μίλησε συγκεκριμένα για «παραμύθια» και δημιουργική λογιστική με σκοπό την παρουσίαση καλύτερων οικονομικών δεικτών. «Η χώρα σήμερα κινδυνεύει με τριπλή καταστροφή, με την μετατροπή της σε μια χώρα τριτοκοσμική, με καταστροφή του λαϊκού κινήματος αλλά και της Αριστεράς. Ειδικότερα για την Αριστερά, υπήρξε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ που όπως είπε καθημερινά μετατρέπεται σε «κατοικίδιο», ότι λέει «κουραφέξαλα» για ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ και πως χαριεντίζεται στο εξωτερικό. «Η μόνη απάντηση είναι ένα ρεαλιστικό εναλλακτικό πρόγραμμα μέσα από ένα αριστερό ριζοσπαστικό μέτωπο με βασικό κόμβο την αποδέσμευση από την ΕΕ», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μαυρουδέας.

    Με την σειρά του ο κ. Σωτήρης έκανε λόγο για «Ελληνικό αδιέξοδο» και πως αυτή την στιγμή το σύστημα «διαχειρίζεται το ψεύδος» σε μια προσπάθεια να μετατοπίσει το πεδίο συζήτησης με επιδείξεις αυταρχισμού και αποπροσανατολισμού των πολιτών. «Με την αυταρχική τους στροφή θέλουν να επιβάλουν μια παθητική ανοχή στην κοινωνία», είπε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας πως ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε το ΚΚΕ έχουν την δυνατότητα να δώσουν ελπίδα.

    Ακολούθησε η εισήγηση του Αλέκου Αλαβάνου που εκπροσωπεί το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής που πρωτοστατεί στην καμπάνια και το λεγόμενο σχέδιο Β, που ουσιαστικά προτείνει την συντεταγμένη αποχώρηση της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ, η οποία «μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε έξοδο από την κρίση και απαλλαγή από τα δεσμά των δανειστών, αλλά μπορεί να είναι και η αρχή για την δημιουργία μιας νέας Ελλάδας».
    Νωρίτερα εισερχόμενος στο Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας σχετικά με τον ρόλο του ΣΥΡΙΖΑ και την προοπτική της Αριστεράς ο κ. Αλαβάνος δήλωσε «ο ΣΥΡΙΖΑ έχει την θέση ότι η έξοδος από το ευρώ είναι εθνική καταστροφή, είναι επίσημη η θέση του. Πιστεύω ότι αυτό εντάσσεται στην λογική του σχεδίου Α , η οποία έχει οδηγήσει εδώ που βρισκόμαστε. Θέλουμε πολύ μεγάλες τομές , τις οποίες η Αριστερά θα πρέπει να τις υποστηρίξει».
    Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ερωτήσεις από το κοινό.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s