«Η Πολιτική Οικονομία του covid-19 & οι επιπτώσεις της πανδημίας σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές χώρες» – Στ.Μαυρουδέας & Χρ.Παρασκευοπούλου

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΤΟΠΟΣ ο συλλογικός τόμος «Πανδημία COVID-19 και οι σύγχρονες απειλές στη δημόσια υγεία» που επιμελήθηκαν επιστημονικά οι Ηλίας Κονδύλης, αναπληρωτής καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας – Πολιτικής της Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ, και Αλέξης Μπένος, ομότιμος καθηγητής Υγιεινής – Κοινωνικής Ιατρικής στο ΑΠΘ.

Στον συλλογικό τόμο εμπεριέχεται κεφάλαιο με τίτλο «Η Πολιτική Οικονομία του covid-19 & οι επιπτώσεις της πανδημίας σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές χώρες» από τους Στ.Μαυρουδέα & Χρ.Παρασκευοπούλου.

Τα θέματα που διαπραγματεύεται το κεφάλαιο αυτό είναι τα ακόλουθα.

Η πανδημία covid-19 συμβαδίζει με μία απότομη και βαθιά οικονομική κρίση. Πρόκειται για κανονική οικονομική κρίση – και όχι για απλή ύφεση όπως διατείνονται τα Κυρίαρχα Οικονομικά, καθώς τόσο το ποσοτικό βάθος της (διψήφια ετήσια μείωση του ΑΕΠ, μεγάλη απαξίωση κεφαλαίου, αύξηση της ανεργίας κλπ.) όσο και οι ποιοτικές πλευρές της (αλλαγές στην διαδικασία εργασίας, στις διεθνείς αλυσίδες αξίας, στους κοινωνικο-πολιτικούς συσχετισμούς κλπ.) το αποδεικνύουν. Εύστοχα η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία τη χαρακτηρίζει ως μία διπλή κρίση: υγειονομική και οικονομική.

Ένα πρώτο ερώτημα είναι η σειρά αιτιότητας μεταξύ των δύο πλευρών αυτής της διπλής κρίσης. Τα σημερινά Κυρίαρχα Οικονομικά – αλλά και τα Ετερόδοξα Οικονομικά υποστηρίζουν ότι η υγειονομική κρίση αποτελεί ένα αναπάντεχο γεγονός (μαύρος κύκνος) που διατάραξε εξωγενώς την οικονομία. Συνεπώς, υποστηρίζουν ότι η υγειονομική κρίση προκαλεί την οικονομική.. Αντιθέτως και πολύ πιο ρεαλιστικά, η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία δείχνει ότι η σημερινή πανδημία αποτελεί την αφορμή για την έκρηξη προϋπαρχόντων προβλημάτων της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Συνοπτικά, η προκληθείσα από την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους κρίση του 2008 δεν επιλύθηκε ουσιαστικά καθώς το αστικό σύστημα απέτρεψε – με τη χρήση τόσο επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής όσο και ανορθόδοξης νομισματικής πολιτικής (ποσοτική χαλάρωση) – την αναγκαία απαξίωση κεφαλαίου (απαιτούμενες μαζικές χρεωκοπίες). Έτσι, μετά την κρίση του 2008 το καπιταλιστικό σύστημα πέρασε νέες επαναλαμβανόμενες υφέσεις και συνολικά η συσσώρευση κεφαλαίου παρέμεινε σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ήδη, πριν την εκδήλωση της πανδημίας βασικοί πρόδρομοι δείκτες (ιδιαίτερα αυτοί που αναφέρονται στον βιομηχανικό τομέα) έδειχναν σημεία ισχυρής κάμψης. Μάλιστα από τον Φεβρουάριο του 2020 διαπιστώνεται ότι η αμερικανική οικονομία έμπαινε σε ύφεση.

Ένα δεύτερο ερώτημα είναι εάν η υγειονομική κρίση είναι ανεξάρτητη από το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα. Δηλαδή εάν όντως αποτελεί εξωγενή παράγοντα. Και πάλι τα Κυρίαρχα Οικονομικά υποστηρίζουν τη θέση αυτή. Αντιθέτως, όπως θα δειχθεί στην επόμενη ενότητα, το καπιταλιστικό σύστημα είναι σήμερα πιο επιρρεπές στην πρόκληση υγειονομικών κρίσεων με τη μορφή «αναδυόμενων επιδημιών», που με τη σειρά τους επιδρούν καταλυτικά στην οικονομία. Ένα τρίτο ερώτημα, που θα εξεταστεί είναι η οικονομική επίπτωση αυτής της διπλής κρίσης. Και στο σημείο αυτό αρχικά τουλάχιστον τα Κυρίαρχα Οικονομικά υποστήριξαν ότι θα υπάρξει μία γρήγορη και ισχυρή ανάκαμψη που θα αναπληρώσει τις απώλειες της κρίσης (V-shaped recovery). Πολύ σύντομα όμως, αναγκάστηκαν να αναθεωρήσουν αυτές τις αισιόδοξες προβλέψεις. Η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία υποστήριξε ότι η όποια ανάκαμψη υπάρξει θα είναι ασθενική ενώ ακόμη και η πιθανότητα της τελμάτωσης (L-shaped recovery) δεν αποκλείεται. Στις μεθεπόμενες ενότητες παρουσιάζεται ένα δείγμα έξι επιλεγμένων ευρωπαϊκών οικονομιών (Ελλάδα, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία και Γαλλία) και δείχνονται τόσο οι βαθιές επιπτώσεις της κρίσης όσο και οι αρνητικές προοπτικές για το μέλλον. Ιδιαίτερα, διαψεύδονται οι κυβερνητικές εκτιμήσεις για μονοψήφια ύφεση στην Ελλάδα για το 2020 και υποστηρίζεται ότι αυτή θα ξεπεράσει αισθητά το 10%.

Στον συλλογικό τόμο συμμετέχουν με κείμενα τους οι Valentina Gallo, Howard Waitzkin, Απόστολος Βεΐζης, Δημήτρης Κιβωτίδης, Ηλίας Κονδύλης, Χρήστος Λάσκος, Σταύρος Μαυρουδέας, Αλέξης Μπένος, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Χριστίνα Παρασκευοπούλου, Μαρία Πετμεζίδου, Φίλιππος Ταραντίλης.

Στόχος της έκδοσης είναι, έναν χρόνο μετά την εμφάνιση της πανδημίας, να αποτελέσει μια πρώτη προσπάθεια αποτίμησης αυτής της σύγχρονης παγκόσμιας περιπέτειας. Η κριτική ανάλυση των αιτίων της πανδημίας, η επιδημιολογική αποτίμηση της εξέλιξής της, η περιγραφή της αντιμετώπισής της ως πρωταρχικού κινδύνου της δημόσιας υγείας, η πολιτική ελέγχου της διασποράς του ιού, η διαχείριση της νοσηρότητας και της περίθαλψης των κρουσμάτων και γενικά η πολιτική υγείας για την αντιμετώπισή της αποτελούν σημαντικά πεδία της έρευνας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.