Category Archives: Ενδιαφέρουσες δημοσιεύσεις άλλων για το ελληνικό πρόβλημα – Others’ interesting works about the Greek crisis

«ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ, ΜΑΥΡΑ ΚΟΡΑΚΙΑ, ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ» του Γ.Παυλόπουλου

ΚΟΚΚΙΝΑ ΔΑΝΕΙΑ, ΜΑΥΡΑ ΚΟΡΑΚΙΑ, ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Γ.   Παυλόπουλος

μέλος του Γεν. Συμβουλίου της ΟΤΟΕ

Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ψήφισε το νομοσχέδιο για το «άνοιγμα της αγοράς κόκκινων δανείων”, δηλαδή την δυνατότητα τα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας να πωλούν σε τρίτους (στα επονομαζόμενα distress funds) δάνεια που εμφανίζουν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών. Σε πρώτη φάση το νομοσχέδιο προβλέπει την δυνατότητα οι τράπεζες να πωλούν καθυστερημένα επιχειρηματικά δάνεια μεγάλων επιχειρήσεων (τζίρος επιχείρησης άνω των 50 εκατ ευρώ ή πάνω από 250 εργαζόμενοι στον όμιλο) καθώς και στεγαστικά η καταναλωτικά δάνεια τα οποία δεν έχουν υποθήκη Α’ κατοικία. Εκτιμάται ότι αφορά κατ αρχή 100 περίπου μεγάλες υπερχρεωμένες εταιρίες, σχεδόν 7 δις ευρώ καθυστερημένα στεγαστικά δάνεια για Β’ η εξοχική κατοικία, καθώς και την πλειοψηφία των καταναλωτικών δανείων (από τα 24 δις ευρώ μόνο τα 3 δις έχουν υποθήκη ακίνητο και εξαιρούνται). Μετά τις 15 Φεβρουαρίου 2016, θα επεκταθεί και στα υπόλοιπα επιχειρηματικά δάνεια που σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΕΒΕΑ αφορούν 120.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις με καθυστερούμενα δάνεια. Σημειωτέον ότι η πώληση δανείου δεν αφορά μόνο το καθυστερημένο δάνειο αλλά συμπαρασύρει και τις ενήμερες οφειλές του δανειολήπτη!!

ύφεση ΑΕΠ

Η κριτική που έχει γίνει μέχρι σήμερα στο εν λόγω νομοσχέδιο έχει επικεντρωθεί στην διάσταση: «θα έρθουν τα κοράκια να φάνε τα σπίτια του κόσμου». Αυτό πιθανά θα γίνει πραγματικότητα αργότερα όταν θα εντάσσονται και άλλες κατηγορίες δανειοληπτών, όμως άμεσα δεν είναι αυτή η κύρια πλευρά του. Τραπεζίτες και ξένοι τοκογλύφοι δεν θέλουν «να βάλουν χέρι» ΤΩΡΑ σε μια καταστραμμένη αγορά Α΄ κατοικίας. Εξάλλου η πρόσφατη τροποποίηση του νόμου «Κατσέλη» αδυνατίζει μεν εμφανώς την προστασία του δανειολήπτη με Α΄ κατοικία, αλλά θέτει και όρια που καλύπτουν ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ μεγάλες κοινωνικές κατηγορίες (πχ εισόδημα άγαμου € 8.180 ετησίως και αντικειμενική αξία ακινήτου € 120.000, ζευγάρι εισόδημα € 13.917 και αντικειμενική € 160.000, και για κάθε παιδί επιπλέον εισόδημα € 3.361 και επιπλέον αξία ακινήτου € 20.000). Φυσικά ακριβές κατοικίες και εξοχικά θα βγούν στο σφυρί , αλλά αυτό μπορούν να το κάνουν απευθείας οι τράπεζες και χωρίς τα distress funds. Δευτερευόντως έχει ασκηθεί κριτική στο νομοσχέδιο από μικροαστική οπτική που αναδεικνύει κυρίως τον κίνδυνο «αφελληνισμού» υπερχρεωμένων εταιρειών. Όμως το νομοσχέδιο για την πώληση κόκκινων δανείων αφορά πιο σύνθετες και βαθιές διαδικασίες με βασική συνισταμένη την ενίσχυση και αναδιάρθρωση του Ελληνικού Κεφαλαίου .

Α) Η άμεση ενίσχυση στο Κεφάλαιο. Μετά το σκάνδαλο της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών όπου το Ελληνικό Δημόσιο και ο πολίτης της χώρας πλήρωσαν 57 δις ευρώ (40 δις άμεση ζημιά και 17 δις αναβαλλόμενος φόρος) για να σωθούν οι τραπεζίτες, τώρα έρχεται ο δεύτερος γύρος ενίσχυσης των εγχώριων και ξένων κεφαλαιοκρατών μέσα από την διαδικασία των λεγόμενων distress funds. Αυτή τη φορά θα ενισχυθεί και θα αναδιαρθρωθεί μέρος του Παραγωγικού Κεφαλαίου. Πολλές από τις «υπερδανεισμένες» επιχειρήσεις μπορούν να επιβιώσουν με έναν συνδυασμό περικοπής δανείων και μερικής ενίσχυσης από παλιούς η νέους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τα δάνεια των εταιριών θα αγορασθούν με έκπτωση -50% για τις βιώσιμες επιχειρήσεις μέχρι -90% για τα χαμηλής εισπραξιμότητας. Με αυτό τον τρόπο οι παλιοί ιδιοκτήτες μπορούν να επιτύχουν άνετα διαγραφές χρεών της τάξης περισσότερο του 50% και να συνεχίσουν να κατέχουν τις εταιρίες τους. Ακόμα δε χειρότερα πολλοί επιχειρηματίες που οι εταιρίες τους έχουν ουσιαστικά χρεοκοπήσει, οι ίδιοι όμως έχουν βγάλει τα λεφτά τους έξω ή τα έχουν κρύψει, θα φτιάξουν ένα νέο σχήμα (πιθανό μαζί με κάποιον ξένο επενδυτή) και θα ξαναγοράσουν την δική τους ή άλλη εταιρία από τα distress funds με λίγα χρέη. Αυτή η διαδικασία σε συνάρτηση με την δυνατότητα εξαγορών-συγχωνεύσεων, ενισχύει πολλές μερίδες του εγχώριου Κεφαλαίου με αποτέλεσμα φορείς από τον ΣΕΒ μέχρι εκπροσώπους μικρομεσαίων επιχειρήσεων (πχ ΕΒΕΑ, κλπ) να τοποθετούνται ευνοϊκά για το νομοσχέδιο.

Στο σημείο αυτό χρειάζονται 2 διευκρινήσεις. Η πρώτη διευκρίνιση αφορά την άποψη που διακινούν οι υπέρμαχοι του νομοσχεδίου, και συνοψίζεται στο ότι αυτή η διαδικασία προωθεί την ανάπτυξη γιατί θα πέσει φρέσκο χρήμα στην αγορά και οι τράπεζες θα αποκτήσουν ρευστότητα να χρηματοδοτήσουν την οικονομία . Η απλοϊκή αυτή προσέγγιση απέχει από την πραγματικότητα. Όλη αυτή η διαδικασία ενισχύει μεν μερίδες του Κεφαλαίου αλλά δεν συνεπάγεται αυτομάτως μία συνολική ανάκαμψη της οικονομίας (π.χ. σε περιόδους κρίσης η μείωση των δανείων μιας εταιρίας, είτε η εξαγορά από ένα νέο μέτοχο δεν συνεπάγεται νέες επενδύσεις, προσλήψεις εργαζομένων, ανοδικό κύκλο, κλπ). Επιπλέον είναι αμφίβολο αν οι ιδιωτικές τράπεζες θα αποκτήσουν ικανή ρευστότητα για νέες χρηματοδοτήσεις όταν καλύπτουν την υστέρηση των Καταθέσεων σε σχέση με τις Χορηγήσεις με ακριβά κεφάλαια της Κεντρικής τράπεζας (μέσω του ELA) ύψους 80 δις ευρώ.

Η δεύτερη διευκρίνηση αφορά το ερώτημα αν η πώληση με έκπτωση των δανείων συνεπάγεται ζημιές για τις Τράπεζες. Αυτό δεν ισχύει διότι οι τράπεζες θα πωλήσουν είτε δάνεια με χαμηλή εισπραξιμότητα, είτε δάνεια στα οποία έχουν ήδη καταλογίσει ζημιές (προβλέψεις δανείων), οπότε από την πώληση συνήθως θα προκύπτει κέρδος. Σε τελική ανάλυση ο λαός έχει πληρώσει με 57 δις ευρώ το τραπεζικό σύστημα μέχρι σήμερα και από αυτά τα χρήματα θα επιμεριστούν τα κέρδη σε Χρηματικό και Παραγωγικό Κεφάλαιο.

Β) Ενίσχυση- Συγκέντρωση του Κεφαλαίου. Η ανωτέρω διαδικασία αναδιάρθρωσης θα περιλάβει πολλές συγχωνεύσεις η εξαγορές επιχειρήσεων, ενώ το νομοσχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση με συνοπτικές διαδικασίες νέων διοικήσεων στις εταιρίες που θα ενταχθούν σε αυτές τις ρυθμίσεις. Οι πιο δυναμικές επιχειρήσεις θα αποκτούν μέσω των distress funds είτε άλλες ομοειδείς επιχειρήσεις είτε τα περιουσιακά τους στοιχεία. Θα επεμβαίνουν στον ανταγωνισμό, και θα εκκαθαρίζονται οι πιο αδύναμες. Θα υπάρξουν και μεγάλες επιχειρήσεις που θα εκκαθαριστούν στην αρχή αλλά οι μικρομεσαίες θα πληρώσουν αναλογικά μεγαλύτερο τίμημα στην δεύτερη φάση μετά το 2016. Πάντως δεν είναι τυχαίο ότι αρχικά το νομοσχέδιο αφορά επιχειρήσεις με μεγάλο μερίδιο αγοράς. Πρόκειται για μια ακόμη επιβεβαίωση της μαρξιστικής άποψης περί συγκέντρωσης – συγκεντροποίησης του Κεφαλαίου σαν απάντηση στη οικονομική κρίση.

Γ) Ο ξένος παράγοντας. Οι μεγάλοι παίκτες (funds, εταιρίες, κλπ) που θα συμμετάσχουν στην διαδικασία θα είναι ξένων συμφερόντων και θα επιδιώξουν να έχουν σχέση με τραπεζικά ιδρύματα γιατί αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να υπάρξει εσωτερική πληροφόρηση αλλά και συνεννόηση στην πώληση δανείων. Αν ληφθεί υπόψη ότι οι τράπεζες ελέγχονται σχεδόν πλήρως από ξένα κεφάλαια, και το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει αδυναμία νέων χρηματοδοτήσεων, γίνεται φανερό ότι τα ξένα Κεφάλαια αποκτούν ακόμα ένα εργαλείο διείσδυσης και ελέγχου της χώρας. Επιπλέον δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι το ΤΧΣ που ελέγχεται από τους ξένους δανειστές, αναβαθμίζει θεαματικά την εμπλοκή του στην Διοίκηση των Τραπεζών και των δανείων. Είναι βέβαιο ότι κλάδοι της Ελληνικής οικονομίας που έχουν δυναμική αλλά και Χρέη θα αποτελέσουν στόχο ελέγχου από ξένα Κεφάλαια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τομέας του Τουρισμού, των Τροφίμων κλπ Αυτή η διάσταση είναι βέβαιο ότι αντικατοπτρίζει τους φόβους μερίδων του ελληνικού Κεφαλαίου για αυτό και παρατηρούμε ότι όψεις της έχουν υιοθετηθεί από αστικά κόμματα και οικονομικούς αναλυτές. Όμως δεν αντανακλά την προσέγγιση των δυναμικότερων μερίδων του Ελληνικού κεφαλαίου, οι οποίες εκτός από απειλές βλέπουν και ευκαιρίες, πόσο μάλλον όταν το σύνολο των Ελλήνων επιχειρηματιών έχει αποδεχθεί το τίμημα της ετεροβαρούς συνεργασίας με το Ευρωπαϊκό Κεφάλαιο

Δ) Κερδοσκοπική Διάσταση. Με βάση το νέο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα σε εταιρίες με κεφάλαιο μόλις € 100.000, να αγοράζουν και να πωλούν δάνεια εκατομμυρίων. Οι φορείς της αγοράς εκτιμούν ότι το άμεσο περιθώριο κέρδους αυτών των εταιρειών θα κυμαίνεται τουλάχιστον σε 10-12% επί της αρχικής αξίας κάθε δανείου. Αν ληφθεί υπόψη ότι τα συνολικά καθυστερημένα δάνεια ανέρχονται σε 110 δις ευρώ και από αυτά μόνο 20 δις μπορούν να εξαιρεθούν λόγω άμεσης σχέσης με Α κατοικία , απομένει ένα ικανοποιητικό ποσό 90 δις ευρώ προς διαχείριση, που μπορεί να αποδώσει σημαντικά κέρδη. (π.χ. μόνο το 1/3 να αναληφθεί από distress funds μεταφράζεται σε άμεσα κέρδη τουλάχιστον 3 δις ευρώ). Όμως η εμπλοκή των distress funds δεν εξαντλείται στο άμεσο κέρδος από αγορά και πώληση δανείων. Τα έμμεσα κέρδη για το Κεφάλαιο πιθανότατα θα είναι πολλαπλάσια. Εγχώριες εταιρίες οι οποίες έχουν αξία αλλά λόγω της οικονομικής συγκυρίας εμφανίζουν καθυστερήσεις δανείων, μπορούν άνετα να αποτελέσουν στόχο άλλων εταιρειών και να παραχθούν έμμεσα υπεραξίες. Λαμβάνοντας δε και την εμπειρία του παρελθόντος, το πιο πιθανό είναι οι δημιουργούμενες υπεραξίες από τις αγοροπωλησίες δανείων να καταλήγουν σε χώρες με χαμηλό συντελεστή φορολογίας.

2C02B1DB7AC0EEE975740DE82C0D5115

Ε) Η «γκρίζα» διάσταση . Μέσω της διαδικασίας των distress funds δημιουργείται ένα «παράλληλο τραπεζικό σύστημα» , το οποίο θα λειτουργεί μέσα σε ένα «γκρίζο» και πιο αδιαφανές περιβάλλον (υπάρχει μέχρι και πρόβλεψη απευθείας χρηματοδότησης των επιχειρήσεων από fund). Τώρα οι τραπεζίτες μπορούν να μεταβιβάσουν δάνεια, απαλλασσόμενοι των ευθυνών τους για τις αμαρτίες του παρελθόντος (π.χ. θαλασσοδάνεια που ενέκριναν για τα οποία μπορούν να ζητηθούν ευθύνες). Το ίδιο φυσικά μπορεί να συμβεί με τους παλιούς ιδιοκτήτες των εταιριών που χρεοκόπησαν, οι οποίοι πολλές φορές έχουν οικονομικές και ποινικές ευθύνες. Επίσης είναι γνωστό ότι τα επιχειρηματικά δάνεια σχεδόν πάντοτε συνοδεύονται και από προσωπική εγγύηση του επιχειρηματία. Τώρα υπάρχει μια διαδικασία ο επιχειρηματίας να απαλλαγεί πιο εύκολα από επισφαλή δάνεια που απειλούν την ατομική του περιουσία. Πχ . o «ανοικτοχέρης» τραπεζίτης που δάνεισε το «λαμόγιο» χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, μπορεί να πωλήσει χωρίς συνέπειες το καθυστερημένο και μη εισπράξιμο δάνειο με έκπτωση -90%, και καθαρίζουν όλοι με πληρωμή του 20% του αρχικού ποσού (10% το δάνειο + 10 % προμήθεια το fund).

Όπως προαναφέρθηκε τα distress funds είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα έχουν άμεση σχέση με τις τράπεζες. Επίσης ανεξάρτητα από την νομική μορφή, η λειτουργία τους θα προσομοιάζει με αυτό που στα χρηματοοικονομικά λέγεται SPV (Special Purpose vehicle) , δηλαδή «όχημα» με συγκεκριμένο σκοπό και περιορισμένη διάρκεια. Αφού αναδιαρθρώσουν τις επιχειρήσεις τα δάνεια των οποίων αγόρασαν, στην συνέχεια θα τα πουλήσουν πίσω είτε στις ίδιες τις τράπεζες που τα αγόρασαν αρχικά είτε στην δευτερογενή αγορά δανείων που θα έχει δημιουργηθεί. Αν σε αυτά τα πλαίσια προστεθούν οι τριγωνικές σχέσεις τραπεζικών στελεχών – funds – επιχειρηματιών, αναμένεται να λειτουργήσει ένα «χρηματοοικονομικό πλυντήριο» το οποίο θα αναμορφώσει τον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας χωρίς ιδιαίτερο έλεγχο από εποπτικούς μηχανισμούς.

ΣΤ) Ιδεολογική διάσταση. Το επίσημο τραπεζικό σύστημα έχει αποτύχει εντελώς τόσο με το να δανειοδοτεί χωρίς σύνεση στο παρελθόν όσο και στο να στηρίξει σήμερα την ανάκαμψη της «πραγματικής» οικονομίας παρά τις τεράστιες ενέσεις χρήματος. Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο των ιδιωτικοποιήσεων και της απορρύθμισης που επιβλήθηκε τα τελευταία 20 χρόνια είναι παντελώς ανεπαρκές για να χειριστεί καταστάσεις όπως η σημερινή κρίση. Ούτε θέλει ούτε μπορεί να χαράξει μια πολιτική στήριξης συγκεκριμένων κλάδων και εταιρειών ώστε λειτουργήσουν «αντικυκλικά» στην συνεχή μείωση της οικονομικής δραστηριότητας. Οι ιδιώτες τραπεζίτες δεν μπορούν να παίξουν το ρόλο του «συλλογικού καπιταλιστή». Ούτε επιθυμούν να ρισκάρουν σε εποχές οικονομικής συρρίκνωσης ούτε μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα συγκεντρωμένα επισφαλή δάνεια (πχ . δυσκολία συμφωνίας στην διαχείριση δανείου εταιρίας λόγω μεγαλύτερων εξασφαλίσεων μιας τράπεζας από άλλη, κλπ). Τέλος το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι παντελώς χρεωκοπημένο και κέρδη μπορούν να πραγματοποιηθούν κυρίως από την επιθετική διαχείριση του χαρτοφυλακίου των κόκκινων δανείων , αλλά αυτό θα απαξίωνε ακόμη περισσότερο το ίδιο το τραπεζικό σύστημα στα μάτια του πολίτη.

Για το λόγο αυτό επιστρατεύεται ένα παράλληλο τραπεζικό κερδοσκοπικό σύστημα με την μορφή των funds που θα αναλάβουν με την πρωτοκαθεδρία των ξένων να ξεκαθαρίσουν το τοπίο και μετά να αποχωρήσουν παίρνοντας τα άμεσα και έμμεσα κέρδη από την εμπλοκή τους και αφήνοντας το επίσημο τραπεζικό σύστημα με λιγότερους «λεκέδες».

 

Η συζήτηση των τελευταίων ημερών για το θέμα της εκχώρησης των κόκκινων δανείων διεξάγεται με ένα συνδυασμό υποκρισίας και αποσιωπήσεων. Απύθμενη υποκρισία από την Κυβέρνηση που μέσα σε 1 χρόνο νομιμοποίησε την παρουσία αυτών που θεωρούσε «γύπες των αγορών» . Υποκρισία και από την επίσημη αντιπολίτευση η οποία αναλώθηκε σε ανέξοδη κριτική και δεν τόλμησε να ψελλίσει ότι θα καταργήσει το νόμο. Υποκρισία και παραπληροφόρηση από τα «παπαγαλάκια της Αγοράς» , που προσπαθούν να εξωραΐσουν τον ρόλο των distress funds. Συγχρόνως όμως και επιλεκτικές αποσιωπήσεις. Σαφώς υποβαθμισμένες οι ευθύνες της Ε.Ε η οποία ενορχήστρωσε και πίεσε για την ψήφιση του νομοσχεδίου. Πλήρης αποσιώπηση του γεγονότος ότι ένα Τραπεζικό Σύστημα υπό ουσιαστικό Δημόσιο έλεγχο θα διαχειριζόταν πολύ αποτελεσματικότερα και φιλολαϊκότερα το πρόβλημα των κόκκινων δανείων. Τέλος δε υπάρχει και η ειρωνεία της Ιστορίας. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα των φιλομνημονιακών ήταν ότι η έξοδος από το ευρώ εξυπηρετεί τους ξένους και όσους έχουν κρύψει χρήματα για να αγοράσουν φθηνά περιουσιακά στοιχεία. Ε! λοιπόν αυτό ακριβώς συμβαίνει με τα distress funds, αλλά εντός Ευρώ.

 

 

 

 

Advertisements

Υπάρχει ευρωπαϊκή ανάκαμψη; & Τι αλχημείες γίνονται γαι το ελληνικό χρέος

Στην τρέχουσα επικαιρότητα υπάρχουν δύο ενδιαφέρουσες ειδήσεις.

Η πρώτη είδηση είναι άρθρο γνώμης του W.Munchaou στους FT που αμφισβητεί τα περί ευρωπαϊκής ανάκαμψης. Το άρθρο έχει ενδιαφέρον γιατί, έστω και από την παραμορφωτική οπτική των ορθόδοξων Οικονομικών, αμφισβητεί το παραμύθι περί τέλους της κρίσης. Συνοπτικά, υποστηρίζει ορθά ότι δύο τρίμηνα θετικών ρυθμών ανάπτυξης δεν επαρκούν για να θεωρηθεί ότι υπάρχει ανάκαμψη αλλά απαιτείται μία πολύ πιο μακροχρόνια αφενός και πιο ισχυρή (από ισχούν ρυθμούς ανάπτυξης μικρότερους του 1%) για να τεκμηριωθεί μία βιώσιμη διαδικασία ανάκαμψης. Μάλιστα, προβάλλει ορθά (λίγο χαμένο μέσα στο κείμενο) και ένα βασικό εμπειρικό επιχείρημα που μόνο η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία θέτει: για να ξεπεραστεί η κρίση πρέπει οι ρυθμοί και τα επίπεδα συσσώρευσης να αρχίζουν να προσεγγίζουν τα επίπεδα που είχαν πριν το ξέσπασμα της κρίση. Βέβαια, από εκεί περά η ανάλυση του στέκεται μόνο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (τυπική ορθόδοξη μυωπική θεώρηση) και υποστηρίζει – σωστά κατ’ αρχήν αλλά μυωπικά γιατί δεν βλέπει τίποτα άλλο – ότι η κρίση δεν ξεπερνιέται αν το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν αρχίσει να δίνει ρευστότητα στην οικονομία (δηλαδή σε Μαρξιστικούς όρους να απο-συσσωρευθεί). Κάτι που δεν βλέπει να γίνεται.

Η δεύτερη είδηση είναι σχόλιο του Γ.Αγγέλη στο capital.gr όπου παρουσιάζει μία σειρά ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το με ποιές αλχημείες προσπαθούν η ελληνική αστική τάξη και οι ευρωπαϊκοί ηγεμονικοί καπιταλισμοί να αντιμετωπίσουν τη συστηματική αποτυχία της Μνημονιακής στρατηγικής. Το κυριότερο σημείο είναι ότι ετοιμάζεται νέα αναδιάρθρωση του χρέους καθώς ο στόχος του 120% του ΑΕΠ το 2020 δεν πρόκειται να επιτευχθεί και επίσης γιατί – αντίθετα με το κυβερνητικό κουτόχορτο περί success story – το δημοσιονομικό κι το χρηματοδοτικό κενό του Μνημονιακού προγράμματος αυξάνει συνεχώς (ξαφνικά ανακαλύφθηκε η τρύπα των ασφαλιστικών ταμείων) ενώ το πολυδιαφημισμένο πρωτογενές πλεόνασμα από τα Στουρνάρεια και Σταϊκούρεια ύψη του 1.5 δις έπεσε στα 400 εκ για να καταλήξει στα αμελητέα 100 εκ. Η αναδιάρθρωση αυτή προσπαθιέται να γίνει συγκεκαλυμμένα με λογιστικές και άλλες αλχημείες με στόχο την επιμήκυνση του χρέους και τον περίπου μηδενισμό των επιτοκίων του (άλλη μία απόδειξη ότι δεν αναμένεται σοβαρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας καθώς εμπειρικά γνωρίζουμε ότι για να είναι βιώσιμο ένα χρέος πρέπει τα επιτόκια του να κυμαίνοντι γύρω από το ρυθμό ανάπτυξης). Νομίζω ότι το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι τα συστημικά κέντρα αφήνουν στην άκρη το στόχο του 120% και επιδιώκουν μία άμεση, ελεγχόμενη (με πιέσεις από την ΕΚΤ κλπ.) αν και περιορισμένη έξοδο της Ελλάδας στις διεθνείς χρηματαγορές. Αυτό θα πανηγυρισθεί από τα συστημικά κέντρα και θα πωληθεί ως κουτόχορτο για εκλογική εξαργύρωση. Όμως στην ουσία πρόκειται για στρουθοκαμηλισμό. Το πρόβλημα της καπιταλιστική κρίσης υπερσυσσώρευσης και της βιωσιμότητας του χρέους δεν λύνεται. Οι ευρωπαίοι ηγεμόνες ελπίζουν να γλυτώσουν λίγα λεφτά από την επιχείρηση σωτηρίας του ιμπεριαλιστικού τους οικοδομήματος αλλά δεν τολμούν να προβούν σε αποφασιστικές λύσεις που έχουν κόστος γι’ αυτούς. Απλά άλλη μία φορά προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο.

Η Μνημονιακή Στρατηγική των εγχώριων και ευρωπαϊκών συστημικών κέντρων εχει σοβαρότατα προβλήματα. Γι’ αυτό αποτυγχάνει συστηματικά και χρειάζεται να την μπαλώνουν με σπάγγους και προσευχές. Σχεδόν σε όλες τις προβλέψεις της έχει πέσει έξω εκτός από μία – και την βασικότερη: ότι από την Αριστερά με τα απίθανα χάλια της (συμβιβασμοί με το σύστημα, υποταγή στις συστημικές κόκκινες ζώνες, αρτηριοσκλήρυνση κλπ.) δεν πρόκειται να κινδυνεύσει. Αυτό αφήνει στο σύστημα το περιθώριο να διορθώνει τα λάθη του και να αποφεύγει μοιρίες γι’ αυτό εξελίξεις. Αυτό που χρειάζεται ο τόπος είναι μία εσωτερική επανάσταση μέσα στην Αριστερά που θα της ξαναδώσει τον ριζοσπαστικό και επαναστατικό χαρακτήρα της και θα οδηγήσει σε νικηφόρα διέξοδο τους λαϊκούς αγώνες.

 

—————————————————————

Μην …παραμυθιάζεστε για ανάκαμψη στην ευρωζώνη

του Wolfgang Münchau

http://www.euro2day.gr/ftcom_gr/article-ft-gr/1139889/mhn-paramythiazeste-gia-anakampsh-sthn-evrozonh.html

Οι πολιτικοί ανάγουν τα δύο θετικά 3μηνα ΑΕΠ σε απόδειξη ανάπτυξης. Τα πιστωτικά δεδομένα, όμως, βεβαιώνουν ότι η οικονομία θα συνεχίσει να σέρνεται. Κι αυτό θα συνεχίζεται όσο οι τράπεζες δεν προμηθεύουν επαρκή κεφάλαια για να επεκταθεί.

Οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης έχουν αναγάγει την πρώτη ανάκαμψη στους ευρωπαϊκούς οικονομικές δείκτες σε απόδειξη ότι οι πολιτικές τους αποδίδουν. Καλά, πώς το σκέφτονται;

Το ΑΕΠ της ευρωζώνης διευρύνθηκε 0,3% στο β΄ τρίμηνο του έτους. Πιθανόν να αυξήθηκε ξανά στο γ΄ τρίμηνο. Οπότε, αν καθορίζετε τη λήξη μιας ύφεσης ως δύο συνεχόμενα τρίμηνα θετικής ανάπτυξης, ίσως μπαίνετε στον πειρασμό να κάνετε την πρόβλεψη ότι η ύφεση θα τερματιστεί ακριβώς τα μεσάνυχτα της Δευτέρας, με τη λήξη του τριμήνου. Αν το κάνετε, είτε είστε ανόητος, είτε έχετε μια συγκεκριμένη ατζέντα να πουλήσετε – ή και τα δύο.

Ύφεση είναι η μεγάλη διολίσθηση της οικονομικής δραστηριότητας. Το επίκεντρο σε δύο συνεχόμενα τρίμηνα του ΑΕΠ μπορεί να εξυπηρετήσει στην καλύτερη περίπτωση ως ένδειξη για τους πρόχειρους υπολογισμούς ενός ομαλού οικονομικού κύκλου. Αλλά εδώ δεν υπάρχει καν ομαλός οικονομικός κύκλος. Δείτε απλώς τα τεράστια μεγέθη που παίζονται. Αν συγκρίνουμε το πρώτο εξάμηνο του 2007 με το πρώτο εξάμηνο του 2013, το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε αθροιστικά 1,3% στην ευρωζώνη, 5,3% στην Ισπανία και 8,4% στην Ιταλία.

Την ίδια περίοδο οι επενδύσεις μειώθηκαν αθροιστικά 19% στην ευρωζώνη – 38% στην Ισπανία και 27% στην Ιταλία. Ανάμεσα στο α΄ τρίμηνο του 2007 και στο α΄φετινό τρίμηνο, η απασχόληση μειώθηκε 17% στην Ισπανία και 2% στην Ιταλία. Εγώ δεν θα μίλαγα για λήξη της ύφεσης, αν δεν έβλεπα σταθερή βελτίωση στην ανάπτυξη και στην απασχόληση. Αν έληξε η ύφεση, θα έπρεπε να έχουμε επιστρέψει στους μέσους όρους που επικρατούσαν πριν από αυτήν.

Το μεγαλύτερο βαρίδι στην ανάπτυξη της ευρωζώνης αυτήν τη στιγμή είναι η Ιταλία. Ο κυβερνητικός συνασπισμός του πρωθυπουργού Enrico Letta ουσιαστικά κατέρρευσε το Σαββατοκύριακο καθώς ο Silvio Berlusconi απέσυρε τους υπουργούς του. Η πρόσφατη πολιτική αναταραχή θα επιμηκύνει την ύφεση, καθώς η αβεβαιότητα θα κρατήσει πίσω τις επενδύσεις.

Μια νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να φέρει τη λύση. Η Ιταλία είναι κολλημένη σε έναν συνδυασμό από αφόρητα υψηλά επίπεδα δημοσίου χρέους και καθόλου ανάπτυξη στην παραγωγικότητα. Έχει στην ουσία δύο επιλογές για να προσαρμοστεί: να γίνει σαν τη Γερμανία ή να αφήσει την ευρωζώνη.

Δεν μπορεί να κάνει το πρώτο και δεν θέλει να κάνει το δεύτερο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των οικονομολόγων Francesco Giavazzi και Alberto Alesina σε πρόσφατο άρθρο τους στην Corriere della Sera, θα κοστίσει περίπου 50 δισ. ευρώ για να μειωθεί η φορολογική σφήνα (η απόκλιση ανάμεσα στο εργατικό κόστος και στα καθαρά κέρδη) στα γερμανικά επίπεδα. Δεν υπάρχει ούτε καν αρκετή πολιτική πλειοψηφία στη χώρα για τόσο δραστικά μέτρα. Η κεντροδεξιά βάζει προτεραιότητα σε φορολογικές περικοπές στην κατανάλωση και στα ακίνητα, ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα του Εκ. Letta θέτει βέτο σε περικοπές των δαπανών.

Η Ιταλία δεν αντιμετωπίζει άμεση απειλή όσο μένουν τα μακροπρόθεσμα επιτόκιά της χαμηλά. Θα καταφέρει να τα βγάλει πέρα σερνόμενη για ένα διάστημα, μέχρι να την υποχρεώσει κάποιο πολιτικό ή οικονομικό σοκ να λάβει μια απόφαση προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση.

Εν τω μεταξύ, το μεγαλύτερο εμπόδιο για το ξεκίνημα της ευρωπαϊκής ανάπτυξης δεν είναι η δημοσιονομική πολιτική -που είναι σε γενικές γραμμές ουδέτερη σήμερα σε όλη τη νομισματική ένωση-, αλλά η συνεχής αποτυχία στην εξυγίανση των τραπεζών.

Ο ρυθμός ανάπτυξης των δανείων στον μη τραπεζικό κλάδο έγινε αρνητικός το 2009, έδειξε κάποιες διακοπτόμενες βελτιώσεις, αλλά και πάλι επιδεινώθηκε πέρσι. Τα πράγματα δεν έχουν βελτιωθεί έκτοτε: Τον φετινό Αύγουστο τα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν 2% χαμηλότερα σε σχέση με πέρσι. Ο δείκτης κυκλοφορίας χρήματος Μ3 αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό μόλις 2,3% τον Ιούνιο – Αύγουστο.

Αυτό που μας λένε τα χρηματοπιστωτικά και τραπεζικά δεδομένα είναι ότι η οικονομία θα παραπαίει στα όρια της μηδενικής ή της χαμηλής ανάπτυξης στο άνεσο μέλλον, γιατί ο τραπεζικός τομέας δεν προμηθεύει την οικονομία με επαρκή κεφάλαια ώστε να επεκταθεί.

Η τραπεζική ένωση θα μπορούσε να βοηθήσει, μόνο όμως αν κατάφερνε να διαλύσει τη σχέση ανάμεσα στις τράπεζες και το κράτος και να καθαρίσει τους ισολογισμούς. Όμως τίποτα από τα δύο δεν θα γίνει. Πιστεύω ότι ο Mario Draghi, διοικητής της ΕΚΤ, είναι στα σοβαρά αποφασισμένος να διεξαγάγει μια καθαρή και τίμια επιθεώρηση ποιότητας ενεργητικών, που θα αρχίσει τον επόμενο μήνα. Οπωσδήποτε δεν θέλει να επαναλάβει τα λάθη της European Banking Authority, που έχασε την αξιοπιστία της διεξάγοντας γελοία stress tests.

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε αν οι κυβερνήσεις δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν για ένα δημοσιονομικό χειρόφρενο σε αυτές τις εξετάσεις; Δεν θα ήταν ανευθυνότητα η παραδοχή ότι οι τράπεζες χρειάζονται πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε φρέσκα κεφάλαια, όταν αυτά τα λεφτά απλά δεν υπάρχουν; Όμως αν δεν καθαρίσει ο τραπεζικός τομέας, προβλέπω να μην αλλάζει καθόλου η τάση στους δείκτες χρηματοπιστωτικού και τραπεζικού δανεισμού – και αυτό θα αναβάλει περαιτέρω την ανάκαμψη.

Η πιο θετική είδηση που είχαμε στην ευρωζώνη ήταν η ανάπτυξη στις ισπανικές εξαγωγές, που έχουν αυξηθεί 11% σε πραγματικά μεγέθη από το α΄ εξάμηνο του 2008 στο φετινό α΄ εξάμηνο. Η βελτίωση στην ανταγωνιστικότητα των ισπανικών εξαγωγών είναι ουσιώδης, αλλά οφείλεται περισσότερο στις περικοπές θέσεων εργασίας, παρά στους μισθούς. Δεν μου είναι σαφές κατά πόσον μια στρατηγική εξαγωγικής ανάπτυξης του είδους που προωθεί η Γερμανία θα ήταν βιώσιμη και σταθερή για την Ισπανία.

Η πολιτική και η οικονομική έκρηξη της Ιταλίας, η πιστωτική αποστράγγιση και η πρόσφατη λιτότητα συνιστούν τους βασικούς συντελεστές που βαραίνουν την ευρωζώνη σήμερα. Η ύφεση που ξεκίνησε το 2008 συνεχίζεται, αν ξεπεράσουμε την ανόητη εμμονή με τα δύο συνεχόμενα τρίμηνα. Και δεν πρόκειται να λήξει σύντομα.

 

—————————————————

Έτσι θα γίνει βιώσιμο το ελληνικό χρέος

Του Γιάννη Αγγέλη

Το κλείσιμο του χρόνου θα βρει το ελληνικό δημόσιο χρέος στην απαρχή ενός νέου κύκλου αναδιάρθρωσης, με χαρακτηριστικά που διαφέρουν σχεδόν ολοκληρωτικά από την περιβόητη ιδέα του «κουρέματος».

Αν και ακόμη δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του το ΔΝΤ, που ήταν ο βασικός υπερασπιστής της γραμμής για ένα νέο «κούρεμα» του δημόσιου χρέους, εντούτοις η εικόνα για τον τελικό σχεδιασμό έχει αρχίσει να διαμορφώνεται. Τα δυο από τα τρία μέλη της τρόικας, η Κομισιόν και η ΕΚΤ, προωθούν τη μακροχρόνια ανακύκλωση του χρέους με στόχο τη βιωσιμότητα της εξυπηρέτησής του και όχι του όγκου ως προς το ΑΕΠ.

Η λύση του «κουρέματος», πέραν των δηλώσεων της κυρίας Μέρκελ, εξαρχής αποκλείεται, καθώς δεν υφίσταται το ενδεχόμενο να αποδεχθεί η Ευρωζώνη την απειλή αυτόματης υποβάθμισης του μοναδικού διαθέσιμου εργαλείου αντιμετώπισης της κρίσης, του EFSF/ESM, λόγω των άμεσων συνεπειών ενός «κουρέματος» των δανείων του προς την Ελλάδα.

Με αυτό ως δεδομένο, η ελληνική πλευρά έχει –σε γνώση της ΕΚΤ, της Κομισιόν και του EFSF– αρχίσει τον σχεδιασμό του «οδικού άξονα» που οδηγεί στον νέο κύκλο αναδιάρθρωσης του χρέους.

Το «έργο», για το οποίο ενημερώνεται η τρόικα, έχουν αναλάβει οι καθ΄ ύλην αρμόδιοι, ΟΔΔΗΧ και Τράπεζα της Ελλάδος.

Ο σχεδιασμός αυτός έχει ως άξονά του την κατάτμηση του χρέους, που, σε ποσοστό 90%, βρίσκεται στα χέρια είτε των κρατών της Ευρωζώνης, είτε του EFSF, είτε των κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης. Δηλαδή είναι εκτός αγοράς.

Μόνο ένα ποσό της τάξης των 30 δισ. ευρώ περίπου βρίσκεται ελεύθερο στις αγορές ομολόγων, στα χέρια κυρίως τραπεζών και επενδυτικών funds.

Στόχος του νέου κύκλου αναδιάρθρωσης είναι:

– Η κατάτμηση του χρέους ανά είδος δανειστή και η ανακύκλωσή του σε πολύ μεγάλες διάρκειες με ακόμα χαμηλότερο επιτόκιο και μια «διακριτική» περίοδο χάριτος μέχρι το 2020-2022.

– Το δάνειο του πρώτου Μνημονίου (2010), που αγγίζει τα 60 δισ. ευρώ περίπου και είναι απευθείας από τις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης, σχεδιάζεται να ανακυκλωθεί σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα με σχεδόν μηδενικά επιτόκια και τουλάχιστον δεκαετή περίοδο χάριτος, η οποία ενδέχεται να γίνει στο μέλλον ακόμα πιο «ελαστική».

– Το δάνειο του δεύτερου Μνημονίου, που προέρχεται από το EFSF, θα ανακυκλωθεί επίσης σε μακρές διάρκειες και με χαμηλό επιτόκιο, αλλά με λήξεις που θα προηγούνται εκείνων του πρώτου δανείου.

– Τα δάνεια που έχουν στα χέρια τους οι κεντρικές τράπεζες, τα περιβόητα ANFAs, παρά τις σχετικές δυσκολίες που έχουν ανακύψει από ορισμένες κεντρικές τράπεζες, έχει επίσης βρεθεί η θεσμική διαδικασία ανακύκλωσής τους για την περίοδο μετά το 2020. Για τα ομόλογα που είχε αγοράσει η ΕΚΤ την άνοιξη του 2010, τα SMPs, η «λύση» δεν έχει ακόμη βρεθεί, αλλά δεν είναι εκεί που θα κριθεί το σχήμα της αναδιάρθρωσης.

– Στη δεκαετία της περιόδου χάριτος που μεσολαβεί μέχρι τη σταδιακή επανενεργοποίηση των αποπληρωμών τοκοχρεολυσίων οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους «πέφτουν» περίπου στο 60% των δαπανών που πληρώνει το ελληνικό Δημόσιο σήμερα.

– Στο διάστημα αυτό, οι μόνες μεγάλες πληρωμές αφορούν το ΔΝΤ και είναι περί τα 7,5 δισ. ευρώ το 2014 και 8,5 δισ. ευρώ το 2015. Οι απαιτήσεις αυτές, όμως, το 2014 εξισορροπούνται από εισροές (δόσεις του δανείου) του ΔΝΤ.

Αλλά και σε επίπεδο «κεφαλαίου» του δανείου έχει προβλεφθεί ένα έμμεσο μικρό «κούρεμα» μέσα από τα 50 δισ. ευρώ του ποσού που έχει δεσμευθεί για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Το ποσό αυτό δεν θα ξεπερνά τα 12-13 δισ. ευρώ.

Η προέλευσή του είναι απόρροια της «αλγεβρικής» διαχείρισης των 50 δισ. ευρώ. Όπως είναι γνωστό, από τα 50 δισ. ευρώ, τα 24 απορροφήθηκαν στην αγορά μετοχών των τραπεζών από το ΤΧΣ. Περί τα 15 δισ. ευρώ καταναλώθηκαν στα κομμάτια των τραπεζών που έχουν δρομολογηθεί προς εκκαθάριση.

Από τα 24 δισ. ευρώ, έχει ανεπισήμως εκτιμηθεί ότι θα επιστραφούν με τη διαδικασία της επαναπώλησης των μετοχών 15 δισ. ευρώ στο ΤΧΣ. Με τις τρέχουσες αξίες, το ποσό αυτό δεν ξεπερνά τα 12-13 δισ. ευρώ. Αυτό είναι το ποσό που, όπως εκτιμάται, με την επιστροφή του θα διαγραφεί ισόποσο χρέος…

Και οι ιδιώτες

Ο σχεδιασμός δεν σταματά, όμως, εκεί. Φαίνεται να αγγίζει και τα 30 περίπου δισ. ευρώ που παραμένουν «ελεύθερα» στην αγορά ομολόγων και τα οποία λήγουν σε μικρά σχετικά ποσά. Στο επίπεδο αυτό, οι πληροφορίες είναι περιορισμένες τόσο από την πλευρά του ΟΔΔΗΧ όσο και από την πλευρά της ΤτΕ.

Τραπεζικοί παράγοντες, όμως, που φαίνεται να έχουν σχετική γνώση των διαδικασιών έλεγαν ότι είναι πολύ πιθανό να επιχειρηθεί μια μορφή αναδιάρθρωσης και αυτού του τμήματος, με στόχο τη δημιουργία μιας –έστω και τόσο μικρής– αγοράς με επαρκή ρευστότητα και με όρους που θα διευκολύνουν την προσέλκυση επενδυτών. Και θα δημιουργεί την… ψευδαίσθηση της επανεμφάνισης της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές πολύ νωρίτερα από όσο προβλέπεται από τους διεθνείς αναλυτές.

Καλά ενημερωμένες πηγές αναφέρουν ότι το «μικρό» αυτό στοίχημα θα κριθεί στη διάρκεια της επικείμενης νέας επίσκεψης Σαμαρά στις ΗΠΑ, στη διάρκεια της οποίας πρόκειται να γίνει μια πρώτη παρουσίαση αυτής της προοπτικής σε κλειστό κύκλο επενδυτικών funds.

Δύο ενδιαφέροντα άρθρα που έχουν περάσει στα «ψιλά»

Μέσα στον σημερινό όψιμο «αντι-φασιστικό» οίστρο των συστημικών ΜΜΕ ορισμένες σημαντικές ειδήσεις (που αφορούν βαθύτερα προβλήματα του ελληνικού καπιταλισμού και του πολιτικού του συστήματος) περνάνε στα «ψιλά».

Δύο χθεσινές ειδήσεις ξεχωρίζουν.

Η πρώτη είδηση προκύπτει από ρεπορτάζ της Real News και μεταφέρει τις αντιρρήσεις της ΕΕ σε σκέψεις και σχεδιασμούς για έκτακτες εκλογές. Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς τα εκλογικά σενάρια (τριπλές εκλογές, αυτοδιοικητικές και ευρωκοινοβουλευτικές εκλογές, εκλογές λόγω αδυναμίας εκλογής προέδρου της δημοκρατίας) θα έρχονται συνεχώς στην επιφάνεια το επόμενο διάστημα. Ο βασικός λόγος είναι ότι οι εκλογές μπορεί να βάλουν σε μεγάλες περιπέτειες το μνημονιακό μπλοκ και να εκτροχιάσουν την μνημονιακή στρατηγική αντιμετώπισης της καπιταλιστικής κρίσης. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι οι ευρωπαϊκοί ηγεμονικοί καπιταλισμοί δεν θέλουν επ’ ουδενί εκλογικές περιπέτειες. Ταυτόχρονα όμως οι έλληνες μνημονιακοί εταίροι τους φοβούνται ότι όσο περνά ο χρόνος τα κοινωνικά προβλήματα θα οξύνονται τόσο πολύ που αυτοί θα πεταχτούν σαν πολιτικές λεμονόκουπες.

Η δεύτερη είδηση είναι από γνωστό ιστότοπο τραπεζικών ειδήσεων. Εκθειάζει με σχεδόν αφοπλιστική κυνικότητα τι έχει κάνει η Τράπεζα της Ελλάδας και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την σωτηρία των τραπεζών (και των «πτωχών τραπεζιτών») και τις καλεί να μην είναι πολύ φαταούλες γιατί αυτό θα έχει παρενέργειες. Να υποθέσουμε ότι οι εγχώριοι τραπεζίτες (και πίσω τους όλες οι βασικές μερίδες του ελληνικού κεφαλαίου) θέλουν να βγάλουν ακόμη πιο φθηνά (και πάντα με δημόσιο χρέος που φορτώνεται ο ελληνικός λαός) τις νέες επανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών τους; Και ότι αυτό δεν καλοβλέπεται από τους ευρωπαίους «εταίρους» τους και δανειστές γιατί μπορεί να κινδυνέψουν να γράψουν αυτοί ζημιές και γιατί σκοπεύουν να αποκτήσουν αυτοί τμήμα (αν όχι την μεγάλη πλειοψηφία) του ελληνικού τραπεζικού τομέα; Και ότι οι επικεφαλείς της ΤτΕ και του ΤΧΣ ζητούν να μην πιέζονται τόσο πολύ γιατί είναι στη μέση και θα μαζέψουν «σφαλιάρες» από πολλές πλευρές;

Και όλα αυτά όταν νέο μνημόνιο (είτε τυπικά είτε άτυπα) ετοιμάζεται να φορτωθεί στις πλάτες των εργαζομένων.

————————————————————————————-

Tα σενάρια των εκλογών ανησυχούν τις Βρυξέλλες

Βρυξέλλες: Του Θάνου Αθανασίου

http://www.real.gr/DefaultArthro.aspx?page=arthro&id=264297&catID=2&newslet=1

Η έντονη φημολογία των τελευταίων ημερών για πιθανή πρόωρη προσφυγή στις κάλπες ανησυχεί τους επιτελείς των Βρυξελλών, οι οποίοι δε θα ήθελαν να δουν να προστίθεται στα χιλιάδες προβλήματα του ελληνικού προγράμματος και στο δαίδαλο των σχέσεων με το ΔΝΤ και μία περίοδος πολιτικής αστάθειας ή προεκλογικών παροχών. Το σημείο σύγκλισης της κυβέρνησης με τις Βρυξέλλες όλο αυτό τον καιρό δεν ήταν άλλο από την ανοιχτή γραμμή, που μετά κόπων και βασάνων έχει ανοιχτεί ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες και μέχρι στιγμής έχει αποτρέψει πάμπολλες κρίσεις. Οι Βρυξέλλες επιθυμούν, όπως έλεγαν στο Real.gr κοινοτικές πηγές, μία ισχυρή πολιτική δέσμευση ότι το πρόγραμμα θα τηρηθεί και η Ευρώπη θα έχει πάτημα έναντι της κοινής γνώμης των κρατών – μελών να συνεχίσει τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας.

Επιπλέον, οι κοινοτικές υπηρεσίες θεωρούν οικτρό το να συρθεί η χώρα σε κάλπες, αντί να εφαρμοστεί ο νόμος σε καταφανείς περιπτώσεις που έχουν να κάνουν με την υπόσταση της χώρας ως αστική δημοκρατία. Πηγή που ενημέρωσε επίσημα το Real.gr επεσήμανε ότι η τήρηση του νόμου είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών, την τήρηση όμως του ελληνικού κεκτημένου θα την κρίνει και η Κομισιόν. Ο κοινοτικός αξιωματούχος που ενημέρωσε το Real.gr δε θέλησε να κάνει κανένα σχόλιο σε σχέση με τη χθεσινή έκθεση της βρετανικής δεξαμενής σκέψης DEMOS, που μιλάει για υπαναχώρηση της δημοκρατίας στην Ελλάδα και την Ουγγαρία. Τόνισε, όμως, ότι η Ελλάδα καθώς θα μπει σε μία δύσκολη περίοδο διαπραγμάτευσης δεν θα ήθελε να κριθεί επί τη βάσει της πολιτικής αστάθειας: “Κάποιος θα πρέπει να δεσμευτεί για τη χώρα”. Η εκλογολογία είναι τόσο έντονη τις τελευταίες ώρες που ακόμα και ο επισκεπτόμενος στις Βρυξέλλες για το Συμβούλιο των υπουργών Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης δεν παρέλειψε, ενημερώνοντας τον τύπο σε μία αποστροφή του λόγου του, να αναφερθεί και στην πιθανότητα κάποιου ατυχήματος που θα μπορούσε να ανατρέψει τη μέχρι τώρα προσπάθεια.

Ενδεικτική του αναβρασμού γύρω από το ελληνικό πρόγραμμα είναι και η συνέντευξη που παραχώρησε ο Κλάους Ρέγκλινγκ στην WSJ.

Κλάους Ρέγκλινγκ επικεφαλής EFSF/ ESM στην Wall Street Journal: “Η τρέχουσα ανάλυση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους είναι χωρίς νόημα”.

Δεν έχει νόημα η ανάλυση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και στην ουσία δεν αφορά κανέναν, υποστηρίζει ο επικεφαλής του μηχανισμού στήριξης του ευρώ, Κλάους Ρέγκλινγκ, διότι όπως επισημαίνει προέχει και υπερτερεί της ανάλυσης η πολιτική απόφαση των εταίρων να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την Ελλάδα όσο αυτή τηρεί τις υποχρεώσεις της. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ είναι εξαιρετικά σαφής, λέγοντας ότι μιλάει μόνο εκ μέρους του τεχνοκρατικού οργανισμού που προΐσταται και είναι βέβαιος πως το ΔΝΤ έχει άλλη άποψη και προφανώς οι δύο αυτές απόψεις θα συγκρουστούν κάποια στιγμή. Επιπλέον, υπενθυμίζει πως το δικό του ταμείο δεν είναι ο προτιμησιακός δανειστής (δηλαδή δεν είναι ο πρώτος που πληρώνεται σε περίπτωση ξεκαθαρίσματος), ρόλο που αναγνωρίζει στο ΔΝΤ. Αξίζει να σημειωθεί πως όποιες και αν είναι οι απόψεις των Ευρωπαίων, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία με το ΔΝΤ, τότε του ΔΝΤ εκ του διεθνούς δικαίου καθιστά όλα τα ποσά που έχει δανείσει άμεσα απαιτητά. Με άλλα λόγια, οι Ευρωπαίοι, καθώς η Ελλάδα δε δύναται, θα πρέπει να βρουν και να δώσουν, εν μία νυκτί, περί τα 10 δις στο ΔΝΤ, για να εξαγοράσουν την ησυχία τους στη χάραξη οικονομικής πολιτικής. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί.

Καθώς ο Ρέγκλινγκ είναι εις εκ των σημαντικότερων τεχνοκρατών της ευρωζώνης αξίζει να προσέξουμε τα βασικά σημεία της τοποθέτησής του στη Wall Street Journal:

– Αν η Ελλάδα συνεχίσει να πληροί τους όρους δε θα την αφήσουμε μόνη της.
– Ο EFSF δανείζει μόνο συνοδεύοντας τα δάνειά του με όρους. Δεν μπορεί να υπάρξει πρόσθετη χρηματοδότηση από τον EFSF χωρίς όρους.
– Η περίοδος αποπληρωμής των ελληνικών δανείων θα συνοδεύεται από τους κοινοτικούς κανόνες, δηλαδή τους όρους της οικονομικής διακυβέρνησης της ευρωζώνης, του ευρωπαϊκού εξαμήνου, των συγκεκριμένων συστάσεων κλπ.
– Η επιπλέον ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών πρέπει να συνάδει με τους κανόνες ανακεφαλαιοποίησης, τους ενδιάμεσους κανόνες εκκαθάρισης τραπεζών και τους κανόνες ανταγωνισμού.
– Δεν είναι αυτονόητο ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ανακεφαλαιοποίηση τα χρήματα που βρίσκονται στο ελληνικό ταμείο χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
– Έχουμε διαφορετική οπτική σε σχέση με το ΔΝΤ όσον αφορά τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Το ΔΝΤ δίνει δάνεια για δέκα χρόνια και ως εκ τούτου θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό το τι θα συμβεί μέσα στη δεκαετία. Εμείς δίνουμε δάνεια για τριάντα χρόνια, οπότε δεν επικεντρώνουμε απλώς σε μία δεκαετία αλλά σε τριάντα χρόνια.
– Η συζήτηση περί δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών είναι εκτός θέματος. Όταν το έλλειμμα συρρικνώνεται τότε βρίσκεσαι πιο κοντά σε ένα ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, σε διαρθρωτικούς όρους και αυτός είναι ο σκοπός. Δεν έχουμε μπει σε συζητήσεις με το ΔΝΤ για το τι θα συμβεί μετά το τέλος του ελληνικού προγράμματος.
– Οι συνθήκες δανεισμού της Ελλάδας εντός προγράμματος είναι απείρως καλύτερες από το αν δανειζόταν σήμερα από τις αγορές.

Ο Κλάους Ρέγκλινγκ μιλώντας στη Γκάμπριελ Στάινχαουζερ και τη Ματίνα Στέβις επιχειρεί μία ψύχραιμη προσέγγιση στο θέμα του ελληνικού προγράμματος, καθώς αυτό ολοκληρώνεται με τις αγορές να παραμένουν κλειστές για την Ελλάδα και μια μακρά διαμάχη με το ΔΝΤ, τους εταίρους και το ελληνικό πολιτικό σύστημα για ένα πρόσθετο δάνειο είναι προ των πυλών. Ο επικεφαλής του EFSF ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι πολιτικός, δεν ερωτάται και δεν συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, όταν όμως του ζητηθεί να παράσχει μία τεκμηριωμένη οικονομική ανάλυση αυτό κάνει. Η άποψη του EFSF, που είναι βασικός χρηματοδότης του ελληνικού προγράμματος, δεν μπορεί να είναι άλλη από την αυστηρή περιγραφή των κανόνων που ισχύουν και έχουν εγκριθεί σε ανώτατο επίπεδο από τα κράτη- μέλη και υπογραφεί από τις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις.

—————————————————————————————————————–

Οι διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών δεν πρέπει να διαμαρτύρονται – ΤτΕ και ΤΧΣ στήριξαν τους σχεδιασμούς και συνέβαλλαν ώστε τα αιτήματα των τραπεζών σε DGCom, Τρόικα να ικανοποιηθούν – Ομπρέλα προστασίας οι θεσμικές αρχές

http://www.bankingnews.gr/bank-insider/item/110098-%CE%BF%CE%B9-%CE%B4%CE%B9%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B6%CF%8E%CE%BD-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CF%80%CF%81%CE%AD%CF%80%CE%B5%CE%B9-%CE%BD%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%8D%CF%81%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CF%84%CE%B5-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CF%87%CF%83-%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BE%CE%B1%CE%BD-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%83%CF%87%CE%B5%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%BD-%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CE%B9%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B6%CF%8E%CE%BD-%CF%83%CE%B5-dgcom-%CF%84%CF%81%CF%8C%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CE%BD%CE%B1-%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CE%B8%CE%BF%CF%8D%CE%BD-%CE%BF%CE%BC%CF%80%CF%81%CE%AD%CE%BB%CE%B1-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%BF%CE%B9-%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%AD%CF%82

Ως ομπρέλα προστασίας των ελληνικών τραπεζών αναδεικνύονται οι δύο βασικές θεσμικές αρχές η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Τόσο η ΤτΕ όσο και το ΤΧΣ συνέβαλλαν
A)Στην αναδιαμόρφωση του τραπεζικού χάρτη
B)Στην συγκέντρωση δυνάμεων ώστε να διασφαλιστεί η συστημικότητα των 4 βιώσιμων τραπεζών.
Γ) Στην διασφάλιση της σταθερότητας και κεφαλαιακής επάρκειας του κλάδου που κλονίστηκε ανεπανόρθωτα.
Δ)Η συγκέντρωση δυνάμεων πραγματοποιήθηκε με γνώμονα την ισότιμη μεταχείριση των τραπεζών, ώστε όλοι να βοηθηθούν, όλοι να διασφαλιστούν.
Η Τράπεζα της Ελλάδος και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας βρίσκονται πλέον πολύ κοντά.
Η εποπτική αρχή των τραπεζών η ΤτΕ και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ως βασικός μέτοχος όλων των τραπεζών συνεργάζονται σε πολύ καλό κλίμα και στηρίζουν το τραπεζικό σύστημα.
Το ότι κατάφεραν να πετύχουν τις περισσότερες των επιδιώξεων τους οι τράπεζες στις επαφές που πραγματοποίησαν με την DGCom θα πρέπει να αποδοθεί στην υπερπροσπάθεια που κατέβαλλε το ΤΧΣ και η ΤτΕ.
Μεταξύ πολλών παρεμβάσεων μπορούν να αναφερθούν
1)Οι επιστολές της ΤτΕ που υποχρέωσαν Credit Agricole και Societe Generale πριν αποχωρήσουν να επενδύσουν σημαντικά κεφάλαια σε Emporiki και Geniki.
2)Η παράμετρος της αποπληρωμής του ELA ήταν καθοριστική ώστε η Alpha bank να αποκτήσει την Emporiki.
3)Οι επιστολές Koopman της DGCom Directorate-General for Competition δηλαδή η Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ στο παρελθόν ο οποίος ζητούσε πρώτα οι τράπεζες να αποπληρώσουν το ευρωσύστημα και εν συνεχεία να προχωρήσουν οι δομικές αλλαγές στο banking, τροποποιήθηκε κατόπιν παρέμβασης της ΤτΕ.
3)Η μοιρασιά των εξαγοραζομένων τραπεζών πραγματοποιήθηκε με κριτήρια συστημικής ευστάθειας.
Όλοι είχαν την ευκαιρία να διεκδικήσουν τράπεζες π.χ. ΑΤΕ την διεκδικούσαν Πειραιώς και Eurobank, την Emporiki την διεκδικούσαν όλες οι τωρινές συστημικές τράπεζες, το ΤΤ το διεκδίκησαν σχεδόν όλες οι τράπεζες, τις κυπριακές τράπεζες διεκδίκησαν Πειραιώς και Alpha bank.
Ωστόσο στο τέλος τα κριτήρια επιλογής είχαν ένα σκοπό να διασφαλίσουν την συστημικότητα κάθε τράπεζας και στο θέμα αυτό ο ρόλος της ΤτΕ ήταν καθοριστικός.
4)Το ΤΧΣ συνέβαλλε στην διαμόρφωση του νόμου για την ανακεφαλαιοποίηση, στον μηχανισμό των warrants και βεβαίως στις συμβάσεις προεγγραφής που διασφάλισαν τις τράπεζες στις επερχόμενες αλλαγές που σημειώθηκαν.
5)Στην πρόσφατη επίσκεψη της DGCom στην Ελλάδα τα προαπαιτούμενα που είχαν τεθεί προς τις ελληνικές τράπεζες ήταν επώδυνα και σκληρά.
Ωστόσο το ΤΧΣ αλλά και η ΤτΕ κατάφεραν να τροποποιήσουν πολλές από τις απαιτήσεις της DGCom και έτσι οι τράπεζες να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία κινήσεων, στα Βαλκάνια, στις θυγατρικές στην Ελλάδα στα no core business assets, στους φραγμούς που είχαν τεθεί για την πιστωτική επέκταση και άλλα.
6)Η ΤτΕ διασφάλισε την σταθερότητα όταν υπήρξαν τράπεζες που δεν μπόρεσαν να καλύψουν τις κεφαλαιακές τους ανάγκες και υποχρεώσεις.
Υπήρχε έτοιμο σχέδιο ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα του banking.
Συγχωνεύονταν τράπεζες μέσα σε 24 ώρες, που αποτελεί πρωτόγνωρη εξέλιξη.
7)Το ΤΧΣ διαθέτοντας 8,5 δισεκ. κεφαλαιακό απόθεμα έχει επενδύσει μαζί με τα funding gap σωρευτικά 41 δισεκ. ευρώ.
Το ελληνικό banking έχει ακόμη ορισμένα ανοικτά ζητήματα αλλά πλέον σε καμία περίπτωση δεν κινδυνεύει όπως στο παρελθόν.
8)Το ΤΧΣ και η ΤτΕ κατέβαλλαν υπερπροσπάθεια ώστε να μειωθούν οι κεφαλαιακές ανάγκες της Eurobank από 2 δισεκ. στα 1,5 με 1,6 δισεκ. ευρώ.
9)Το ΤΧΣ καταβάλλει τεράστια προσπάθεια ώστε να ξεπεραστεί ο βασικός σκόπελος για την Εθνική δηλαδή τα εμπόδια που ορθώνει η Τρόικα για την εθελουσία και το Ταμείο Αυτασφάλειας που έχει εισηγηθεί να τεθεί σε εκκαθάριση.
10)Η ΤτΕ και το ΤΧΣ πλέον συνεργάζονται, οι δίαυλοι επικοινωνίας λειτουργούν χωρίς παράσιτα και η στόχευση είναι κοινή, να πετύχει το ελληνικό banking.
Στο πλαίσιο αυτό ωστόσο υπάρχουν ορισμένες γκρίνιες από συγκεκριμένους τραπεζίτες οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Το ΤΧΣ και η ΤτΕ έχουν βοηθήσει αντικειμενικά το ελληνικό banking και οποιαδήποτε άλλη μεμψιμοιρία δεν βοηθάει.
Ο Γ. Προβόπουλος της ΤτΕ και η Α. Σακελλαρίου του ΤΧΣ έχουν κοινούς στόχους πλέον και οι τραπεζίτες πρέπει να κατανοήσουν ότι ΤτΕ και ΤΧΣ είναι οι φυσικοί τους σύμμαχοι.
Όσοι το κατανοήσουν θα εξέλθουν κερδισμένοι.
Όσοι δεν το κατανοήσουν δεν θα εξέλθουν κερδισμένοι.
Εμπειρικά είναι λάθος να τα βάζει κανείς με την εποπτική αρχή και με τον βασικό μέτοχο.
Απλά χρειάζεται κοινή λογική και υπέρβαση των παλαιών αντιλήψεων.
Αν όλοι συνειδητοποιήσουν τον στόχο το βέβαιο είναι ότι οι διοικήσεις των τραπεζών θα επιτύχουν πολλά.Πέτρος Λεωτσάκος
www.bankingnews.gr

Άλλο ένα επακριβέστατο άρθρο στο Euro2day.gr για τα κυβερνητικά παραμύθια περί πρωτογενούς πλεονάσματος

Πώς χτίστηκε πρωτογενές πλεόνασμα €2,55 δισ.

Ο κρατικός προϋπολογισμός στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του τρέχοντος έτους εμφάνισε έλλειμμα μειωμένο κατά 11,28 δισ. ευρώ ή σε ποσοστό 85,4%. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αυτό στηρίχθηκε σε μια σειρά έκτακτους παράγοντες.

http://www.euro2day.gr/news/economy/article/1127209/pos-htisthke-protogenes-pleonasma-ton-255-dis.html

Πώς «χτίστηκε» το πρωτογενές πλεόνασμα των €2,55 δισ.-Τα τρικ και τα προβλήματα

Πέντε παράγοντες διαμόρφωσαν τη «μαγική» εικόνα που εμφάνισε ο προϋπολογισμός στο επτάμηνο του έτους, όπως φαίνεται από τα οριστικά στοιχεία που δημοσιοποίησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Ο κρατικός προϋπολογισμός στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του τρέχοντος έτους εμφάνισε έλλειμμα μειωμένο κατά 11,28 δισ. ευρώ ή σε ποσοστό 85,4%. Διαμορφώθηκε στο 1,929 δισ. ευρώ, έναντι 13,216 δισ. ευρώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2012. Ο στόχος που είχε τεθεί στον προϋπολογισμό προέβλεπε έλλειμμα 7,528 δισ. ευρώ στο επτάμηνο.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα (πλην τόκων) διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 2,555 δισ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς ελλείμματος 3,083 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2012 και έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 3,141 δισ. ευρώ στο φετινό επτάμηνο.

Ωστόσο, η διαμόρφωση του ελλείμματος στο πολύ χαμηλό επίπεδο του 1,929 δισ. ευρώ και ο σχηματισμός πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 2,55 δισ. ευρώ οφείλονται:

1) Στον συνυπολογισμό έκτακτων εσόδων συνολικού ύψους 1,529 δισ. ευρώ τα οποία εισπράχθηκαν λόγω της μεταφοράς στη χώρα μας των αποδόσεων που είχαν αποκομίσει οι κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος από τη διακράτηση ομολόγων του ελληνικού δημοσίου.

Τα έσοδα αυτά, όμως, δεν μετρούν, δηλαδή δεν λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγηση την οποία πραγματοποιεί η τρόικα στην εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού.

2) Στη μη καταβολή δαπανών συνολικού ύψους 1,33 δισ. ευρώ που είχαν προβλεφθεί να εκταμιευτούν για δημόσιες επενδύσεις.

3) Στη μη καταβολή οφειλόμενων επιστροφών φόρου συνολικού ύψους 663 εκατ. ευρώ.

4) Στη μη καταβολή πολυτεκνικών επιδομάτων συνολικού ύψους 220 εκατ. ευρώ.

5) Στη μη πληρωμή καταναλωτικών δαπανών ύψους τουλάχιστον 475 εκατ. ευρώ.

Αν λοιπόν δεν συνυπολογίζονταν τα έκτακτα έσοδα από τα ομόλογα και καταβάλλονταν κανονικά οι προαναφερθείσες δαπάνες, τότε το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα είχε ανέλθει στα 6,14 δισ. ευρώ και αντί για πρωτογενές πλεόνασμα 2,55 δισ. ευρώ θα είχε καταγραφεί πρωτογενές έλλειμμα 1,657 δισ. ευρώ.

Στο κρίσιμο σκέλος των εσόδων, αποτυπώνεται το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πραγματική οικονομία λόγω της κρίσης:

-Τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων παρουσίασαν υστέρηση κατά 593 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

-Τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων παρουσίασαν υστέρηση κατά 585 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

-Οι εισπράξεις: από άμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών (ΦΑΠ 2011) παρουσίασαν υστέρηση κατά 253 εκατ. ευρώ, από τον ΦΠΑ πετρελαιοειδών 265 εκατ. ευρώ, ενώ από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, στα τσιγάρα και τα ποτά, εισπράχθηκαν 352 εκατ. λιγότερα.

Αποτέλεσμα των περιορισμένων εισπράξεων έναντι των στόχων ήταν να δημιουργηθεί στα φορολογικά έσοδα μαύρη τρύπα ύψους 1 δισ. ευρώ.

Εξαιρετικά τεκμηριωμένο και επακριβές άρθρο του Γ.Βάμβουκα σχετικά με τα κυβερνητικά παραμύθια περί πρωτογενούς πλεονάσματος και success story

Το ακόλουθο άρθρο του Γ.Βάμβουκα, ασχέτως ιδεολογικής προέλευσης, τεκμηριώνει με ψυχραιμία και ακρίβεια γιατί τα κυβερνητικά κηρύγματα περί πρωτογενούς πλεονάσματος και βιωσιμότητας του χρέους στερούνται επιστημονικής και ρεαλιστικής βάσης.

Ιδιαίτερα έχουν σημασία τα ακόλουθα σημεία:

(1) Η κυβερνητική προπαγάνδα προβάλλει επιλεκτικά στοιχεία ενός μηνός (Ιουλίου) για να δηλώσει ότι υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα. Όμως τα στοιχεία τόσο της Τράπεζας της Ελλάδας όσο και του Υπουργείου Οικονομικών δείχνουν για το 7μηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2013 πρωτογενή ελλείμματα. Για να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα για το 2013 απαιτείται μία τρομερή φοροεπιδρομή στους μισθωτούς και στους μικρομεσαίους.

(2) Για να γίνει βιώσιμο (δηλ. δαχειρήσιμο) το ελληνικό χρέος δεν αρκούν απλά πρωτογενή πλεονάσματα αλλά αυτά πρέπει να είναι ιδιαίτερα υψηλά (τουλάχιστον 6% σε ορίζοντα 20ετίας). Οι κυβερνητικές λογιστικές αλχημείες,  ιδιωτικοποιήσεις της «πυρκαγιάς» (όχι αδικαιολόγητα οι Αγγλοσάξωνες τις χαρακτηρίζουν ‘fire sales’, δηλαδή ξεπούλημα) και το ξεζούμισμα των μισθωτών και των μικρομεσαίων έχει κοντά ποδάρια.

Πρωτογενή Πλεονάσματα τουλάχιστον 6% του ΑΕΠ για Βιώσιμο Χρέος

Γιώργος Βάμβουκας

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ, 19/08/2013

http://www.protothema.gr/blogs/blogger/post/303423/protogeni-pleonasmata-toulahiston-6-tou-aep-gia-viosimo-hreos/

Τα πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών και της Τράπεζας της Ελλάδος, δείχνουν ότι τον Ιούλιο του 2013 ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσίασε πρωτογενές πλεόνασμα. Ωστόσο, στο σύνολο του επταμήνου Ιανουαρίου-Ιουλίου 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος και το Υπουργείο Οικονομικών επισημαίνουν την ύπαρξη πρωτογενούς ελλείμματος -3,0 και -1,5 δις ευρώ, αντίστοιχα. Αν στις δαπάνες συμπεριληφθούν και οι τόκοι για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, τότε με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και του Υπουργείου Οικονομικών, το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού φτάνει αντίστοιχα τα -7,9 και -6,0 δις ευρώ.

Το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2013-2016, προβλέπει για το 2013 πρωτογενές πλεόνασμα 489 εκατομ. ευρώ και έλλειμμα γενικής κυβέρνησης -7,9 δις ευρώ ή -4,3% του ΑΕΠ. Δηλαδή, τόσο τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, όσο και του Υπουργείου Οικονομικών, που αφορούν την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2013, αντανακλούν τις μεγάλες αποκλίσεις στους στόχους της δημοσιονομικής πολιτικής κατά τη διάρκεια του 2013. Κατ’ αυτό τον τρόπο, η υλοποίηση των δημοσιονομικών στόχων του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος για το 2013, προϋποθέτει την θεαματική αύξηση των κρατικών εσόδων κατά την περίοδο Αυγούστου-Δεκεμβρίου, κάτι το οποίο είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί σε συνθήκες ύφεσης της εθνικής οικονομίας και μείωσης του πραγματικού διαθεσίμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο γνωρίζει ότι την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2013/2012, τα τακτικά έσοδα από άμεσους και έμμεσους φόρους μειώθηκαν γύρω στο -10%, καθώς επίσης ότι τον μήνα Ιούλιο η άνοδος των λοιπών εσόδων του προϋπολογισμού ήταν συγκυριακή. Αξιοπρόσεκτο είναι ότι μόνο τον Ιούλιο του 2013 εισέρευσαν στα κρατικά ταμεία κοινοτικοί πόροι 2,2 δις ευρώ και παράλληλα μεταφέρθηκαν στο ελληνικό δημόσιο 1,5 δις ευρώ από τα κέρδη των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών, λόγω της αγοράς ελληνικών ομολόγων στην δευτερογενή αγορά. Δηλαδή, τον Ιούλιο παρατηρήθηκε η συγκυριακή αύξηση των εσόδων του προϋπολογισμού κατά 3,7 δις ευρώ.

Οι κυβερνητικοί οικονομολόγοι και οι τροϊκανοί τεχνοκράτες θα πρέπει να μελετήσουν με ιδιαίτερη προσοχή τα μακροοικονομικά μεγέθη της Ελλάδος της περιόδου 1994-2007. Την περίοδο αυτή, ο μέσος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης της χώρας ήταν 3,8% και για εννέα ημερολογιακά έτη ο κρατικός προϋπολογισμός είχε αξιόλογα πρωτογενή πλεονάσματα. Παρ’ όλα αυτά, την περίοδο 1994-2007 το χρέος της γενικής κυβέρνησης την από 77,0 αυξήθηκε σε 239,3 δις ευρώ, καθότι τα πρωτογενή πλεονάσματα ήταν περιορισμένα και οι κυβερνήσεις εξαναγκάζονταν να εξυπηρετούν το δημόσιο χρέος με νέο δανεισμό, προκαλώντας έτσι την συνεχή άνοδο του χρέους. Το κυβερνητικό παραμύθι ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα επιφέρουν την ελάττωση του χρέους, συνιστά το κουτόχορτο για τους αδαείς πολίτες, για να ψηφίσουν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στις επερχόμενες εκλογές. Οι κουτοπόνηροι συγγραφείς όμως του παραμυθιού, φαίνεται να αγνοούν ότι με πρωτογενή πλεονάσματα 1% ή 2% του ΑΕΠ, το δημόσιο χρέος θα εξακολουθεί να αυξάνει και ταυτόχρονα θα είναι διαχρονικά μη βιώσιμο.

Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο στερείται σοβαρότητας και δεν πείθει για την τεχνοκρατική του επάρκεια. Αν και την περίοδο 1994-2007 και για εννέα έτη, ο κρατικός προϋπολογισμός είχε πρωτογενή πλεονάσματα, το χρέος της γενικής κυβέρνησης σημείωσε επιπρόσθετη αύξηση 162,3 δις ευρώ (239,3-77,0=162,3), λόγω της διαφθοράς του πολιτικού συστήματος, των υπέρογκων κρατικών δαπανών, των άνομων παραοικονομικών δραστηριοτήτων, κ.λπ.. Σήμερα, η κυβέρνηση με ένα μήνα συγκυριακού πρωτογενούς πλεονάσματος θριαμβολογεί, λησμονώντας τα  διδάγματα της πρόσφατης οικονομικής ιστορίας. Οι κυβερνώντες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η δραστική μείωση του δημοσίου χρέους και η βιωσιμότητά του, προϋποθέτουν πρωτογενή πλεονάσματα τουλάχιστον 6% του ΑΕΠ και για χρονικό ορίζοντα εικοσαετίας.

Εξαιρετικά ενημερωτικό άρθρο του Μ.Λίτση για τη διεθνοποίηση του γουάν

Διεθνοποιείται σταδιακά το κινεζικό γουάν

 http://oikonomiallomati.blogspot.gr/2013/04/blog-post_14.html?view=magazine

287330-australian-dollar-and-chinese-yuan
 Συμφωνίες για συναλλαγές στο εθνικό νόμισμα πρόσφατα με την Αυστραλία και την Βραζιλία,  η Κίνα

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

  Να μειώσει την εξάρτηση της σταδιακά από το δολάριο επιχειρεί η Κίνα, προχωρώντας σε διεθνοποίηση του εθνικού της νομίσματος του γουάν. Μία εξέλιξη που όχι μόνο αναβαθμίζει οικονομικά την Κίνα αλλά την καθιστά παράλληλα όλο και πιο υπολογίσιμο παίκτη διεθνώς.
 Η Κίνα και η Αυστραλία συμφώνησαν πριν μερικές ημέρες να συναλλάσσονται στις μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές σε εθνικό νόμισμα, δηλαδή στο γουάν και το δολάριο Αυστραλίας. Η Κίνα είναι ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της Αυστραλίας με συναλλαγές ύψους 9,7 δισ. δολαρίων Αυστραλίας τον περασμένο Φεβρουάριο. Η Κίνα απορρόφησε το ένα τρίτο των εξαγωγών της Αυστραλίας και είναι επίσης σημαντικός καταναλωτής πρώτων υλών, σιδήρου και άνθρακα που αγοράζει από εταιρίες της Αυστραλίας.
 Οι δύο χώρες χρησιμοποιούσαν μέχρι τώρα το αμερικανικό δολάριο στις μεταξύ τους συναλλαγές. Η συμφωνία θα μειώσει αφενός το κόστος των επιχειρηματικών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών-μέχρι σήμερα οι επιχειρήσεις από την Κίνα και την Αυστραλία έπρεπε να μετατρέπουν στο εθνικό τους νόμισμα πληρωμές που υπολογίζονταν σε δολάρια-και αφετέρου στέλνει μήνυμα στις διεθνείς αγορές ότι η Κίνα προχωρά σταδιακά προς διεθνοποίηση του νομίσματός της.
 Είχε προηγηθεί πέρυσι τον Μάρτιο μία άλλη συμφωνία μεταξύ των δύο κεντρικών τραπεζών. Οι κεντρικές τράπεζες της Κίνας και της Αυστραλίας συμφώνησαν να επιτρέψουν την μετατροπή μεταξύ τους των εθνικών νομισμάτων μέχρι το ύψος των 30 δισ. δολαρίων Αυστραλίας για τα επόμενα τρία χρόνια. «Οι βασικές επιδιώξεις της συμφωνίας ανταλλαγής είναι η υποστήριξη του εμπορίου και των επενδύσεων μεταξύ Αυστραλίας και Κίνας, ιδίως με όρους τοπικού νομίσματος», ανέφερε η Τράπεζα Αποθεμάτων(κεντρική) της Αυστραλίας σε ανακοίνωσή της μετά την εν λόγω συμφωνία.
 Η Κίνα δεν αναβαθμίζει μόνο τη νομισματική-οικονομική συνεργασία με την Αυστραλία αλλά και τη στρατιωτική. Η χώρα μάλιστα που επιδιώκει την στενότερη στρατιωτική συνεργασία είναι η Αυστραλία, με την πρωθυπουργό της χώρας Τζούλια Τζίλαρντ να δηλώνει πρόσφατα από το Πεκίνο, ότι θα επιθυμούσε  να διεξαχθούν τριμερή ναυτικά γυμνάσια μεταξύ Αυστραλίας, Κίνας και ΗΠΑ.
 Το Πεκίνο επιχειρεί να προωθήσει το γουάν ως εναλλακτικό του δολαρίου διεθνές αποθεματικό νόμισμα. Μετά την κρίση του 2008 είχε ανοίξει μια συζήτηση διεθνώς για την ανάγκη ενός πιο πολυμερούς διεθνούς νομισματικού συστήματος, που θα περιόριζε το μονοπώλιο του δολαρίου με την προσθήκη ως διεθνών αποθεματικών νομισμάτων, του ευρώ, του γεν και της στερλίνας, δηλαδή των άλλων νομισμάτων των μεγάλων αναπτυγμένων οικονομιών. Κίνα και Ρωσία ως οι ισχυρότερες χώρες της Ομάδας των Είκοσι Πλουσιότερων Χωρών του Κόσμου(G20)  είχαν κατά καιρούς κάνει λόγο για την ανάγκη να προστεθούν στο υπό συζήτηση πολυμερές νέο διεθνές νομισματικό σύστημα το ρούβλι και το γουάν. Προϋπόθεση ωστόσο για το δεύτερο είναι να αυξηθεί η χρήση του στις διεθνείς συναλλαγές και να γίνει πλήρως και ελεύθερα μετατρέψιμο, κάτι που ωστόσο το Πεκίνο αποφεύγει αφού μέσω μιας έστω και περιορισμένα ελεγχόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας, μπορεί να χειραγωγεί το νόμισμά της προς όφελος των επιχειρηματικών της συμφερόντων και εξαγωγών.
 Η αποκαθήλωση πάντως του δολαρίου από την πρωτοκαθεδρία των διεθνών νομισμάτων αργεί, ωστόσο η Κίνα αργά και σταθερά προχωρά σε προσεκτικά βήματα απελευθέρωσης της αγοράς συναλλάγματος. Πρόσφατα διεύρυνε το επιτρεπόμενο όριο διακύμανσης του γουάν με το αμερικανικό δολάριο από 0,5% σε 1%.
 Η κινεζική κυβέρνηση άλλωστε έχει υπογράψει νομισματικές συμφωνίες και με άλλους εμπορικούς της εταίρους για απευθείας συναλλαγές στα εθνικά νομίσματα, όπως η Ιαπωνία και το Χονγκ Κονγκ- η άλλοτε βρετανική αποικία αν και έχει αποδοθεί στην Κίνα από το 1997, εξακολουθεί να έχει πολιτική και νομισματική αυτονομία(νόμισμα του Χονγκ Κονγκ είναι το ομώνυμο δολάριο).
 Επίσης πέρυσι η Κίνα ανακοίνωσε ότι θα δημιουργήσει ειδική επιχειρηματική ζώνη στην πόλη Σενζέν, στα νότια της χώρας, προκειμένου να πειραματιστεί και δει το πώς θα πάει η μετατρεψιμότητα του νομίσματος. Η ζώνη έχει προγραμματιστεί να δημιουργηθεί τα επόμενα οκτώ χρόνια με την κατασκευή της να ξεκινά από φέτος.

Συμφωνία και με τη Βραζιλία

Πριν την Αυστραλία, τον περασμένο Μάρτιο η Κίνα υπέγραψε συμφωνία νομισματικής συνεργασίας με μία ακόμη ανερχόμενη οικονομική δύναμη τη Βραζιλία. Η συμφωνία προβλέπει ότι οι κεντρικές τράπεζες των δύο χωρών θα μπορούν να συναλλάσσονται μεταξύ τους στα εθνικά νομίσματα μέχρι του ποσού των 190 δισ. γουάν ή 60 δισ. ρεάλ.

 Το εμπόριο μεταξύ Βραζιλίας και Κίνας αναπτύσσεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Ο όγκος συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών αυξήθηκε από 7,6 δισ. δολάρια το 2003 σε σχεδόν 75 δισ. δολάρια το 2012. Η οικονομική ανάπτυξη μεταξύ των δύο χωρών οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ζήτηση από κινεζικής πλευράς σιδήρου και προϊόντων σόγιας, ενώ και η Βραζιλία έχει εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγέα βιομηχανικών προϊόντων προς την Κίνα.
 Οι νομισματικές συμφωνίες της Κίνας δεν σταματούν μόνο με τους εταίρους της του αναπτυσσόμενου κόσμου. Τον περασμένο Φεβρουάριο η τράπεζα της Αγγλίας είχε ανακοινώσει ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Κίνα για ενίσχυση των συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών σε γουάν. Η τράπεζα της Αγγλίας και η Λαϊκή(κεντρική) τράπεζα της Κίνας είναι κοντά στην υπογραφή  τριετούς συμφωνίας για συναλλαγές στα νομίσματά τους, είχε δηλώσει ο διοικητής της τράπεζας της Αγγλίας Σερ Μάρβιν Κινγκ.
 Η Βρετανία αποσκοπεί στο να γίνει δυτικό χρηματοπιστωτικό κέντρο για συναλλαγές σε κινεζικό γουάν, εκμεταλλευόμενη τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει το Λονδίνο ως διεθνές χρηματοπιστωτικό κέντρο. Οι βρετανικές τράπεζες διαθέτουν περί τα 35 δισ. γουάν κινεζικές καταθέσεις.
 Μία Γερμανία σε συναλλαγματικά αποθέματα
  Νέο ρεκόρ κατέγραψαν τα συναλλαγματικά αποθέματα της Κίνας, τα οποία αυξήθηκαν το πρώτο τρίμηνο φέτος κατά 130 δισ. δολάρια σε 3,44 τρισ. δολάρια, ποσό που ισοδυναμεί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο διεθνής τύπος, με το μέγεθος της γερμανικής οικονομίας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τριμηνιαία αύξηση από το δεύτερο τρίμηνο του 2011.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος συναλλαγματικών αποθεμάτων στον κόσμο. Με άλλα λόγια είναι ο κυριότερος πιστωτής των ΗΠΑ, αφού είναι η κατεξοχήν χώρα που αγοράζει τα δολάρια που τυπώνει η Fed, ενισχύοντας το θησαυροφυλάκιό της και ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό την οικονομική της θέση στη διεθνή σκακιέρα.

 Η πρόσφατη μεγάλη αύξηση αντικατοπτρίζει μία στροφή προς την εισροή κεφαλαίων προς την Κίνα, σε αντίθεση με πέρυσι όπου είχε καταγραφεί κάποια φυγή κεφαλαίων. Η επιστροφή αυτή βοηθά την αύξηση των χορηγούμενων πιστώσεων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 58% και έφθασαν στα 6,2 τρισ. γουάν(1 τρισ. δολάρια) το πρώτο τρίμηνο του 2012.
 Λίγες ημέρες πριν ο γνωστός οίκος αξιολόγησης Fitch προχωρούσε σε υποβάθμιση της κινεζικής χρηματοπιστωτικής αξιοπιστίας, κάτι πού γινόταν για πρώτη φορά από διεθνή οίκο από το 1999, λόγω των ανησυχιών ότι οι τοπικές κυβερνήσεις και επιχειρήσεις έχουν συσσωρεύσει πάρα πολύ χρέος.
 Το Πεκίνο έχει επιβάλλει αυστηρούς ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων προκειμένου να περιορίσει τις ανεπιθύμητες κερδοσκοπικές εισροές. Την εισροή δηλαδή κεφαλαίων που αφού μείνουν για λίγο σε μια χώρα, την εγκαταλείπουν με την πρώτη δυσκολία, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό χρηματοπιστωτικές κρίσεις.
  Αρκετοί επενδυτές χρησιμοποιούν ωστόσο τις εξαγωγές για να παρακάμπτουν τους περιορισμούς στις κινήσεις κεφαλαίων, εκμεταλλευόμενοι την ισχυρή εξαγωγική παρουσία της Κίνας. Μόνο το Μάρτιο οι κινεζικές εξαγωγές στο κόσμο αυξήθηκαν κατά 10%, ενώ προς το Χονγκ Κονγκ αυξήθηκαν κατά 93%.
 Η Κίνα εξακολουθεί να καταγράφει πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης παρά τις τάσεις ύφεσης σε όλα τα μεγάλα αναπτυγμένα οικονομικά κέντρα που είναι και οι βασικοί καταναλωτές κινεζικών προϊόντων. Το τελευταίο τρίμηνο του 2012 η κινεζική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 7,9% έναντι 7,4% το πρώτο τρίμηνο.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η ΕΛΛΑΔΑ αύριο» 13/04/2013

Ένα ενδιαφέρον ενημερωτικο άρθρο των FT για την Κύπρο

Μέσα στον ορυμαγδό των ημερών και τις δυσοίωνες εξελίξεις όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και για την Ελλάδα και αφήνοντας στην άκρη τον αχταρμά δεξιών αλλά και κάποιων «αριστερών» δημοσιολογούντων (όπου χάνει η δεξιά την αριστερά και μόνο μπερδεύουν τον κόσμο), οι πληροφορίες του άρθρου των FT (εάν είναι ακριβείς, γιατί ποτέ δεν γνωρίζει κανείς την σήμερον ημέραν) είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες.

——————————————————————————–

Το παρασκήνιο της κυπριακής τραγωδίας

By Peter Spiegel, Kerin Hope και Quentin Peel
Δημοσιεύθηκε: 23:28 – 23/03/13

http://www.euro2day.gr/ftcom_gr/194/articles/765669/ArticleFTgr.aspx#

Μετά από μέρες οργής και ανησυχίας για την ασφάλεια των καταθέσεων τους, εκατοντάδες Κύπριοι διαδήλωσαν έξω από το κοινοβούλιο στη Λευκωσία. Κουνούσαν ρωσικές σημαίες και φώναζαν «έξω η τρόικα», μια αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ενωση, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που είναι υπεύθυνοι για τις διαπραγματεύσεις των προγραμμάτων διάσωσης.Οι ευρωπαίοι ηγέτες, που πέρασαν όλη τη νύχτα την περασμένη Παρασκευή για να δημιουργήσουν ένα σχέδιο διάσωσης, ένα σχέδιο που εν μέρει θα χρηματοδοτούνταν μέσω της εισφοράς στις καταθέσεις έχουν δει και χειρότερα. Στην Αθήνα υπήρξαν εξεγέρσεις και δακρυγόνα.

Παρά ταύτα, τρία χρόνια πολέμου της μιας κρίσης μετά την άλλη, οι αξιωματούχοι καταφέρνουν ακόμα να διαβάζουν εσφαλμένα τις καταστάσεις. Εκαναν λάθος για τους Κύπριους και τους πολιτικούς τους.

Πίστεψαν ότι το νησί εξέλεξε έναν ακόμα Αντώνη Σαμαρά, τον κεντροδεξιό πρωθυπουργό της Ελλάδας που έγινε «πρωταθλητής» της σκληρής λιτότητας στην χώρα του, όταν εξελέγη τον περασμένο Ιούνιο. Αλλά η Κύπρος δεν είναι Ελλάδα.

Αντίθετα είχαν να κάνουν με τον Νίκο Αναστασιάδη, ένα δικηγόρο και πολιτικό καριέρας που ανέλαβε την προεδρία πριν από δυο εβδομάδες. Όπως πολλοί στην Κύπρο, έχει δεσμούς με ρωσικά συμφέροντα, το δικηγορικό γραφείο της οικογένειας του έχει δυο Ρώσους δισεκατομμυριούχους στο πελατολόγιο της. Και άλλα μέλη της κυπριακής κυβερνητικής τάξης ένιωσαν την πίεση να προστατεύσουν τον τραπεζικό τομέα της χώρας που έχει τους Ρώσους μεταξύ των πλέον σημαντικών πελατών του.

Η αποτυχία να αντιληφθούν το βάθος αυτών των δεσμών αποδείχθηκε μοιραίο λάθος. «Οι συζητήσεις στην Κύπρο δεν ήταν για τους μικρούς καταθέτες», λέει ανώτερος γερμανός αξιωματούχος. «Αφορούσαν ανθρώπους που πετούν με Lear jet».

Μέχρι το τέλος της εβδομάδας, υπήρχαν 13 ιδιωτικά αεροπλάνα Ρώσων που ελέγχουν κυπριακές εταιρείες παρκαρισμένα στο διεθνές αεροδρόμιο της Λάρνακας, έτοιμα να αναχωρήσουν με εκατομμύρια που βρίσκονταν κατατεθειμένα στις δυο μεγάλες τράπεζες. Η Κύπρος δεν ήταν πια ένας δημοφιλής φορολογικός παράδεισος για τους ρώσους επιχειρηματίες, νόμιμους ή όχι.

Κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων της περασμένης Παρασκευής, ο κ. Αναστασιάδης απείλησε να φύγει από την συνάντηση τουλάχιστον δυο φορές. Σε κάποιο σημείο ξεκαθάρισε: «η χώρα μου δεν πρόκειται να αυτοκτονήσει», θυμάται άνθρωπος που ήταν στην αίθουσα.

Παρ’ όλα αυτά, οι αξιωματούχοι πίστεψαν ότι θα μπορούσαν να ξεκαθαρίσουν στους Κύπριους τι διακυβεύονταν αν δεν υπήρχε συμφωνία.

Ο Γ. Άσμουσεν, υψηλόβαθμο στέλεχος της ΕΚΤ τόνισε ότι αν ο κ. Αναστασιάδης αποφάσιζε να φύγει χωρίς συμφωνία, η ΕΚΤ θα αναγκάζονταν να κόψει την χαμηλού κόστους έκτακτη χρηματοδότηση που κρατούσε ζωντανή την Λαϊκή, την δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας και την πλέον προβληματική. Αν η Λαϊκή έπεφτε, ο κ. Άσμουσεν είπε ότι η Τράπεζα Κύπρου, η μεγαλύτερη της χώρας, θα ακολουθούσε. Ολες οι καταθέσεις στο νησί θα εξαφανίζονταν.

Με αυτό το πιστόλι στον κρόταφο θα επέστρεφε ο κ. Αναστασιάδης και η ομάδα του με μια αβέβαιη μοίρα στην Λευκωσία. Ακριβώς πριν την ψηφοφορία της Τρίτης στη Βουλή των αντιπροσώπων, και αφού οι αξιωματούχοι της ευρωζώνης πίεσαν την κυπριακή κυβέρνηση να τροποποιήσει την εισφορά στις καταθέσεις ώστε να αφορά μόνο τις καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ, είχαν πειστεί ότι ο κ. Αναστασιάδης δεν θα έβαζε τη χώρα του σε κίνδυνο για να προστατεύσει τους πλούσιους με τις παχυλές καταθέσεις.

«Αναρωτιόμουν μέχρι μια ώρα πριν τελικά συμβεί: είναι όλα μια μπλόφα», λέει αξιωματούχος της ευρωζώνης που έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις. «Θα ζητήσει από το κόμμα του να ψηφίσει. Δεν θα πήγαινε σε ψηφοφορία αν δεν είχε εξασφαλίσει το αποτέλεσμα».

Ακόμα ποιο σημαντικό ήταν ότι οι αξιωματούχοι πίστευαν ότι ο κ. Αναστασιάδης έχοντας μόλις τρεις μέρες πριν υπογράψει τη συμφωνία –την αμφιλεγόμενη συμφωνία που περιλαμβάνει την εισφορά ποσού 5,8 δισ. ευρώ από τις καταθέσεις- θα χρησιμοποιούσε την πρόσφατη νίκη του στις εκλογές ως «πολιτικό κεφάλαιο» που θα εξασφάλιζε την ψήφιση του πακέτου.

«Είναι προεδρικό σύστημα», σκεφτήκαμε, υποστηρίζει άλλος αξιωματούχος που διαπραγματεύτηκε απευθείας με τον κ. Αναστασιάδη. «Βάζει το νομοσχέδιο στο κοινοβούλιο αν πρόκειται να περάσει. Σκεφτήκαμε ότι θα έπαιρνε κάποιο χρόνο να το διαπραγματευτεί με τους κυβερνητικούς εταίρους. Τη στιγμή που ξέραμε ότι θα γίνει ψηφοφορία, ξέραμε ότι τελείωσε».

Αυτή η λάθος κρίση θα είχε ζωτικές συνέπειες για την ευρωζώνη. Η απόρριψη της συμφωνίας από την Κύπρο, που χτίζονταν για πάνω από επτά μήνες, έφερε στο όριο του να βγουν τα πράγματα εκτός ελέγχου.

Παρότι η Κύπρος ανέκυψε στον κόσμο αυτή την εβδομάδα, η οικονομική της κρίση φούσκωνε από τη στιγμή που το νησί «κόπηκε» από τις αγορές δυο χρόνια πριν. Έμπιστοι της Αγκελα Μέρκελ δήλωναν πέρυσι ότι όταν ρωτήθηκε για τις μεγαλύτερες ανησυχίες της για την ευρωζώνη, παρά τα προβλήματα σε Ιταλία και Ισπανία, έδωσε μια απάντηση: Κύπρος.

Εννοιολογικά και πολιτικά, αυτό το πακέτο αποτελεί μεγαλύτερη πρόκληση από το ελληνικό, λέει ευρωπαίος αξιωματούχος. «Το μέγεθος της χώρας δεν αντανακλά το μέγεθος του προβλήματος».

H στάση των αμερικανών και οι ερωτήσεις στο Κρεμλίνο

Aνώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι «παρότρυναν» το ΔΝΤ να υποχωρήσει από την σκληρή γραμμή του «bail in», δηλαδή την επιβολή ζημιών στους Κύπριους καταθέτες.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι έχουν καταστρώσει σχέδια για πιθανή έξοδο της Κύπρου από την ευρωζώνη. Οι ηγέτες αναγνωρίζουν ανοικτά πως δεν έχουν ιδέα που βρίσκεται η λύση.

«Υπάρχουν αρκετά άτομα στην Ευρώπη που έχουν φοβηθεί και ευχαρίστως θα έριχναν χρήματα στο πρόβλημα ώστε να το εξαφανίσουν για λίγες εβδομάδες», αναφέρει αξιωματούχος που εμπλέκεται στις συνομιλίες. «Αλλά η άλλη πιθανότητα, είναι η έξοδος από το ευρώ», προσθέτει.

Σε πολλά σημεία η Κύπρος αντιπροσωπεύει συνδυαστικά τα χειρότερα κομμάτια των πακέτων διάσωσης.

Η τραπεζική κατάρρευση ήταν στην κλίμακα της Ιρλανδίας και η χώρα εισήλθε στην κρίση με δημόσιο χρέος υψηλό όσο της Πορτογαλίας. Όπως και στην περίπτωση της Ελλάδας η οικονομία της είναι δυσλειτουργική, καθώς στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον εξωγενή χρηματοπιστωτικό της τομέα.

Σαν να μην έφτανε αυτό το τοξικό μείγμα, οι ηγέτες έπρεπε να χειριστούν άλλο ένα μεγάλο θέμα: Το Κρεμλίνο. Από τον Οκτώβριο του 2011 ο Ολι Ρεν είχε συζητήσει με τον Κύπριο υπουργό οικονομικών το ενδεχόμενο ενός πακέτου διάσωσης. Ωστόσο ο πρόεδρος κ. Χριστόφιας εξασφάλισε εκείνη την περίοδο ένα δάνειο 2,5 δισ. δολαρίων από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, όμως, η ΕΕ και το ΔΝΤ ήθελαν να διασφαλίσουν πως οι καταστάσεις ήταν διαφορετικές. Στο περιθώριο του G20 που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα υψηλόβαθμη ομάδα αξιωματούχων συνάντησε μυστικά τον Ρώσο υπουργό οικονομικών Α. Σιλουάνοφ για να τον βολοδισκοπήσει για το θέμα της Κύπρου.

Ηθελαν η Ρωσία να «αναδιαρθρώσει» το δάνειο των 2,5 δισ. μέσω της μειώσης των επιτοκίων και την παράταση των πληρωμών, αλλά ζητούσαν να ενημερωθούν αν η Μόσχα θα αγόραζε την Λαϊκή ή την Τράπεζα Κύπρου.

Ενα νέο δάνειο δεν θα βοηθούσε τη χώρα αφού θα αύξανε το δανεισμό της σε ποσοστό άνω του 100% του ΑΕΠ το 2020, κύρια αιτία που το πακέτο δανεισμού προς την Κύπρο δεν υπερβαίνει τα 10 δισ. ευρώ. Αλλά η εξαγορά της Λαϊκής ήταν διαφορετικό ζήτημα, γιατί δεν αύξανε το δημόσιο χρέος της Κύπρου.

Σύμφωνα με άτομο που ήταν παρών στη συνάντηση ο κ. Σιλουάνοφ ήταν σαφής: Θα βοηθούσε την Κύπρο για το δάνειο των 2,5 δισ. αλλά δεν είχε κανένα ενδιαφέρον να προσφέρει άλλη βοήθεια στη χώρα ή να πιέσει ρωσικές τράπεζες να εξαγοράσουν την Λαική.

Ωστόσο για «διπλή σιγουριά» λίγες μέρες πριν ο κ. Ντάϊζελμπλουμ συγκαλέσει το επίμαχο eurogroup για την Κύπρο ο κ. Ρεν κάλεσε τον κ. Σιλουάνοφ στο τηλέφωνο για το ίδιο θέμα. «Οι Ρώσοι ήταν σαφείς σχετικά με το ζήτημα. Δεν θέλουν καμία από τις δυο τράπεζες», ανέφερε αξιωματούχος.

Αυτά τα κανάλια επικοινωνίας αποδείχθηκαν ιδιαιτέρα χρήσιμα όταν μετέβη στη Ρωσία για διαπραγματεύσεις ο Κύπριος υπουργός οικονομικών Μ. Σαρρής.

Ευρωπαίος αξιωματούχος δηλώνει ότι ακόμη και όταν ο κ. Σαρρής είχε κλειστές συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους και ο κ. Μεντβέντεφ εξαπέλυε δημόσια επίθεση κατά της ΕΕ, λάμβανε ενημέρωση ότι δεν θα υπάρξει βοήθεια προς τη χώρα.

Η σύγκρουση εντός τρόικα

Στην πραγματικότητα οι μεγαλύτερες τριβές σημειώθηκαν μεταξύ της τρόικα. Το ΔΝΤ, αποφασισμένο ότι δεν θα επαναλάβει τα λάθη της Ελλάδας, ήθελε να κρατήσει το χρέος της Κύπρου διατηρήσιμο και να μειώσει σε μέγεθος τον τραπεζικό της τομέα.

Με τη στήριξη του Βερολίνου πρότεινε το «bail in» ή την «Ισλανδική λύση» δηλαδή τη συγχώνευση της Λαϊκής με την Κύπρου σε μια υγιή τράπεζα με τις προστατευμένες καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ και την «τοποθέτηση» όλων των υπολοίπων σε μια «κακή» τράπεζα.

Αυτό συνεπαγόταν ότι όλοι οι Ρώσοι μεγαλοκαταθέτες θα έβλεπαν τις καταθέσεις τους να μειώνονται κάπου μεταξύ 20 και 40%, αλλά επίσης σήμαινε ότι θα μειωνόταν κατά το ήμισυ το πακέτο στήριξης των 17 δισ. ευρώ.

Η Κομισιόν μαζί με τον Γ. Ασμουσεν αλλά και τον επικεφαλής του EWG, Τ. Βίζερ είχαν την ανησυχία ότι το πλήγμα στους καταθέτες θα γεννούσε περισσότερα προβλήματα από όσα θα προσπαθούσε να λύσει, δημιουργώντας τραπεζικό πανικό και καταστροφή της κυπριακής οικονομίας.

Η κόντρα του ΔΝΤ με την Κομισιόν ήταν ιδιαίτερα δυσάρεστη στις συναντήσεις που πραγματοποιηθήκαν έως το eurogroup.

To Bερολίνο, σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο, έβλεπε την Κομισιόν ως μια αρχή που «πάντα ξόδευε τα χρήματα των άλλων». Το ΔΝΤ από την άλλη χρησιμοποιούσε την «μικρή κυπριακή οικονομία σαν πεδίο δοκιμών», αναφέρει πηγή από το αντίπαλο στρατόπεδο.

«Οι θέσεις σε κάποια σημεία κλείδωσαν», υποστηρίζει αξιωματούχος. Σε μια προσπάθεια εκτροχιασμού του προγράμματος του ΔΝΤ, η Κομισιόν επινόησε την πρόταση του τραπεζικού φόρου (levy) ο οποίος ήταν λιγότερο επαχθής από ένα πλήρες «bail in», ιδιαίτερα αν το Βερολίνο μπορούσε να πειστεί να δεχθεί και άλλες πηγές εσόδων, όπως οι φόροι και τα έσοδα από Ταμεία, ώστε να μειωθεί το ποσό των 17,8 δισ. ευρώ.

Αλλά η αντιπαράθεση μεταξύ του ΔΝΤ και της Κομισιόν συνεχιζόταν. Ο κ. Ντάϊζελμπλούμ αποφάσισε ότι πρέπει να συγκαλέσει το eurogroup για να λύσει το θέμα. Κωλυσιεργούσαν για μήνες χωρίς να λαμβάνουν αποφάσεις, αναφέρει πηγή που συμπαθεί τον επικεφαλής του eurogroup. «Δεν υπήρχε σύγκλιση απόψεων. Έπρεπε να ανάψουμε το φυτίλι στο δυναμίτη και να πούμε δείτε: Καίγεται», τονίζει.

Καθώς η συνεδρίαση του eurogroup προχωρούσε τα δύο στρατόπεδα, του «bail in» και του φόρου περιχαρακώνονταν.

Ο Β. Σόιμπλε εξαγρίωσε τους Κυπρίους με το πείσμα που επέδειξε για εκ των προτέρων περικοπές, ενώ σχεδόν όλοι «έκαναν πίσω» λόγω των συναισθηματικών εξάρσεων του κ. Αναστασιάδη και την ένταση στις σχέσεις με τον κ. Σαρρή.

Νωρίς το απόγευμα ο κ. Σόιμπλε ενέδωσε για την ιδέα της εισφοράς. Ήταν ο κ. Αναστασιάδης με κάποια παρότρυνση από τον Ο. Ρεν που ζήτησε το ανώτατο όριο της εισφοράς να μην υπερβαίνει το 10%, ώστε να μην υπάρξουν μαζικές τραπεζικές εκροές.

Τα νέα δεδομένα

Παρά την επακόλουθη οργή και την αποδοκιμασία του κ. Αναστασιάδη για τη συμφωνία, οι πόρτες κλείνουν γρήγορα για την Λευκωσία. Πρώτον η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι θα διακόψει τα δάνεια έκτακτης ανάγκης τη Δευτέρα αν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τότε.

Στη συνέχεια το Κρεμλίνο ανακοίνωσε αυτό που στελέχη της Κύπρου ήδη γνώριζαν κατ’ ιδίαν: Ότι δε θα έρθουν να τους σώσουν. Τέλος η τρόικα δήλωσε την Παρασκευή ότι η κυπριακή αντιπροσφορά – ένα αμάλγαμα προηγούμενων ιδεών οι οποίες είχαν ήδη απορριφθεί, ήταν ανεπαρκείς.

Ο κ. Αναστασιάδης φαίνεται να βρέθηκε πίσω, εκεί που ξεκίνησε την εβδομάδα: Να αποδεχθεί τη συμφωνία που αρνήθηκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ή να αντιμετωπίσει τον αποδεκατισμό των τραπεζών του και κατά πάσα πιθανότητα την έξοδο από το ευρώ.

«Σε σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης κάθε επιλογή είναι παρούσα», υποστήριξε στέλεχος της Ευρωζώνης με επαφές με την Λευκωσία, όταν ρωτήθηκε αν η Κύπρος θα μπορούσε να φύγει από το ευρώ. «Δε πιστεύω ότι θα συμβεί, αλλά εάν δεν έχουν κάποιο πρόγραμμα έως τη Δευτέρα που να συμφωνεί με εμάς…».

Η φωνή του έσβησε αρνούμενος να εκφράσει τις συνέπειες μιας αποτυχίας…

ΠΗΓΗ: FT.com