Category Archives: Uncategorized

Ημερίδα ΠΕΝΕΝ: οι μύθοι και η ασυδοσία του ελληνικού εφοπλισμού

http://www.newsbomb.gr/oikonomia/naytilia/story/775025/h-penen-katarriptei-toys-mythoys-toy-ellinikoy-efoplismoy

 

Η ΠΕΝΕΝ καταρρίπτει τους «μύθους» του ελληνικού εφοπλισμού

Η ΠΕΝΕΝ καταρρίπτει τους «μύθους» του ελληνικού εφοπλισμού

Φωτογραφίες, βίντεο: Ν. Κόρνφορντ

Πρόθυμη εμφανίζεται η κυβέρνηση να κάνει «δώρο» την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) των ναυτεργατών στους εφοπλιστές, προχωρώντας ακόμα και σε νομοθετική ρύθμιση, χωρίς να περιμένει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών και στα σωματεία του κλάδου.

Αυτό καταγγέλλει η Πανελλήνια Ένωση Ναυτών Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΝΕΝ), η οποία κάνει λόγο για συντονισμένη επίθεση εφοπλιστών και κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – Ανεξάρτητων Ελλήνων. Σε αυτή την κρίσιμη χρονική συγκυρία, η ΠΕΝΕΝ διοργάνωσε το Σάββατο (04/03/2017), ενημερωτική ημερίδα για να διαλύσει τους «μύθους και την προπαγάνδα» του εφοπλισμού: το θεσμικό πλαίσιο της ποντοπόρου ναυτιλίας, η συμβολή στην εθνική οικονομία και η ανάπτυξη του κλάδου, η οποία συχνά ανάγεται στο επιχειρηματικό δαιμόνιο των εφοπλιστών, χωρίς να γίνεται κουβέντα για τις σκανδαλωδώς ευνοϊκές διευκολύνσεις ή για τις θυσίες –κυριολεκτικά και μεταφορικά- των εργαζομένων στα πλοία διαχρονικά, ήταν κάποια από τα ζητήματα που θίχτηκαν.

Η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών εκφράζει πλέον ανοιχτά το σχεδιασμό της για κατάργηση των ΣΣΕ των Ελλήνων ναυτικών και την αντικατάστασή τους με μισθούς και εργασιακούς όρους τρίτων χωρών, στο πλαίσιο της διεθνούς σύμβασης της ITF (Διεθνής Οργάνωση Μεταφορών). Η σύμβαση της ITF διασφαλίζει τα ελάχιστα επίπεδα αμοιβής για τους ναυτικούς των Φιλιππίνων, του Πακιστάν, του Μπαγκλαντές κ.α., τρίτων χωρών δηλαδή όπου δεν υπάρχουν εθνικές συλλογικές συμβάσεις. Το μεγάλο αγκάθι για να προχωρήσουν οι σχεδιασμοί της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών για μισθούς 600 ευρώ για τους ναυτικούς και 400 για τους ναυτόπαιδες, είναι ότι οι Εθνικές Συλλογικές Συμβάσεις υπερισχύουν αυτής της ITF.

PENEN NTALAKOGEORGOS2

Η ΕΕΕ ισχυρίζεται ότι αν καταργηθεί η ΣΣΕ, θα δημιουργηθούν 200.000 θέσεις εργασίας –άλλοτε μιλούν για 50.000. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΠΕΝΕΝ, Αντώνης Νταλακογεώργος, ο αριθμός αυτός δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. «Διαφημίζουν την επιστροφή των Ελλήνων ναυτικών στην ποντοπόρο ναυτιλία και μάλιστα μιλούν για 200.000 νέους που μπορούν να επανδρώσουν την ελληνική και ελληνόκτητη ναυτιλία, ενώ σε δεύτερο πλάνο ψελλίζουν ότι οι όροι εργασίας για τα νέα ελληνόπουλα θα είναι εφάμιλλοι με τα διεθνή κρατούντα, δηλαδή με εργασιακές σχέσεις και μισθούς των χαμηλόμισθων αλλοδαπών ναυτικών του τρίτου κόσμου, που εργάζονται σήμερα στην ελληνική ναυτιλία κατά ποσοστό που υπερβαίνει το 85%».

Σήμερα, δεν αντιστοιχεί ούτε 1 Έλληνας ναυτικός ανά πλοίο, ελληνόκτητο ή στο εθνικό νηολόγιο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που έδωσε ο κ. Νταλακογεώργος για τον εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου. Στους συνολικά 4.500 ναυτικούς που εργάζονται στα πλοία του, οι 2.500 είναι Ινδοί, οι 850 Πακιστανοί και οι υπόλοιποι από το Μπαγκλαντές. Έλληνες είναι μόλις 7 αξιωματικοί, οι 4 μηχανικοί. Αξίζει να σημειωθεί δε, ότι διαθέτει 109 πλοία, τα οποία είναι όλα σε σημαίες ευκαιρίας και κανένα στο εθνικό νηολόγιο.

«Δαιμόνιο» ή φοροασυλία;

Οι Έλληνες εφοπλιστές βρίσκονται στην πρώτη θέση της παγκόσμιας ναυτιλίας, μία ανοδική πορεία η οποία ξεκίνησε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η οποία διαρκεί μέχρι και σήμερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, οι Έλληνες εφοπλιστές ισχυροποίησαν τη θέση τους σε σχέση με τους συναδέλφους τους άλλων χωρών, όπως της Ιαπωνίας, της Γερμανίας κτλ.

Ο σκληρός πυρήνας των φοροαπαλλαγών των Ελλήνων εφοπλιστών είναι συνταγματικά κατοχυρωμένος. Απολαμβάνουν τουλάχιστον 56 φοροαπαλλαγές, με το φορολογικό σύστημα για τη ναυτιλία στην Ελλάδα να παραμένει κατά 25% ευνοϊκότερο από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή ναυτιλία, κατά δήλωση πρώην υπουργού Ναυτιλίας της συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ-ΝΔ.

Το 2012, τα φορολογικά έσοδα με βάση τη χωρητικότητα και την ηλικία των πλοίων ήταν μόλις 12 εκατ. ευρώ, ενώ τα φορολογικά έσοδα από τους Έλληνες ναυτικούς ξεπέρασαν τα 56 εκατ. ευρώ!

Η «φουσκωμένη» συμβολή στην εθνική οικονομία

Η ελληνική ναυτιλία διαφημίζεται ως ο πρώτος και κύριος πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, μαζί με τον τουρισμό, με τους εφοπλιστές να επικαλούνται στοιχεία του ΙΟΒΕ, της ΕΛΣΤΑΤ κτλ. Το ελληνικό κράτος, όμως, εδώ και χρόνια έχει επιλέξει να «φουσκώνει» τους δείκτες οι οποίοι αφορούν στη ναυτιλία, επισήμανε στην ημερίδα ο οικονομολόγος – πανεπιστημιακός, Σταύρος Μαυρουδέας. Η συμβολή της ναυτιλίας στην οικονομία υπολογίζεται στο 7,5% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ή σε περίπου 17,5 δισ. ευρώ ετησίως. Τα μεγέθη, αυτά, όμως, δεν αφορούν σε καθαρές πληρωμές μέσα στη χώρα, οι οποίες είναι μισθοί ναυτεργατών και εργαζομένων στις διαχειριστικές εταιρείες, εισφορές, προμήθειες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών: Ούτε 5 Έλληνες ναυτικοί σε 5.000 πλοία

Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών: Ούτε 5 Έλληνες ναυτικοί σε 5.000 πλοία

Οι καθαρές πληρωμές ανέρχονται περίπου σε 2 δισ. ευρώ ή 1% του ΑΕΠ, ανέφερε ο κ. Μαυρουδέας. Επισήμανε δε ότι με βάση τις καθαρές πληρωμές υπολογίζουν τη συμβολή της ναυτιλίας στις οικονομίες τους οι υπόλοιπες χώρες.

Πιο συγκεκριμένα για το ναυτιλιακό συνάλλαγμα, ο πρόεδρος της ΠΕΝΕΝ διευκρίνισε ότι περίπου το 40% του εισερχόμενου συναλλάγματος επανεξάγεται από τους ίδιους τους εφοπλιστές για να καλύπτουν τις ανάγκες εκτός της χώρας σε επισκευές, μετασκευές, συντηρήσεις πλοίων, καύσιμα κτλ., επομένως δεν μένει στην ελληνική οικονομία.

Το τρίγωνο της διαπλοκής

Στη συζήτηση παρενέβη και ο διευθυντής του Newsbomb.gr, Κώστας Τσιτούνας, ο οποίος μεταξύ άλλων έθιξε και το ζήτημα του λεγόμενου τριγώνου της διαπλοκής.

«Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολούθησε η Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια αγνόησε έναν βασικό κανόνα της Δημοκρατίας: «Μαζί στα κέρδη και μαζί στα βάρη». Αυτό δεν ίσχυσε ποτέ στην Ελλάδα και εξακολουθεί να μην ισχύει ακόμα και με… αριστερόστροφη κυβέρνηση. Στον τομέα της ναυτιλίας ισχύει το δόγμα: Τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας δικά μας. Όσο για το γνωστό εκβιασμό ότι θα πάρουν τα πλοία τους και θα φύγουν, αυτός είναι απόρροια του τριγώνου της διαπλοκής το οποίο ο ίδιος ο κ. Τσίπρας έχει κατονομάσει. Μόνο που το αληθές τρίγωνο της διαπλοκής είναι το ακόλουθο: Εφοπλιστές – Τράπεζες – Πολιτικοί. Αυτό το γνωρίζουν οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Γνωρίζουν πώς επήλθε ο πλουτισμός των εφοπλιστών οι οποίοι είχαν τοποθετήσει στις τράπεζες δικούς τους ανθρώπους για να λαμβάνουν θαλασσοδάνεια χωρίς εγγυήσεις. Από τις ίδιες τράπεζες και τους ίδιους ανθρώπους έπαιρναν θαλασσοδάνεια και τα πολιτικά κόμματα! Ποιοι χρηματοδοτούσαν τις προεκλογικές εκστρατείες δεκάδων πολιτικών; Γίνεται λοιπόν αντιληπτό για ποιο λόγο δεν προχωράει το ζήτημα της φορολόγησης των εφοπλιστών» ανέφερε χαρακτηριστικά. (Διαβάστε αναλυτικά ΕΔΩ)

Στην ημερίδα πήραν μέρος εκπρόσωποι κομμάτων, επιστημονικών φορέων και σωματείων παραβρέθηκαν στην ημερίδα της ΠΕΝΕΝ. Εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ, η Αναστασία Φρατζεσκάκη, από το Τμήμα Ναυτιλίας του κυβερνώντος κόμματος, η Έφη Χαλάτση από τη γραμματεία Ναυτιλίας του ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Τόλιος από τη Λαϊκή Ενότητα, ο Θανάσης Διαβολάκης από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυναν επίσης το ΕΠΑΜ, η Πλεύση Ελευθερίας, το Σχέδιο Β και το «Συντονισμό ενάντια στα μνημόνια». Επίσης, στη συζήτηση παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, ο οικονομολόγος – πανεπιστημιακός Σταύρος Μαυρουδέας, ο Δημήτρης Μπελαντής (Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών), ο Γιώργος Αθανασόπουλος (Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά), ο Χρήστος Σκολαρίκος, γενικός γραμματέας του Συλλόγου υπαλλήλων του ΝΑΤ, ο διευθυντής του Newsbomb.gr, δημοσιογράφος Κώστας Τσιτούνας και εκπρόσωποι σωματείων.

 

Οικονομία & Αντιθέσεις, Πέμπτη 8-12-2016, ΕΓΝΑΤΙΑ TV

Η συμμετοχή μου στην εκπομπή «Οικονομία & Αντιθέσεις» του ΕΓΝΑΤΙΑ TV, την Πέμπτη 8-12-2016, με θέμα την τρέχουσα αξιολόγηση, τα φαιδρά βραχυπρόθεσμα μέτρα υποτιθέμενης ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους και τις πολιτικο-οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα των μνημονίων.

 

Review of ‘Greek Capitalism in Crisis: Marxist Analyses’ in International Critical Thought

Review of Greek Capitalism in Crisis: Marxist Analyses

http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/21598282.2015.1031961

21598282-2015-1031961-fp-png_v03

Routledge is publishing ‘Greek Capitalism in Crisis: Marxist Analyses’ as a paperback also

Routledge is publishing ‘Greek Capitalism in Crisis: Marxist Analyses’ as a paperback also. Details about its price (a fraction of that of the hardback’s) and ordering can be found at the link below.

2016-10-24_12-55-45

 

https://www.routledge.com/Greek-Capitalism-in-Crisis-Marxist-Analyses/Mavroudeas/p/book/9781138226852

Greek Capitalism in Crisis: Marxist Analyses (Paperback) book cover

Greek Capitalism in Crisis

Marxist Analyses

Edited by Stavros Mavroudeas

© 2017 – Routledge

236 pages | 51 B/W Illus.

Purchasing Options:£ = GBP
Paperback: 9781138226852
pub: 2016-10-31
Available for pre-order
£34.99
x
Hardback: 9780415744928
pub: 2014-07-08
£95.00
x

 About the Book

Despite the depth of the Greek crisis, the exorbitant burdens placed upon the working people and the massive popular resistance movement to capitalist policies, there is a definite lack of consistently Marxist analyses of the Greek problem. International debates regarding the Greek crisis have been dominated by orthodox (Neoclassical and neo-Keynesian) approaches.

The heterodox side of these debates has been occupied by Radical Political Economy approaches (usually radical post-Keynesian or Marxo-Keynesian perspectives). Moreover, they are dominated by the ‘financialisation’ thesis which is quite alien to Marxism, neglects the sphere of production and professes that the global crisis is simply a financial crisis that has nothing to do with ‘real’ accumulation and the profit rate.

This book argues that by emphasising the sphere of production and profitability, classical Marxist analysis better explains the Greek crisis than its orthodox and heterodox competitors. The contributors present critiques of the prevalent approaches and offer studies of the Greek crisis that use the methodology and the analytical and empirical tools of classical Marxist Political Economy. In particular, it is shown that the Greek crisis was caused by falling profitability and the ensuing overaccumulation crisis. The ‘broad unequal exchange’ existing between the euro-center and the euro-periphery contributed to Greek capital’s falling profitability. This book enriches the debate about the Greek economic crisis by demonstrating the insights that can be drawn by considering the Marxist alternative to the dominant mainstream and heterodox approaches.

Η Ελλάδα ως μπανανία και ο κ.Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ

T-shirt-Banana-Republic-118601-1-805x450

 

 

 

 

 

Η Ελλάδα ως μπανανία και ο κ.Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ

 

Σταύρος Μαυρουδέας

 

Οι πρόσφατες ιταμές δηλώσεις του κ.Γεωργίου (πρώην επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ) στους Financial Times είναι τυπικό δείγμα της κατάστασης μπανανίας στην οποία έχουν φέρει την Ελλάδα όλες οι μνημονιακές κυβερνήσεις (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ προηγουμένως και του ΣΥΡΙΖΑ τώρα).

Ο πολύς κ.Γεωργίου προσγειώθηκε στην ΕΛΣΤΑΤ ελέω Γ.Παπανδρέου και μετά από θητεία στο ΔΝΤ και «επιμελήθηκε» της αποκάλυψης των ‘greek statistics’ και της δραματικής αναθεώρησης του ελληνικού χρέους που χρησιμοποιήθηκε σαν δικαιολογία για την υπαγωγή της χώρας στους ζουρλομανδύες των Μνημονίων της ΕΕ.

Το εγχείρημα αυτό του κ.Γεωργίου έχει δικαίως επικριθεί ως «μασάζ» στατιστικών στοιχείων για να δικαιολογήσει την επιβολή των Μνημονίων. Είναι γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ ότι πίσω το θέατρο των δήθεν ουδέτερων στατιστικών στοιχείων κρύβονται επιλογές όσον αφορά το πώς κατασκευάζονται οι σχετικοί δείκτες και ότι οι επιλογές αυτές κάθε άλλο παρά αδιαμφισβήτητες είναι. Επίσης η μέτρηση των δεικτών πότε σχεδόν δεν γίνεται μέχρι τελευταίας δεκάρας αλλά με βάση εκτιμήσεις που επίσης κάθε άλλο παρά αδιαμφισβήτητες είναι. Γι’ αυτό άλλωστε και είναι γνωστό ιδιαίτερα στους επαΐοντες ότι η στατιστική, παρά την χρησιμότητα της, είναι μία επιστήμη που άνετα μπορεί να κοροϊδεύει εφόσον υπάρχει η σχετική πολιτική βούληση. Γι’ αυτό άλλωστε και μετά το αρχικό θέατρο των ‘greek statistics’ σήμερα έχουμε πλημυρίσει από «μασαζαρισμένα» στοιχεία από πάμπολλες άλλες χώρες που υποτίθεται ότι διακατέχονται από τιμιότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη εκτίναξη κατά 26.3% (έναντι αρχικά υπολογισυέντος 7.8%) του ΑΕΠ της Ιρλανδίας μόνο με την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των στοιχείων παγίου κεφαλαίου.

Σε κάθε στοιχειωδώς ευνομούμενη και δημοκρατική πολιτεία θα πρέπει να είναι αυτονόητο ότι δεν υπάρχουν «βαθειά κέντρα» που εμφανίζονται ως δήθεν ουδέτερα – ενώ ιδιαίτερα στις περιπτώσεις τους το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει – και που δεν υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο. Επομένως μόνον ως ιταμή μπορεί να χαρακτηρισθεί η δήλωση Γεωργίου ότι όχι μόνον είναι ένας ουδέτερος τεχνοκράτης αλλά κυρίως ότι τυχόν έλεγχος του θα επιδεινώσει την θέση της χώρας έναντι των δανειστών της. Πρακτικά ο κ.Γεωργίου απαιτεί μία ορισμένη κατηγορία – στην οποία ανήκει ο υποφαινόμενος – να είναι στο απυρόβλητο άσχετα με το εάν έπραξε ορθά ή όχι αλλά γιατί οι ξένοι πάτρωνες θα θυμώσουν. Το ότι τολμείται να διατυπωθεί η άποψη αυτή και μάλιστα αναπαράγεται από συστημικά κέντρα και στόματα στο εξωτερικό δείχνει την κατάσταση μπανανίας στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα ελέω των μνημονιακών κυβερνήσεων.

Το πολιτικό θέατρο μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ που ακολούθησε τις δηλώσεις Γεωργίου είναι εξίσου ενδεικτικό αυτής της θλιβερής κατάστασης. Οι μεν κυβερνητικοί εταίροι των προηγούμενων μνημονιακών κυβερνησεων έσπευσαν να υποστηρίξουν τον κ.Γεωργίου (με κάποιους δυσκόλως υποκρυπτόμενους καυγάδες στο εσωτερικό τους για καθαρά πολιτικάντικους λόγους). Ο δε νεο-μνημονιακός ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να φορέσει για λίγο την παλιά αντι-μνημονιακή λεοντή του μήπως και διασώσει κάτι από την καταρρέουσα δημοφιλία του.

Την ίδια ώρα, κατ΄ απαίτηση της τρόικας (συγγνώμη των «θεσμών» κατά τον βαρουφάκειο νεολογισμό), η ΕΛΣΤΑΤ ανακοινώνει ότι πλέον στον στενό δημόσιο τομέα συνυπολογίζεται τα Ταμεία Εγγύησης Καταθέσεων και Παρακαταθηκών και Δανείων. Η κίνηση αυτή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους όσον αφορά το ύψος του δημόσιου χρέους. Και φυσικά, ιδιαίτερα η ένταξη του πρώτου, είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενη. Φαίνεται ότι η υπό διοίκηση ΣΥΡΙΖΑ ΕΛΣΤΑΤ περισσότερο ενδιαφέρεται να βγάζει παραπλανητικά γραμμένες ανακοινώσεις για το ΑΕΠ (όπως η πρόσφατη για τα αποτελέσματα του 2ου τρίμηνου του 2016 όπου για να καταλάβει κάποιος αδαής ότι πρόκειται σια συνεχιζόμενη ύφεση θα έπρεπε να ψάξει καλά) μήπως και κοροϊδευτεί η εσωτερική κοινή γνώμη παρά να αντισταθεί στις παράλογες απαιτήσεις των πατρώνων του ευρω-ιερατείου.

Απ’ ότι φαίνεται τον μεν Γεωργίου πολλοί κατακρίνουν αλλά την «δόξα» του συνεχίζουν ανερυθρίαστα. Η έκπτωση του συστημικού πολιτικού προσωπικού και της ελληνικής οικονομικής ολιγαρχίας γίνεται ολοένα και πιο εξόφθαλμη οδηγώντας την χώρα στην καταστροφή. Είναι περισσότερο αναγκαίο παρά ποτέ οι ζωντανές δυνάμεις της μεγάλης εργαζόμενης πλειονότητας της κοινωνίας και η πραγματική Αριστερά να δώσουν ένα δρόμο διεξόδου από αυτή την κατάσταση ζόφου. Ο δρόμος αυτός αναγκαία περνά από την συνολική αποδέσμευση της χώρας από το αντιλαϊκό σφαγείο της ΕΕ.

 

* Ο Σταύρος Μαυρουδέας είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Τμήμα Οικονομικών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.


Αναδημοσιευμένο σε:

Η Ελλάδα ως μπανανία και ο κ. Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ

http://iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=25052%3Amavroudeas-georgiou-elstat&catid=81%3Akivernisi&Itemid=198

Η Ελλάδα ως μπανανία και ο κ. Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ

http://mignatiou.com/2016/08/i-ellada-os-banania-ta-greek-statistics-ke-o-axiotimos-k-georgiou-tis-elstat/

 

A short presentation of ‘The Great Financial Meltdown’ by M.Roberts

https://thenextrecession.wordpress.com/2016/08/09/the-great-financial-meltdown/

 

The Great Financial Meltdown

The Great Financial Meltdown: systemic, conjunctural or policy created? edited by Turan Subasat.

This book started from a seminar on the causes of crises hosted by the University of Izmir, Turkey back in October 2014.  Many of the top radical and Marxist economists were present.

At that seminar, distinguished Marxist, David Harvey delivered a paper criticising those Marxist economists who support the view that Marx’s law of the tendency of the rate of profit to fall (LTRPF) is the underlying or main cause of crises in the capitalist mode of production.  In particular, Harvey singled out my work to attack.  I replied to his critique on my blog and he kindly posted that reply on his popular website.  After that, there was a further exchange of views, including a strong intervention by Andrew Kliman in support of Marx’s law.

Turan Subasat has superbly brought together all the papers submitted by leading Marxist and radical scholars at that seminar nearly two years ago in this book.  He kindly invited me to present my reply to Harvey which now also appears in the book.  But there are many other interesting and relevant papers in the book by leading Marxist economists (contributors: E. Bakir, R. Bellofiore, A. Campbell, R. Desai, B. Fine, D. Fouskas, A. Freeman, D. Harvey, A. Kaltenbrunner, E. Karacimen, D. Kotz, S. Mavroudeas, S. Mohun, O. Orhangazi, M. Roberts, T. Subasat, J. Toporowski, J. Weeks.)

Unfortunately, the book is very expensive, as is the wont of academic publishers, so that only the rich and those able to get a good library will be able to read it, so I thought I would give a flavour of the ideas presented in the book by various authors, of course, through my own particular taste buds.

Turan provides an excellent introduction and summary of the combined views of these top Marxist scholars.  He argues that the causes of crises under capitalism and, in particular, the recent global financial crash and subsequent Great Recession, can be considered from three angles: is there a systemic underlying cause of crises (the falling rate of profit or underconsumption); or is it conjunctural (each crisis has a different cause); or is it the result of policy decisions (eg the neoliberal agenda, financial deregulation etc)?

On the first theme, apart from my own paper, Alan Freeman, a longstanding supporter of the LTRPF, offers a “vigorous defence” (Subasat) of Marx’s law.  Like me, Freeman reckons that we must separate the underlying cause of crises (falling profitability) from the immediate causes (financial crash).  Some conjunctural phenomena like ‘financialisation’ in the last 30 years or neoliberal policy regimes may seem to be the cause of crises but they are not alternative causes but are “themselves explained by the LTRPF.”

In contrast, John Weeks, in his paper, reckons that the LTRPF “fails to get out to the starting gate as a candidate for generating cross-country crises”.  Weeks reckons that the organic composition of capital (OCC), argued by Marx as the main driver of the tendency of the rate of profit to fall, has not risen to critical levels to justify the LTRPF as the main cause and, anyway, falling profitability does not lead to crises but just to a slowdown in the rate of accumulation (investment).

Now I have looked at Week’s arguments before.  But actually Marx himself dealt with that argument.  For him, the fall in the rate of profit eventually leads to a fall in the mass of profit.  At that point, capitalist investment will not just slow, it will start to contract sharply, leading to job losses and income falls and the start of a slump.  The causal connection between the falling rate of profit, the mass of profit and investment has been outlined and investigated empirically by several authors, including G Carchedi, Jose Tapia and Peter Jones.

In his paper, Weeks argues that there is no precise separation by Marxist economists between mild downturns in economic growth and full-blown crises under capitalism.  For him, there have been only three crises under capitalism: in the late 19th century, the 1930s and now.  Now I agree that there is an important difference between regular and recurrent recessions every 8-10 years under capitalism and what I have called ‘depressions’ that last longer and go deeper.  Indeed, that has been the main theme of my new book, The Long Depression, now belatedly available to readers.

It’s true that many financial crises are not accompanied by a slump or economic recession, as in the stock market crash of 1987, cited by Weeks as an example. But in that case, profitability in the major economies including the US was on the rise. So the crash was short-lived and quickly reversed. But that was not the case in 1974-5, the first worldwide simultaneous slump, triggered by the oil price jump, but after a decade or more of a profitability slide; or in 1980-2, again triggered by energy prices, but again after another decline in profitability.

In another paper, Simon Mohun argues that when profits are measured properly according to ‘class’ i.e. profits from ownership of capital, and not by official measures, then profitability, at least in the US, did not fall until just before the Great Recession, and so the LTRPF cannot be the cause.  Again I have looked Mohun’s thesis of several occasions and I found that, even on Mohun’s own measures, corporate profitability peaked in the late 1990s and then fell.  .

Both Weeks and Mohun look for other explanations than the LTRPF.  Weeks argues that it was the breakdown in the circuit of capital and the realisation of money that was the problem and had nothing to do with the accumulation of value in the production process, as advocated by the ‘falling rate of profit’ theorists.  Similarly, Mohun in his paper concentrates on the financial aspects of the crisis, arguing that crises are the result of breakdowns in the money circuit.

Other authors in the book also downplay the role of the LTRPF because they see a rise in profitability and little or no rise in the organic composition of capital due to the devaluation effects of technical innovation in the 1990s during the neoliberal period and, in the case of Ricardo Bellofiore, argue that we should instead look for crises in the private sector explosion of debt (‘privatised Keynesianism’), similar to the position of post-Keynesian economist, Steve Keen.

Radhika Desai, in her paper, goes even further and argues that the current crisis (and all crises) is really the result of chronic underconsumption, Keynesian style.  See John Weeks for a formidable refutation of that view (http://marx2mao.com/PDFs/JW82.pdf).

Both Subasat and Desai seem to move towards the post-Keynesian view that cause of crises is to be found in the distribution of wages and profits, Ricardo-style, and not in the production for profit, Marxist style.  Similarly, Mohun concludes that reducing the inequality of incomes and the grotesque levels of top incomes would begin to solve recurrent crises: “unless the issue of soaring top incomes is addressed, the neoliberal financial system remains crisis prone”.

As for financialisation, however defined, that was a response to the falling rate of profit in the major economies in the 1970s; a counteracting factor, as Al Campbell and Erdogan Bakir show in their paper, and also expanded on by Freeman in his. Campbell and Bakir argue that the Great Recession was not caused by Marx’s law of profitability but was caused by the collapse of the neoliberal response to the profitability crisis of the 1970s. The policies of the ruling class in the major economies to hold down wages, allow deregulation, promote privatisation and introduce financialisation, eventually turned profitability round, but only at the expense of opening up a new underconsumption or financial crisis with a falling wage share in income and reckless credit-fuelled bubbles in housing that eventually burst.  This approach is similar to the paper by David Kotz. 

In another paper, Turan Subasat himself is keen to emphasise that the actual policies adopted under the neoliberal era were an important factor in creating the financial crash of 2008 – in effect the third strand of possible causes beyond the systemic and conjunctural.  So we have alternative explanations of the Great Recession offered in the book:  from financial deregulation (Toporowski), financialisation (Orhangazi) and overaccumulation of financial assets, to neoliberal policies (Subasat, Ben Fine).

Yet, also in the book, we have the case study of Greece, the biggest victim of the current capitalist crisis.  And here Stavros Mavroudeas, convincingly in my view, shows how the LTRPF is the best explanation of the Greek tragedy. Mavroudeas: “First, it is argued that 2007-8 economic crisis is a crisis a-laM arx (i.e. stemming from the tendency of the profit rate to fall – TRPF) and not a primarily financial crisis and this represents the ‘internal’ cause of the Greek crisis. Second, it is shown that there is also an ‘external’ cause. This comes from the relations of imperialist exploitation (i.e. unequal exchange) that exist within the EU and which divide it between North (euro-core) and South (euro-periphery) economies.”

John Weeks sums up the papers in the book.  He makes the point that, while there are substantial differences about the causes and the nature of the current crisis among the authors (the LTRPF versus poor demand or low wages; neoliberal policies; instability of finance), the most common factor among the papers was an attempt to analyse theory with empirical evidence and not just quote Marx etc.

It is interesting to compare the collection of radical economic explanations of the current crisis in this book with the explanations on the causes of the Great Recession offered by leading mainstream economists at an IMF conference more or less at the same time.

Back in 2013, at the IMF conference on the crisis, Christine Romer, head of Obama’s economic council, concluded that I think the right conclusion to draw is that financial shocks are likely to be both frequent and hard to predict – not just in their timing but in their form.”  Very little empirical evidence at the IMF conference was presented to explain the global financial crash and the subsequent slump.  It apparently remained a mystery.

Later this year, G Carchedi and I will publish a book (The World in Crisis) similar to Subasat’s, a collection of papers by young Marxist economists internationally, that will provide more comprehensive evidence to back the view that Marx’s LTRPF remains, as Alan Freeman says, “the only credible competitor left in the contest to explain what is going wrong with capitalism”.

Short comment in SputnikNews Radio on EU’s sanctions on Spain and Portugal for failing to conform to its directives, 8-7-06

logo

 

 

 

 

Short comment in SputnikNews Radio on EU’s sanctions on Spain and Portugal for failing to conform to its directives, 8-7-06

 

http://yourlisten.com/StavMavro1961/comment-in-sputniknews-radio