Πάλη κόντρα στο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο – ΠΡΙΝ 8-9 Μαϊου 2021

ΠΡΙΝ 8-9 Μαϊου 2021

νο.1522

Πάλη κόντρα στο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο

Πάλη κόντρα στο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο

Σταύρος Μαυρουδέας

Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας

στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Σήμερα η κυβέρνηση της ΝΔ, συνεχίζοντας στον δρόμο όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων και ακολουθώντας τις επιταγές της ΕΕ και τις σύγχρονες τάσεις του καπιταλισμού, εντείνει τις αντιδραστικές θεσμικές αλλαγές στο ελληνικό πανεπιστήμιο τόσο μέσω της ενίσχυσης αυταρχικών μηχανισμών ελέγχου όσο και μέσω της εμβάθυνσης της επιχειρηματικοποίησης του. Όμως, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, σήμερα βρίσκει απέναντι της ένα ογκούμενο φοιτητικό κίνημα καθώς και αντιδράσεις και από άλλες κοινωνικές μερίδες στο πανεπιστήμιο.

Το κίνημα αυτό δείχνει ήδη τις δυνατότητες του να παλέψει. Όμως κανένας κοινωνικός «πόλεμος» δεν κερδήθηκε με κινηματισμούς αν δεν είχε μία ευρύτερη ανάλυση και μία στρατηγική ματιά – και αντίστοιχη οργάνωση – στο τιμόνι. Ιδιαίτερα σήμερα που το κεφάλαιο, εμπρός στα ίδιες τις αντιφάσεις του, εντείνει και βαθαίνει την επίθεση του είναι αναγκαίο – μαζί με τους αγώνες – να ξανανοίξει μέσα στην Αριστερά (και κυρίως την κομμουνστική) η θεωρητική και πολιτική συζήτηση για το πανεπιστήμιο. Η απουσία της και η μυωπική (ρητή ή άρρητη) πεποίθηση ότι το πανεπιστήμιο παραμένει το ίδιο από τη μεταπολίτευση και μετά και, συνεπώς, το φοιτητικό και πανεπιστημιακό κίνημα συγκροτείται με τον ίδιο τρόπο και μπορεί να κερδίσει την μάχη απέναντι στο κεφάλαιο οδήγησε στην σημερινή αφασία καθώς δεν μπόρεσε να συνειδητοποιήσει ότι το σύστημα άλλαζε τους δομικούς όρους του παιχνιδιού. Η μπροσούρα της νΚΑ για το σύγχρονο πανεπιστήμιο είναι μία θετική συμβολή στην κατεύθυνση αυτή.

Πρώτον, είναι σημαντικό να αναγνωρισθεί ότι το πανεπιστήμιο – σαν θεσμός του καπιταλισμού – ακολουθεί και συμμετέχει στις αλλαγές σταδίων του τελευταίου. Η αναγνώριση ότι σήμερα έχουμε να κάνουμε με το Επιχειρηματικό Πανεπιστήμιο που αντιστοιχεί σε ένα νέο στάδιο του καπιταλισμού είναι κρίσιμο σημείο για να οργανωθεί τόσο το πρόγραμμα στόχων όσο και η πάλη απέναντι στο σύστημα. Η ελληνική Αριστερά ταλανίσθηκε για χρόνια από μυωπικές αντιλήψεις, όπως της αλήστου μνήμης Αλτουσεριανές απόψεις περί πανεπιστημίου απλά ιδεολογικού μηχανισμού που μαζί με παραπλήσιες αναρχίζουσες υπερεπεαναστατικές φωνασκίες περί «άρνησης του ρόλου» οδήγησαν σημαντικά τμήματα του κινηματος στην αποστράτευση. Επίσης, εμπόδισαν την διαμόρφωση ενός προγράμματος – και της αντίστοιχης συνδιακλιστικής οργάνωσης και πολιτικών – που να βλέπει την είσοδο της μισθωτής εργασίας στο πανεπιστήμιο.

Δεύτερον, είναι εξαιρετικά χρήσιμη η συζήτηση για τις σημαντικές ιδιαιτερότητες του ελληνικού Επιχειρηματικού Πανεπιστημίου. Το τελευταίο, χάρις στους αγώνες του φοιτητικού και πανεπιστημιακού κινήματος, έχει καθυστερήσει πολύ να προχωρήσει. Επίσης χαρακτηρίζεται από την ατομική επιχειρηματικοποίηση (δηλαδή ομάδες πανεπιστημιακών που συγκροτούν επιχειρηματικούς θύλακες στο εσωτερικό του) και μόνο πρόσφατα κινείται στην κατεύθυνση της συνολικής επιχειρηματικοποίησης (δηλαδή το ίδρυμα συνολικά να λειτουργεί με επιχειρηματικά κριτήρια και διαδικασίες).

Τρίτον, για την κομμουνιστική πρωτοπορεία, είναι κρίσιμο να συγκροτήσει και να υλοποιήσει ένα μεταβατικό πρόγραμμα στρατηγικής και τακτικής που να συνδέει τους αγώνες στο σήμερα με τον κομμουνιστικό ορίζοντα. Οι σχετικές ενότητες της μπροσούρας της νΚΑ συμβάλλουν θετικά στην κατεύθυνση αυτή.

Κλείνοντας, ορισμένες κριτικές επισημάνσεις. Στην ανάγνωση των αλλαγών στο σύγχρονο καπιταλισμό δεν πρέπει να παρασύρεται κανείς από πολυδιαφημισμένες αλλά πολλές φορές κενές περιεχομένου διακηρύξεις του συστήματος. Παραδείγματος χάριν, η 4η βιομηχανική επανάσταση είναι μία παλιά θεωρητική φούσκα. Καμία βιομηχανική επανάσταση δεν συνέβη χωρίς μία συνακόλουθη έκρηξη της παραγωγικότητας* πράγμα που κάθε άλλο συμβαίνει. Επίσης, η συνακόλουθη πεποίθηση περί πλήρους αυτοματοποίησης και εκτόπισης της εργασίας στις υπηρεσίες είναι εξίσου προβληματική. Κατ΄ αρχήν, η αυτοματοποίηση έχει εφαρμοσθεί περισσότερο στις υπηρεσίες. Επιπλέον, δεν μπορεί να υπάρξει καπιταλισμός χωρίς εργάτες (παρόλο ότι το σύστημα πάντα το ονειρεύεται).

A video-lecture by P.Bond on financialisation

Patrick Bond (Professor of Political Economy, University of the Western Cape, School of Government) has made a very illuminating video-presentation on the subject ‘Financialisation theories’.

Part of the video-presentation is based on Mavroudeas S. & Papadatos F. (2018), ‘Is the Financialisation Hypothesis a theoretical blind alley?’, World Review of Political Economy vol.9 no.4.

Our paper can be downloaded at

https://www.jstor.org/stable/10.13169/worlrevipoliecon.9.4.0451#metadata_info_tab_contents

and

Patrick’s video-presentation follows:

lecture 45 – Financialisation theories from Patrick Bond on Vimeo.

Interview in PRESS TV news (11-3-2021) on police brutality in Greece

I made a short comment in PRESS TV news (11-3-2021) on the recent incidences of police brutality and the popular revulsion against the policies of the Greek right-wing government.

Following are (a) the summary of the comment and (b) the video links of the News

Widespread popular revulsion against the policies of the Right-wing government

These events are the result of the accumulated popular anger against the right-wing government and its policies which can be codified in two things: 1) economic policies in favour of big capital and 2) authoritarianism and police repression

Economic hardship as the EU austerity policies have been coupled with the economic recession related to the COVID-19 epidemic.

Fiscal support through government aid packages is limited and the great majority of the monies go the big capitalists; particularly those associated with the right-wing government. Only small portions trickle down to the workers and the popular classes.

The government has failed also utterly to tackle the COVID-19 epidemic as it is on the rise again without any signs of retreating.

On top of that the right-wing uses the epidemic as a pretext to forfeit the democratic liberties and prohibit demonstrations in ways reminiscent of the 1970s military dictatorship.

The police brutality has been carefully directed by the government and also the US who have a particular role in this as the minister of Public Order has well-known relationship to them.

They expected that this will break popular discontent and impose subservience.

The incident in Nea Smirni is the culmination of a series of similar barbaric policy actions all over the country. Particularly youth is being branded by the Right wing as ‘the social enemy’ and are targeted by the police. In the universities there the government’s attempt to put police units inside the campuses despite the almost unanimous opposition of the students and the majority of the academics.

As usually happens in such cases, the right-wing government and its patrons overestimated.

Students’ marches are taking place almost daily in most big cities. Yesterday’s events marked a turning point as it was the people of a metropolitan district and the local youth (outside the university) that erupted.

The current climate is very heavy for the right-wing government as the majority of the people are disgusted with its authoritarian policies and actions. This makes almost impossible the government’s plan to go to a sudden double election at some point in 2021 in order to extend its time in power.

https://www.urmedium.com/c/presstv/67440

Mavroudeas S. (2020), ‘The changing notions of Political Economy in Greece till the beginning of the 21st century’, Florya Chronicles of Political Economy Vol.6 No.2

Mavroudeas S. (2020), ‘The changing notions of Political Economy in Greece till the beginning of the 21st century’, Florya Chronicles of Political Economy Vol.6 No.2

Abstract

ABSTRACT


This paper surveys the changing notions ascribed to the term ‘Political Economy’ in Greece from the beginning of the Greek economics till the beginning of the 21st century. It relates them to the evolution of economic thought in Greece and the turbulent course of Greek capitalism. It argues that during the birth period of economic studies in Greece the term ‘Political Economy’ was identified with economic theory in general, covered the Classical Political Economy but with noteworthy influences from the German Historical School. From the end of the 2nd World War and afterwards, the identification of Political Economy with general economic theory was kept but the latter tended to be almost purely neoclassical. After 1974 the term was redefined and took its proper meaning, namely that of the scientific traditions that focus on the social nature of economic relations.

Keywords: Political Economy, Greece, Economic Thought

Links to download the paper:

https://dergipark.org.tr/tr/pub/fcpe/issue/60421/885284

https://www.academia.edu/45176921/The_Changing_Notions_of_Political_Economy_in_Greece_Till_the_Beginning_of_the_21_St_Century

https://www.researchgate.net/publication/349536126_The_Changing_Notions_of_Political_Economy_in_Greece_Till_the_Beginning_of_the_21_St_Century

The Economic and Political Consequences of the COVID-19 pandemic – OPE-L lecture

Above is the link for the video of my talk on 10-2-2021 at the Outline for Political Economy (OPE-L) meetings.

The subject of my talk was ‘The Economic and Political Consequences of the COVID-9 pandemic’.

OPE-L is an international discussion list of political economists.

Is the Financialization Hypothesis a Theoretical Blind Alley? by Stavros Mavroudeas and Demophanes Papadatos

Is the Financialization Hypothesis a Theoretical Blind Alley?

Stavros Mavroudeas and Demophanes Papadatos

World Review of Political Economy

World Review of Political Economy

Vol. 9, No. 4 (Winter 2018), pp. 451-476 (26 pages)

Published by: Pluto Journals

Open Access at Jstor via the following link:

https://www.jstor.org/stable/10.13169/worlrevipoliecon.9.4.0451#metadata_info_tab_contents

‘The Economic and Political Consequences of the COVID-19 Pandemic’ by S.Mavroudeas – INTERNATIONAL CRITICAL THOUGHT

In the recent issue of INTERNATIONAL CRITICAL THOUGHT it is included an article authored by me and titled ‘The economic and political consequences of the COVID-19 pandemic’.

It can be assesed, downloaded (and even listened to through the LISTEN button) via the following link:

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21598282.2020.1866235

Research Article

The Economic and Political Consequences of the COVID-19 Pandemic

Stavros Mavroudeas Received 11 Jun 2020, Accepted 28 Jul 2020, Published online: 03 Feb 2021

ABSTRACT

The COVID-19 epidemic has triggered a twin (health and economic crisis). The first is caused by the “metabolic rift” (capitalism’s uncontrollable and insatiable commodification of nature) that leads to the modern “emerging epidemics” of zoonoses. The economic crisis was already simmering but lockdowns triggered and aggravated its eruption. Furthermore, it argues that socialism is better equipped to confront health crises due to its superior state economic capacity, better co-ordination mechanisms and focus on the well-being of the labouring classes’ majority of society. Additionally, this commentary explains that this twin crisis will aggravate the current state of intra-imperialist conflicts and will intensify the process of “de-globalisation.” Confronting this situation the Left and the Communist movement should not become subservient to intra-bourgeois conflicts (as anti-neoliberalism argues) but pursue class politics against capitalism and at the same time fight so as the burden of the crisis is paid by capital and not labour.

Additional links:

https://www.academia.edu/45049218/The_Economic_and_Political_Consequences_of_the_COVID_19_Pandemic

https://www.researchgate.net/publication/349029121_The_Economic_and_Political_Consequences_of_the_COVID-19_Pandemic

Ο οικονομικός ρόλος του κράτους στο καπιταλιστικό σύστημα – Στ. Μαυρουδέας

Τα Οικονομικά της Κοινωνικής Πολιτικής

Χρίστος Παπαθεοδώρου, Θεόδωρος Σακελλαρόπουλος (επιμέλεια)

Αθήνα: ΔΙΟΝΙΚΟΣ

Κεφάλαιο 2

Ο οικονομικός ρόλος του κράτους στο καπιταλιστικό σύστημα

Σταύρος Μαυρουδέας

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Το κεφάλαιο αυτό διαπραγματεύεται τον οικονομικό ρόλο του κράτους στο καπιταλιστικό σύστημα. Επισημαίνει ότι ο ρόλος του κράτους και ιδιαίτερα η σχέση του με την οικονομία διαφέρει από ένα κοινωνικο-οικονομικό σύστημα σε ένα άλλο. Τονίζει την ιδιαιτερότητα του κράτους σε μία οικονομία της αγοράς. Εξετάζει πως σταδιακά συγκροτήθηκαν οι οικονομικές λειτουργίες του καπιταλιστικού κράτους στην πορεία εγκαθίδρυσης και εξέλιξης του καπιταλιστικού συστήματος. Επιπλέον, αναλύει εκτενώς πως τα βασικά ρεύματα της οικονομικής σκέψης αντιλαμβάνονται και αναλύουν τον οικονομικό ρόλο του κράτους.

Μύθοι Χρηματιστικοποίησης (‘Finansallaşma Mitleri’) – Turan Subaşat & Stavros Mavroudeas

Στο τεύχος νο.121 του τουρκικού οικονομικού περιοδικού İktisat ve Toplum Dergisi (Εφημερίδα Οικονομίας & Κοινωνίας) δημοσιεύθηκε άρθρο των Turan Subasat & Stavros Mavroudeas με τίτλο Finansallaşma Mitleri («Μύθοι Χρηματιστικοποίησης»).

Το άρθρο αυτό αντικρούει, με βάση εμπειρικά στοιχεία, μερικές από τις βασικές εμπειρικές πεποιθήσεις της Υπόθεσης περί Χρηματιστικοποίησης – η οποία έχει αποκτήσει αυξανόμενη δημοφιλία μέσα στα Ετεροδόξα Οικονομικά. Συγκεκριμένα, απορρίπτονται εμπειρικά οι πεποιθήσιε ότι η «χρηματιστικοποίηση» αντιπροσωπεύει μια ριζική και μόνιμη αλλαγή στη διαδικασία καπιταλιστικής ανάπτυξης, ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας οδηγεί στην αποβιομηχάνιση κυριαρχώντας στον πραγματικό τομέα, ότι οι χρηματοοικονομικές δραστηριότητες έχουν αυξανόμενο και μόνιμο μερίδιο στη συνολική οικονομική δραστηριότητα.

Το video της διαδικτυακής ημερίδας για τα 200 χρόνια από την γέννηση του Engels, 28-11-2020

ΗΜΕΡΙΔΑ για τα 200 χρόνια από την γέννηση του F.Engels


«O Engels ως κριτικός του καπιταλισμού και θεωρητικός της επανάστασης»


Διοργάνωση: ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ, ε-ΚΡΙΣΗ

28/11/2020

Ομιλητές:


Κ.Πασσάς (ερευνητής ΚΕΠΕ), «Ξαναδιαβάζοντας τον Ένγκελς»


Α.Χρύσης (καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο), «Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ENGELS. Ο «Στρατηγός» και η πολιτική»


Στ.Μαυρουδέας (καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο), «Ο Engels συνιδρυτής του Μαρξισμού και οι απόπειρες αντιπαράθεσεις του στον Marx»


M.Roberts (Marxist economist). ‘Engels’ forgotten contribution to Marxist political economy’